MANKE MURK

Met toestemming uitgever J. H. Kok te Kampen
„Was je het dan niet met hem eens ? " vroeg de boerin.
„Nou, dat weet ik nog niet, maar als je naar de kerk gaat, dan verwacht jé, dat over den godsdienst gesproken wordt en niet over allerlei maatschappelijke dingen en over voetballerij., en hoe men die kluchten verder noemen mag".
„Maar je moet niet vergeten, dat de dominee jong is, vader, en zich geheel wil aansluiten aan het jonge volk, om dit voor zich te winnen", zei mevrouw van den directeur.
„'t Kan wel waar wezen, maar hij is in de eerste plaats dominé, en als zoodanig heeft hij ook op te treden in de kerk. Zulke lui moeten zich niet met allerlei dingen bemoeien, die buiten hun vak liggen, want daar hebben zij geen verstand van en van hun preeken komt niets terecht".
„Heb je van je leven !" riep de dokter lachend, , , al wat ik gedacht had, maar niet, dat vader zooveel verstand van het domineeswerk bezat".
„Verstand heb ik er niets van, doch ik zeg maar, een dominé behoort het uit de boeken te halen, en als je naar de kerk gaat, dan moet je daar iets hooren, wat je niet weet en waardoor je beter kunt worden. Wat heb je nu aan zoo'n melk-en waterkost en aan die lif-lafjes van braafheid en van onderlinge verdraagzaamheid, en weet ik wat meer ? "
„Hui, hui !" zei de boerin, „wat ga je d'r van door. Spreek ten minste zoo maar niet tegen Pleun en Murk en anderen over den dominé, want dan heb je het spoedig bedorven in de gemeente".
,, Dat zal mij nog al hinderen. Ik zeg maar, als je naar de kerk gaat, dan is het, om daar over andere dingen te hooren spreken dan die van 'n dagelijksche leven, die je ook wel in de krant lezen kunt. Jullie hebt mij haast gedwongen, om mee naar de kerk te gaan en nu zeg ik ook precies mijn meening, zonder te vragen of Iemand dit goed of kwaad vindt. Maar ik geef de verzekering, dat ik niet alléén zoo denk en het mij verbazend benieuwen zal of het optreden van dezen jongen man niet juist zal uitwerken, wat men wilde voorkomen. Men zal van mij geen last meer hebben. 'kHeb vooruit gezegd, dat dit voor éénmaal gold, maar ik durf wedden, dat het niet lang meer duren zal of er zullen er komen, die met zulke preeken niet tevreden zijn en nu een uitweg gaan zoeken. 'Denk eens aan mijn woorden".
Even werd het stil aan de theetafel. Siderius had met klem gesproken, wat altijd zijn gewoonte was, als hij warm werd, en men wist, dat hij geen tegenspraak dulden kon. Bovendien voelde men, dat er in zijn woorden veel waarheid lag. 't Zou niet de eerste maal zijn, dat door een onverstandig optreden in een gemeente juist het omgekeerde bereikt werd van wat men bedoelde. Daar waren ook hier wel elementen, die dien bant uit wilden en een leege kerk was geen prettig gezicht.
„'kHoop niet, dat vader gelijk krijgt", sprak eindelijk de dochter. „De dominé lijkt mij een welmeenend man en zijn vrouw moet zoo'n innemend mensch zijn ! Zij zouden hier spoedig een bezoek brengen, hebben ze beloofd".
,, Over de personen heb ik het niet. Die kunnen wel de beste van de wereld zijn, maar het gaat hier om den dominé en de preek en de gemeente, en ik zeg : een kerk is een kerk, en geen sociëteit of clublokaal of praattafel".
Bij dit laatste woord schrok de familie op. Foei, wat was vader weer overdreven. Maar zoo had hij het altijd en dan viel daar ook niet tegen te spreken, 't Beste was, het gesprek op een ander onderwerp te brengen, maar ook dit gelukte maar half. Tegen melktijd brak men weer op, om in de drukte van de boerderij de onaangename stemming te verdrijven en zoo mogelijk de kerk te vergeten.
Nog geen twee maanden later werd Siderius evenwel reeds in het gelijk gesteld. Neen, dat was niet, wat een deel van de gemeente althans verlangde. Zóó was men het ook niet gewoon. Schier eiken Zondag hetzelfde, waarbij de courantenberichten of de nieuwtjes uit de sportwereld veelal tot leidraad dienden, terwijl in scherpe bewoordingen over andersdenkenden gesproken werd. Daarbij erg democratisch, met neiging naar het revolutionaire, waarbij soms niet werd nagelaten te schimpen op de kapitaalkrachtigen en een opkomen tegen wat misstanden in het maatschappelijk leven werden genoemd.
Dat alles tezamen werd oorzaak, dat het mis liep. Zienderoogen verminderde de belangstelling in het kerkelijk leven. Elken Zondag nam hét aantal ledige plaatsen toe, en zoo blij de koster geweest was, toen hij den eersten Zondag, waarop ds. Lauwers optrad, banken in de paden moest zetten, omdat de gewone zitplaatsen het volk niet konden bergen, zoo mistroostig stond hij nu bij de groote kerkdeur, en hoe hard hij ook aan het klokketouw mocht trekken, om de gemeente te verkondigen, dat het tijd was om op te gaan, slechts heel weinigen waren er die aan deze roepstem gehoor gaven.
Douwe en Klaske en buurvrouw Gelske hadden al lang het kerkgaan gestaakt. Hoe het kwam, wist ze niet, maar Klaske kreeg altijd zoo'n zwaar gevoel op haar oogen, als zij in de kerk zat, én viel dan gewoonlijk spoedig in slaap. En Gelske vond het niks waard, wat zij daar hoorde. Men kon óok even goed thuis blijven en een mooi boek lezen. Zulke heeren verdienden hun geld al vrij wat gemakkelijker dan veel anderen. Dat was 's Zondags één keer een kort preekje — de middagbeurt zou men voorloopig maar eens gaan afschaffen —, en voor de rest wat uit wandelen gaan of in den tuin wat zitten lezen of schrijven, of voor tijdpasseering een weinig tuinieren. (wordt vervolgd)
 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen