Rondblik buiten de Grenzen

Frankrijk heeft weer eens een kabinets-crisis. Het tweede Volksfront-ministerie, onder leiding van Chautemps, is afgetreden. Op het oogenblik dat we dit sfchrijven hebben reeds een drietal bekende mannen getracht een nieuw kabinet in elkander te timmeren, doch zij slaagden er nog niet in het geschikte materiaal te vinden.
Naar aanleiding van de opnieuw uitgebroken stakingsterreur, nu enkele weken geleden, hebben we reeds 't een en ander omtrent de precaire positie der Fransche regeering gezegd. En hoewel Chautemps nu feitelijk is afgetreden om een verschjü van meening ten aanzien van een bepaald practiseh punt (handhaving van de monetaire vrijheid), is de eigenlijke oorzaak der moeilijkheden toch het gemis aan eensgezindheid. Het voortdurend gehannes met de communisten begon Chautemps blijkbaar te vervelen, en toen zij in de Kamerzitting van Donderdag verklaarden nog wèl met de voorgestelde maatregelen ter verdediging van den franc te zullen medegaan, doch alleen en uitsluitend om het Volksfront niet te doen duikelen, heeft de minister-president dat vriendelijk aanbod afgeslagen. Hij gaf de communisten vrijheid om te doen en te laten wat ze wilden !
Hij wilde blijkbaar hun liefde uit volle overtuiging, en niet uit bij oogmerken. De socialistische ministers achtten toen de Volksfrontbasis aan het kabinet ontvallen en zegden Chautemps hun medewerking op. Het schijnt dat Chautemps daar niét erg van onder den indruk is gekomen. Hij heeft geen moeite gedaan om de communisten vriendelijk te stemmen of de socialisten tot andere gedachten te brengen. Zonder een stemming af te wachten is het kabinet-Chautemps afgetreden. Zoo is het met meerdere Fransche ministeries gegaan. Als de moeilijkheden te groot worden en een motie van wantrouwen te lang op zich laat wachten, gaat het kabinet „vanzelf' heen. Meestal zijn dan inwendige moeilijkheden van het ministerie de oorzaak. Vooral als er, gelijk thans, maatregelen op monetair gebied in het geding zijn. De financieele kopstukken hebben in Frankrijk op het regeeringsbeleid doorgaans een grooteren invloed dan uit de openbare gang van zaken blijkt
Ruim een half jaar heeft de regeering-Chautemps het volgehouden. Dat is voor Frankrijk nog zoo slecht niet. Gemiddeld heeft Frankrijk elk jaar twee verschillende premiers gehad. De regeering is in veel grootere mate van het parlement afhankelijk dan b.v. in Nederland. Kamer-ontbinding kent men niet, en zoo moet een kabinet, bij elk conflict met het parlement het loodje leggen. En de aanleidingen tot conflicten zijn vele. Uit loutere „democratische" overwegingen (die op een theorie van volkssouveretniteit berusten), wordt de democratie in Frankrijk in ernstig gevaar gebracht.
Na het aftreden van Chautemps werd Georges Bonnet opdracht gegeven tot bet vormen van een nieuw kabinet. (Bonnet is, als Chautemps, radicaal-socialist. Nu heeft dat woord niet de beteekenis welke wij er aan zouden toekennen. Radicale socialisten zijn Bonnet c.s. zeker niet. Zij staan veel verder van de communisten af dan de „gewone" socialisten, waartoe bijvoorbeeld Leon Blum behoort. Als minister van financiën in het kabinet-Chautemps heeft Bonnet dan ook, naar omstandigheden vrij goed werk geleverd. Zijn streven was er nu op gericht om een regeering te vormen, zonder de communisten. Maar daar wilden de socialisten niet aan. Doch Leon Blum slaagde in zijn pogingen om een soort Volksfront-kabinet op breede basis te krijgen, al evenmin. De radicaal-socialisten weigerden opnieuw met de communisten samen te werken. Dat wijst er o.i. ook al op, dat Chautemps over den val van zijn jongste kabinet niet getreurd zal hebben. Nu is Chautemps opnieuw aan de beurt. Hij voelt zich blijkbaar sterk. En waar de socialistische partij het binnenskamers ook nog lang niet eens is over deze zaak, kon Chautemps wel eens goede kans hebben, om een kabinet op breeden basis bij elkander te krijgen. Maar in de Fransche politiek zijn verrassingen niet zeldzaam. Laten we voor de ziooveelste maal hopen, dat Frankrijk een krachtige regeering toebedeeld krijgt. Dat is ook voor de omringende landen heel wat waard. De voortdurende onrust op sociaal, economisch en monetair gebied doet de internationale verhoudingen geen goed.
Er zijn symptomen die er op wijzen, dat Rusland met den gang van zaken in Frankrijk niet erg ingenomen is. Als we daaruit zouden mogen concludeeren, dat de invloed der communisten op de politiek der Fransche regeering vermindert zou dit slechts een reden tot voldoening zijn. Maar die conclusie is vooralsnog wat voorbarig. Maar voor de hand ligt de veronderstelling, dat de Sovjet zich vooral ten aanzien van haar buitenlandsche politiek minder op Parijs gaat oriënteeren. Dat is op zichzelf geen schande. De politieke gebeurtenissen der laatste maanden noodzaakten tal van staten om zich met betrekking tot hun bondgenootschappen opnieuw te oriënteeren. En men is daar nog niet klaar mede. De ommekeer in Roemenië heeft de situatie opnieuw gewijzigd, zoodat hier en daar weer druk geconfereerd wordt.
De Sovjet benoemde nu een bijzondere commissie, met het oog op „de neiging der democratische landen om, voor de fascistische aanvallen te capituleeren". De Russen hebben voortdurend gehoopt op een krachtige politiek van Londen en Parijs, doch hebben blijkbaar hun zin niet kunnen krijgen en geven thans uiting aan hun ergernis daarover. De sympathie voor den Volkenbond is er den laatsten tijd in Moskou ook al niet grooter op geworden. De honderdste volkenbondsraad-vergadering, die met het oog op de Fransche kabinetscrisis, „enkele dagen" is uitgesteld, zal niet door Litwinoff o.d. worden bijgewoond, doch slechts door den Sovjet-ambassadeur te Parijs.
 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen