KERK, SCHOOL, VEREENIGING

NEDERLANDSCHE HERVORMDE KERK.
Beroepen :
te Leiden (vac.-Hartwigsen), J. D. van Hof te Delfshaven — te Willige-Langerak (toez.) J. J. Poot te Bunschoten — te Rozendaal (toez.) cand. A. Braakman, hulppred. te Utrecht — te Bunnik K. H. E. Gravemeijer te Den Haag — te IJsbrechtum J. Schmidt te Oosterwytwerd — te Wijk (N.-Br.) J. C. Terlouw te Garderen — te Zaltbommel, als hulpprediker, mr. J. Visser, cand. te Baarn — te Nieuwe Tonge W. Bieshaar Jr. te Benthuizen — te Nijega (H.O.N.) (toez.) J. v. d. Velde, cand. te Bussum.
Aangenomen :
naar Herkingen A. Sirag, cand. te Amsterdam — naar Rijnsburg (toez.) G. C. van Niftrik te Vollenhove.
Bedankt:
voor Wijk (bij Heusden) J. €. Terlouw te Garderen.

GEREFORMEERDE KERKEN.
Drietal:
te Thesinge : A. J. Heersink, cand. te Drijber ; J. F. Sollie, cand. te Eindhoven en P. Westerloo, cand. te Groningen.
Beroepen :
te Stadskanaal D. Vreugdenhil te Appelscha.
naar Deventer H. Mulder te Hornhuizen-Kloosterburen — naar Heemstede (2de pred. plaats) E. T. V. d. Born te Heipman (Gron.).

CHRISTELIJKE GEREFORMEERDE KERK.
Beroepen :
te Groningen S. van der Molen te Rotterdam.
Bedankt:
voor Zwaagwesteinde L. S. den Boer te Arnhem.

Afscheid, bevestiging en intrede.
Doornspijk.
Ds. J. Cuperus, gekomen van 's-Grevelduin-Capelle, is Zondag bevestigd door ds. H. H van Ameide, van Elburg. De nieuwe leeraar deed intrede met een predikatie over Lukas 13 vers 2.4. Ds. Cuperus werd door ds. Van Ameide toegesproken namens kerkeraad en gemeente.
Toegezongen werd Psalm 119 vs. 9 (gew.).

Jubileum ds. S. van der Wal.
A. s. Zaterdag herdenkt ds. S, van der Wal, emer. pred. te Beverwijk, den dag, waarop hij vóór 45 jaar het predikambt aanvaardde.
Ds. Van der Wal werd 23. Jan. 1865 te 's-Heerenhoek (bij Kampen) geboren en ontving met twee van zijn broers, welke beiden reeds zijn overleden, zijn opleiding aan de Theologische School te Kampen. In 1892 werd hij candidaat en 11 December van dat jaar bevestigde zijn schoonvader, wijlen ds. J. W. A. Notten, van Haarlem, hem te Westzaan in zijn eerste gemeente. In 1895 vertrok ds. Van der Wal naar Minnertsga, welke kerk hij heeft gediend tot aan zijn emeritaat, dat de Classis Franeker hem 15 Oct. 1933 eervol verleende. Ds. Van der Wal vestigde zich daarop metterwoon te Beverwijk.
Ds. Van der Wal heeft In de Classis Franeker een vooraanstaande plaats ingenomen en werd door deze Classis bij herhaling afgevaardigd naar de Part. Synode van Friesland-Noord, die hem verschillende deputaatschappen toevertrouwde.
In Minnertsga was ds. Van der Wal voorzitter van de A.R. Kiesvereeniging, secr. van de Chr. School, secr. van de Commissie van Toezicht op het L. O., meer dan 35 jaar voorzitter van de afdeellng van Het Groene Kruis.

Kerkelijke verkiezingen.
Bij de verkiezing van 8 leden van het College van notabelen der Ned. Herv. Gem. van Dordrecht, hebben de candidaten der drie samenwerkende kiesvereenigingen, die vóór twee weken bij de verkiezing van leden voor het kiescollege voor 't eerst sinds tientallen jaren een overwinning behaalden, de nederlaag geleden. Gekozen zijn namelijk de candidaten der kerkelijke kiesvereenigingen „Evenredige Vertegenwoordiging" en „Godsdienst en Leven". Hierdoor is in het College van notabelen, wat betreft zijn samenstelling, geen wijziging gekomen.

Ned. Hervormde Gemeente te Elburg.
Bij de verkiezing voor notabelen alhier zijn de twee aftredende Confessioneele leden met resp. 204 en 244 stemmen herkozen. Op de twee candidaten van den Geref. Bond werden uitgebracht 176 en 185 stemmen. Het college is in meerderheid de laatstgenoemde richting toegedaan.

President-directeur Heldringgestichten.
Ds. Smit neemt de benoeming niet aan.

Ds. M. N. W. Smit, Ned. Herv. pred. te Zwolle, die in de vacature dr. J. Lammerts van Bueren benoemd was tot president-directeur van de Heldringgestichten, te Zetten, heeft deze benoeming niet aanvaard.

Giften en legaten.
Gecomitteerden tot de zaken der Ned. Herv. Kerk te Rotterdam verantwoorden een belangrijke gift, n.l. ƒ 7000.— voor de Zending (Oegstgeest), ƒ 4600.— voor de Armen, ƒ 3500.— voor het tekort, ƒ 1000.— voor de Westerkerk-schuld en ƒ 1900.— voor de pensioenfondsen.
De gever of geefster is onbekend.
De kerkeraad der Ned. Herv. Gem. te Naaldwijk heeft van iemand, die onbekend wenscht te blijven, een gift van ƒ 500.— ontvangen voor de Diaconie en ƒ 500.— voor de Kerkvoogdij.
Door bemiddeling van ds. A. K. Straatsma, aldaar, ontving de kerkvoogdij der Ned. Hervormde Gem. te 's-Gravenhage een gift van ƒ 1000.— ten bate van de Wilhelminakerk.

Het „Kerstfeest" der Godloozen. Een denneboom met sikkel en hamer.
De Sovjet-Russische godloozen hebben dit jaar hun campagne tegen het Christelijke Kerstfeest reeds den 15den November ingezet. Ze zijn van plan die actie tot den 9den Januari te laten voortduren. Alle godloozenorganistaties zijn tot dat doel gemobiliseerd. Niet minder dan, 28.000 voordrachten, kino-voorstellingen en radio-uitzendingen zullen in die periode gehouden worden. Men wil eigen feesten organiseeren, waarin een denneboom met sikkel en hamer in het centrum zal staan. Op kosten der regeering zullen aan de jeugd geschenken met anti-godsdienstige strekking worden uitgedeeld.

3½% Conversatieleening Ned. Herv. Stichtingen voor Zenuw-en Geesteszieken.
Naar wij vernemen, hebben bij de inschrijving op bovengenoemde leening de houders der aflosbaar gestelde 4|/2 % obligaties tot een zoodanig bedrag van hun voorkeursrecht gebruik gemaakt, dat op de vrije inschrijvingen een belangrijke reductie zal moeten plaats hebben.

Colleges voor Predikanten.
De vervolgcolleges voor predikanten aan de Rijksuniversiteit te Groningen, die reeds sinds 13 jaren elk winterseizoen worden gehouden, worden ieder jaar drukker bezocht. In dezen cursus wonen niet minder dan 49 predikanten, waaronder ook enkele vrouwelijke, de colleges bij, een getal, dat nog niet was bereikt. Tot uit Friesland en het Zuiden van Drenthe trekken de predikanten om de 14 dagen naar de Noordelijke Universiteitsstad op, om de colleges te volgen van de professoren Aalders, Van der Leeuw en Ubbink en lector dr. Van Giffen.

Twee speciale wenschen.
Twee speciale wenschen. Twee speciale wenschen heeft de heer De Geer op de regeeringstafel gedeponeerd. Hij heeft gevraagd om een nieuwe Zondagswet en om wijziging van de Echtscheidingswet, waardoor een einde kan worden gemaakt aan het misbruik, dat echtscheiding met onderling goedvinden in de practijk veelvuldig voorkomt, hoewel de wet het verbiedt.

Kerkjubileum.
350-Jarig-bestaan Ned. Herv. Kerk Fijnaart.
H.M. de Koningin zal zich bij de herdenkingssamenkomst op 15 December naar aanleiding van het 350-jarig bestaan der Ned. Herv. Gemeente te Fijnaart en Heiningen doen vertegenwoordigen door haar kamerheer In buitengewonen dienst, baron F. van Tuyll van Heeze en Leende.

Kerkelijk huwelijk.
In de Ned. Hervormde Kerk te Aarhuisterveen zal dezer dagen een kerkelijke huwelijksinzegening plaats hebben, wat de laatste 85 jaar niet was gebeurd.
Ds. G. B. Westenburg. Naar wij vernemen heeft ds. G. B. Westenburg, predikant der Ned. Hervormde Kerk van 's-Gravenhage, het Diaconessenhuis „Bronovo" verlaten.
Ds. Westenburg moet op doktersadvies eenige maanden volkomen rust nemen.

Ds. J. Laurense:
Naar wij lezen heeft ds. J. Laurense, predikant der Ned. Hervormde Gemeente te Amsterdam thans definitief zijn emeritaatsaanvrage ingediend, zulks met ingang van 16 Januari a.s. Wat beteekent dat „thans definitief" ?
Is het dan vroeger ook al gebeurd, maar niet „definitief" ?
Wij hebben soms den indruk, dat de Kerk wonderlijk langzaam werkt ten opzichte van dominees. De menschen zeggen dan wel eens, dat het gaat om „de broodtrommel van den dominé". En die zelfde menschen vragen dan tegelijk, of m.en óók zoo ijvert voor de belangen van de Gemeente?
En wijl weten dan niet altijd wat we zeggen moeten.

De Avondmaalsviering.
De Avomdmaalsviering. De Kerkeraad der Ned. Hervormde Gemeente te Amsterdam heeft in zijn dezer dagen gehouden vergadering aanvaard een voorstel van het Ministerie van predikanten inzake een betere regeling der

Voorbereidings-, Avondmaals-en Dankzegging-diensten. Vrijzinnige Hervormden te Zaltbommel.
De vrijzinnige leden der Ned. Hervormde gemeente te Zaltbommel verkeeren de laatste jaren in een eenigsizins moeilijke situatie.
Van ouds had de gemeente twee vrijzinnige predikanten. Daarna is een predlkantsplaats afgestaan aan de orthodoxe groep. Maar nu is na het vertrek van ds. Knipscheer de vrijzinnige predikantsplaats door ftnancieele moeilijkheden opgeheven. Om aan de verlangens der vrijzinnigen tegemoet te komen is toen ds. Klein Wassink uit Kuilenburg door den kerkeraad aangesteld voor het houden van 14-daagsche godsdienstoefeningen ; het geven van godsdienstonderwijs ; enz. Door zijn vertrek naar Alkmaar is nu dit werk, dat zeer groote belangstelling ondervond, weer afgebroken. De kerkeraad heeft nu mr. J. Visser, proponent te Baarn, aangezocht om zich voor één jaar als hulpprediker aan de gemeente te verbinden. De bedoeling is, dat mr. Visser met Januari zijn werk zal aanvangen. (IN. Rott. Ct.)

Beide Kerstdagen Zondag voor de post.
Op den Eersten Kerstdag, Zaterdag 25 December a.s., zal geen brief-en pakketpostbestelling worden uitgevoerd.
Beide Kerstdagen zullen derhalve wat de postbestelling betreft, voor het geheele land als Zondagen worden beschouwd.

Nieuwe kerkgebouwen.
Te Schiedam bestaan plannen om een nieuwe Hervormde Kerk te bouwen, een nieuwe Westerkerk, omdat het Westen zich zoodanig uitbreidt, dat hier een kerkgebouw allernoodzakelijkst is. ƒ 30.000 is reeds aanwezig, men hoopt na 40 maanden nog ƒ 20.000 bijeen te verzamelen.
Te Loosduinen is de bouw van een tweede kerkgebouw voor de Hervormde Gemeente aanbesteed. Het aantal zitplaatsen zal 650 a 700 bedragen. Naast de kerk zijn catechisatielokalen en consistoriekamer ontworpen, waarboven de kosterswoning ingericht wordt.
In Ede bestaan plannen tot het bouwen van een tweede Hervormde Kerk.

Beginselverklaring-Vrije Hervormden.
In verband met de reorganisatie-beweging heeft de Vereeniging van Vrijz. Hervormden op de Algemeene vergadering van 9 Juni 1937 de volgende beginselverklaring gepubliceerd :
I. De Ver. van Vrijzinnige Hervormden in Nederland spreekt als haar overtuiging uit, dat de Nederlandsche Hervormde Kerk, als deel van de Algemeene Christelijke Kerk, een geloofsgemeenschap is, die zich in het Evangelie van Jezus Christus geroepen weet en uit de beginselen daarvan begeert te leven.
Dit houdt voor de Kerk en haar leden onder meer in :
a. het steeds meer en beter tot uitdrukking brengen van de waarheid van het Evangelie, waaraan symbolische en liturgische geschriften mede dienstbaar behooren te worden gemaakt;
b. de zorg voor de prediking, den eeredienst en de Zending, met alle hieraan verbonden onderwijs en opleiding ;
c. de zielszorg en de opbouw der gemeente, waartoe ook gerekend moeten worden diaconale arbeid en kerkelijk jeugdwerk ;
d. het zoeken van de wegen, langs welke de beginselen van het Evangelie verwezenlijkt kunnen worden in Staat en Maatschappij ;
e. de samenspreking en samenwerking met andere deelen van de Algemeene Christelijke Kerk.
n. De Vereeniging van Vrijz. Hervormden in Nederland stelt zich ten doel, de Nederlandsche Hervormde Kerk te handhaven in haar Protestantsche éénheid, waarbij haar karakter als volkskerk bewaard blijve ; dat karakter onderstelt vrijheid van gelooven en belijden voor verschillende christelijke overtuigingen, welke vrijheid in de kerkelijke reglementen zoo volledig mogelijk behoort te worden uitgedrukt. Deze vrijheidseisch vloeit noodzakelijk voort uit 't ontbreken van een onfeilbaar Kerk-en Schriftgezag en uit het Protestantsche beginsel van het algemeene priesterschap der geloovigen, die door den Geest in alle waarheid worden geleid, zonder dat nochtans een enkeling of een groep de geheele waarheid kan verstaan.
m. De Vereen, van Vrijz. Herv. in Nederland, blijkens het voorgaande van oordeel, dat in de Ned. Hervormde Kerk bij éénheid van grondslag verscheidenheid van belijden noodzakelijk is, spreekt uit, dat in 't besef van de verantwoordelijkheid in dezen gestreefd moet worden naar een vorm van kerkelijk leven, waardoor bij behoud van éénheid van grondslag de verscheidenheid binnen het kerkelijk en gemeentelijk verband tot haar recht komen kan.
IV. De verscheidenheid van belijden vindt haar grenzen in kerkelijk opzicht en kerkelijke tucht terzake van afwijking van den grondslag en het karakter der Ned. Hervormde Kerk, zooals die in vorenstaande artikelen zijn omschreven.
Daar voor een Protestantsche Kerk de vrijheid van geweten een zóo kostbaar goed is, dat daaraan binnen hare muren geen geweld mag worden gedaan, dient de beslissing omtrent het blijven in ambt en kerkelijke gemeenschap in laatste instantie te worden overgelaten aan het persoonlijk gevoelen van hen, ten wiens aanzien de Kerk door middel harer daartoe geroepen organen, een uitspraak heeft gedaan.

Brochure over Kuyper en Lohman. In 40.000 ex. verspreid.
Ter gelegenheid van het feit, dat het dit jaar 100 jaar geleden is dat twee voorvechters van de Vrije School, de heeren jhr. mr. A. F. de Savornin Lohman en dr. A. Kuyper, geboren werden, heeft de heer S. Stemerding, te Voorburg, oud-directeur van de Kon. Wilhelminakweekschool te Rotterdam, in opdracht van de Unie „Een School met den Bijbel" een brochure geschreven onder den titel : „Twee helden". Naar wij vernemen, is de uitgave van dit geschrift een groot succes geworden. In den tijd van hoogconjunctuur ging een uitgave van de Unie de 30.000 ex. nimmer te boven. Het geschriftje van den heer Stemerding ging echter al in meer dan 40.OOO ex. het land in. Nog nimmer is aan een uitgave van de Unie een dergelijke belangstelling ten deel gevallen.
De zeven-honderdste. „Diakonia" bericht met begrijpelijke verheuging de inschrijving der 700ste Diaconie (Drimmelen) als lid der Federatie van Diaconieën der Ned. Hervormde Kerk.

Toezegging van beroep ?
De kerkelijke wet kent geen toezegging van beroep. Daarom zijn al die „toezeggingen" verkeerd en bedenkelijk tegelijk. Een beroep wordt pas uitgebracht, als er een vacature i s. Wel mogen de voorbereidingen reeds tijdig aanvangen (art. 41 Regl. op de Vacaturen) en de noodige stappen kunnen worden gedaan „zoodra het genoegzaam zeker is, dat de vacature zal ontstaan". Zoo ook uiterlijk drie maanden vóór het einde van een jaar van gratie (zijnde een jaar en zes weken). Twee maanden na het ingaan van de vacature uiterlijk, moet een beroep worden uitgebracht. Maar men heeft te wachten tot de vacature werkelijker is. Waarbij rekening moet worden gehouden met 't feit, dat een predikant kan komen te overlijden vóór hij bevestigd is in zijn nieuwe gemeente ; dan zouden natuurlijk alle lasten voor rekening van de oude gemeente komen en zou het beroepingswerk onmogelijk zijn.
Toch komt het in de practijk dikwijls voor, dat men aanstonds, nadat de dominé een beroep heeft aangenomen, aan het werk gaat, om een ander te krijgen. Terwijl de stukken onmogelijk in orde kunnen zijn voor het beroep, gaat men al een „tal" maken, enz. Niet zelden ook, omdat de vertrekkende dominé nog zoo graag zijn invloed doet gelden en nog een stem in het kapittel wil hebben. En dan volgt dikwijls een „toezegging" van een beroep, wat dus niets anders kan zijn dan een brief, waarin gemeld wordt: we hebben plan u, als de tijd daarvoor gekomen is, te beroepen. Meer kan het niet zijn. En dus, wanneer straks de tijd er is, kan men dien bewusten dominé ook niet beroepen, als men dat per sé wil.
Niemand kan er een Kerkeraad of een Kiescollege toe dwingen, als men eventueel niet zou willen. En de dominé, die, geheel buiten alle kerkelijke wetten om, zoo'n „toezegging" heeft „aangenomen", kon wel eens leelijk in de kou komen staan ! Natuurlijk is er ook nog zoo iets van „goede trouw" en „fatsoen'", zou men zich gewoonlijk houdt aan de „toezegging" daar de kerkelijke wet zegt er niets van. En het is ook onmogelijk aan een volgende vergadering dwingend op te leggen, wat de wet niet voorschrijft. Wat allemaal oorzaken zijn, om de practijk van de „toezegging" niet te volgen, en niet te bestendigen. Verbeeldt u eens, dat een dominé de „toezegging" heeft aangenomen, en het beroep.... komt niet. Wat slaat men dan in de gemeente, waar men is en waar men dan weer blijven moet, een treurig figuur !
Laat men dus rustig wachten, tot de vacature is ingetreden, opdat alle dingen eerlijk en ordelijk geschieden kunnen, overeenkomstig de bepalingen der kerkelijke wet.

De leugen van Moskou.
Hierover heeft de bekende jonge schrijfster Mary Pos geschreven. Haar overtuiging is : Voor een zoo geweldig rijk als Rusland, moeten we niet generaliseeren, er zullen ook deelen zijn, waar het beter gaat, maar wanneer nog vele toestanden in Moskou (en kan men dichter bij het vuur zitten dan daar ? ) overeenkomen met die in de Londensche slums, dan kan men geen bijzonder optimisme koesteren Over die in verwijderde streken. Het is ontegenzeggelijk waar, dat er geweldige dingen in Rusland gebeuren, maar het inhalen van den achterstand van een eeuw ongeveer, en het verwezenlijken van het ideaal (niet dat van de komst van de communistische maatschappij, waarin vrede en gerechtigheid woont, maar om. Rusland, behalve militair, ook technisch en oeconomisch de eerste Staat in de wereld te maken) gebeurt met de meest geforceerde middelen. Dat gebeurt ten koste zelfs van de volksgezondheid, dat gebeurt ook door middel van de Stachanov-beweging, die den enkeling en den; Staat ongetwijfeld ten goede komt, maar niet nalaten zal op den duur de ergste verbittering onder de breede lagen der Russische arbeiders te brengen".

Geen Duitsche Nationale Kerk.
De Regeering in Duitschland wil „christelijk" zijn, maar wil van geen christelijke belijdenis in positieven zin weten. Daarom acht men nu ook een Nationale Kerk met een belijdenis een onmogelijkheid. Een officieele Nationaal-Socialistische Staatskerk is daarmede van de baan.
De Staat heeft nu verklaard „de ijzeren vuist" te zullen gaan gebruiken tegen elke kerk, die de religie gaat misbruiken om tegen de Regeering, die de Nationaal Socialistische beginselen wil beleven, gaat ageeren en de gewenschte éénheid der volksgemeenschap wil verstoren.
Dat dit gelijk staat aan een tegenstaan door de Regeering.van de verkondiging van het Evangelie, voelt ieder christen aanstonds.

De Duitsche Kerkstrijd. Kerk en Staat.
De Rijksregeering in Duitschland gaat nu meer en meer scherp zeggen, dat 't nu eens uit moet zijn met het getuigen van de belijdenis-Kerk. Was er in uitzicht gesteld, dat in den weg van kerkelijke verkiezingen een weg gevonden zou worden, om de Kerk meer onder eigen bestuur te brengen en een eigen kerkelijke organisatie te geven — dat zal nu niet meer gebeuren ! „De Kerk zelf heeft het niet gewild !" — zegt de Regeering, en daarom zullen er geen kerkelijke verkiezingen gehouden worden. Nu zal de Staat zelf gaan zeggen, hoe het gaan moet. En dan weten we al van tevoren, dat de Kerk „er onder door moet" ! Allereerst zal nu een weg gezocht worden om den financieelen band los te maken en de kerken naakt aan den dijk te zetten. Ze moeten dan zelf maar zien hoe ze zich financieel redden ! Eeuwenlang hebben de kerken van den Staat financieele steun genoten (thans 350 miljoen 's jaars). Op het belastingbiljet stond een bijdrage voor de Kerk, die door den Staat geïnd werd en aan de Kerk afgedragen. Nu moeten de onwillige en halsstarrige Kerken dan maar op eigen beenen staan ! De „zilveren koorde" zal worden doorgesneden; wel „geleidelijk", zooals toegezegd is, maar dan toch geheel. Wellicht dat het voor vele Kerken, vooral de Gereformeerde, tot een oplossing van het kerkelijk vraagstuk zal leiden. Maar men moet niet vragen, hoe moeilijk de dingen nu zullen te regelen zijn.
We zullen nu hebben af te wachten, wat de Regeering doen zal, èn hoe zij deze dingen zal beslissen, maar 't staat er niet mooi voor, want men voelt aan alles, dat het er om te doen is de Kerk te benadeelen en met geweld te dwingen!
Men kan hier waarlijk spreken van de nood der Kerk.
 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen