RONDOM DE LEESTAFEL

HISTORISCHE NEVENFIGUREN UIT HET NIEUWE TESTAMENT, door dr. W. Lodder, Ned. Herv. pred. te Bussum. Uitg. : Uitg.-Mij. Holland, 1988.
Wij hadden juist de radio-rede van prof. Wagenvoort uit Utrecht beluisterd over Pontius Pilatus — wat kunnen we, als we willen en opletten, tegenwoordig met weinig moeite in het midden van ons gezin veel goeds hooren, waarvoor we dan gelukkig niet naar een vergadering buiten 's huis behoeven te gaan ! — toen we dit mooie boekje van dr. Lodder toegezonden kregen door de bekende Uitgevers-Mij. Holland te Amsterdam, die voor zulk keurig drukwerk bijzonder slag schijnt te hebben, ja, daarvoor een bijzondere gave schijnt te bezitten. Het gaat over de „Nevenfiguren" in het Nieuwe Testament, door onze „bijbelsche geschiedenis" bij ieder van ons min of meer bekend. Denk aan : Koning Herodes de Groote, Cyrenius, Pontius Pilatus, Annas en Kajaphas, enz. Dat zijn geen onbekende historische figuren voor ieder, die z'n Bijbel leest en kent. Niet onbekend — ja — maar zijn ze ook bekend bij ons ? Weten wij er ook bijzonderheden van ? Onze dominees, onderwijzers, huisvaders, leiders van Jongelings-en Meisjesvereenigingen, enz. enz. ?
Dr. Lodder, die zich reeds jaren op het terrein van de N. Testamentische wetenschap beweegt, komt ons hier verrassen met een mooi boekje, dat we zoo gaarne nu in ieders handen zouden zien. Het gaat zoo echt gezellig toe in dit boekje en tegelijk krijgen we dan allerlei wetenswaardige dingen te lezen, waaraan we veel kunnen hebben, ook tot beter verstaan van de bijbelsche geschiedenis, ons in het N. Testament gegeven.
In 'n uitnemende, pakkende verteltoon schrijft dr. Lodder. Laat ons maar iets afschrijven van de eerste bladzijde, men voelt het dan dadelijk zelf, dat het waarlijk geen kruis is zoo'n boek te gaan lezen. Het eerste hoofdstuk — en er zijn er zoo elf, tezamen tellende ongeveer 190 bladz. — handelt over Herodes de Groote. En ons wordt dan van hem op de volgende wijze de levensgeschiedenis verteld : „Reeds op de eerste bladzijde van het Evangelie van Lucas wordt de naam van Herodes als Koning van Juda genoemd (1 vers 5). Nu heeft de Joodsche geaardheid altijd een sterk-nationalen inslag gehad. Daarom klinkt het haast als een sprookje, dat een vreemdeling kans gezien heeft Koning te worden en Koning te blijven over een volk, waarin de fiere bewustheid maar niet wilde sterven: , Wij zijn Abrahams zaad en hebben nooit iemand gediend". Joh. 8 vers 33.
Toch heeft Herodes dit kunststuk volbracht. Dat doet al direct een bijzondere begaafdheid bij hem vermoeden. Een niet-Israëliet van gewoon formaat zou die krachttoer nimmer gelukt zijn. In zekeren zin had hij de tijdsomstandigheden mede, want in de bewogen dagen van het tweede Romeinsche driemanschap viel er werkelijk iets te bereiken en daarom mag men bij een poging om Herodes' succes te verklaren dezen factor zeker niet elimineeren. Doch 't zou even verkeerd zijn hem te veel in rekening te brengen, want al staat er een goede wind, als men geen doek heeft en men niet met de zeilen kan omgaan, kan men de illusie gerust laten varen als eerste aan de eindstreep te komen.
Van huis uit was Herodes een Edomiet. Zijn vader, Antipater, had zich weten op te werken tot een van de allerhoogste posities, doch hij meende beter te doen zich als vreemdeling met een plaatsje achter de schermen tevreden te stellen. Hij had de touwtjes te stevig in handen om 't gevaar te willen riskeeren den wrevel der Joden gaande te maken door een poging te doen zich naar den voorgrond te dringen. De schijn van macht, de plaats voor het voetlicht, liet hij gaarne aan den zwakken Hyrcanus over, die door Julius Caesar in 47 voor Christus tot etnarch der Joden benoemd was.
Aan den invloed van zijn vader had Herodes het natuurlijk te danken, dat hij reeds op 25jarigen leeftijd als Stadhouder van Galilea aangesteld werd. Doch eenmaal op het paard gezet, toonde hij al spoedig dat hij zelf mans genoeg was om te rijden, 't Ging over allesbehalve effen terrein. Het aspect van het landschap veranderde telkens. Doch zijn geweten maakte het den jongen Herodes niet lastig. Door allerlei passen en kloven zocht en vond hij handig zijn weg, zonder zijn doel ook maar één seconde uit het oog te verliezen. En werkelijk bracht hij het zóóver dat hij in 't jaar 40 voor Christus door Rome tot Koning der Joden benoemd werd".
Op deze wijze vertelt dr. Lodder. En dan krijgen we de geheele geschiedenis van Koning Herodes, niet zoozeer als een „moordregister" of een. „chronique scandaleuse", maar met al de kwade en goede eigenschappen, wordt ons de geheele geschiedenis van deze bekende bijbelsche figuur zóó verteld, dat we er voor het rechte begrip der dingen veel aan hebben.
Als het over Annas en Kajaphas gaat, vertelt dr. Lodder als volgt: Het wil er niet bij mij in, dat Lucas niet geweten heeft, wat hij deed, toen hij Johannes den Dooper liet optreden. in het 15de jaar der regeering van Keizer Tiberius (Luc. 3i:1) „onder de Hoogepriesters Annas en Kajaphas" (I3 : 2). Dit is de eenige plaats in zijn Evangelie, waar hij blijk geeft de Hoogepriesters uit de dagen van den Heiland bij name te kennen.
Nu was Lucas m.i. te goed op de hoogte om er hem ook maar één oogenblik van te mogen verdenken, dat hij deze twee gelijktijdig het Hoogepriesterlijk ambt zou hebben laten bekleeden. Niemand minder dan Eduard Meyer heeft hem immers een historicus van den eersten rang genoemd. Lucas zal er derhalve zijn redenen voor hebben gehad om nooit van Annas en nooit van Kajaphas te spreken, doch deze belde namen èn hier èn later in zijn tweede boek (Hand. 3 : 6) door het woordje „en" te verbinden : Annas en Kajaphas".
Het is interessant om hier en elders dr. Lodder te hooren vertellen. En we willen dit mooie boekje, keurig uitgegeven, gaarne zeer hartelijk aanbevelen bij allen, die in de bijbelsche geschiedenis belang stellen. Het is ook uitnemend geschikt voor onze vereenigingen. Men zou er heel goed gedeelten uit kunnen voorlezen. En thuis kunnen we zoo'n boek ook prachtig benutten. Het is waarlijk niet alleen voor dominees of schoolmeesters. We kunnen er allemaal wat aan hebben. Veel zelfs. Temeer waar het zich alles zoo prettig doet lezen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen