STAAT EN MAATSCHAPPIJ

Alvorens wij iets gaan zeggen over de wijze waarop de Regeering zich van haar taak kwijt om de Zondagsrust te bevorderen, moge eerst nog de opmerking gemaakt worden, dat niet is voorbij te zien, dat wat in tientallen jaren in verkeerden zin tot volksgewoonte is gegroeid, niet door Overheidsmacht als 't ware met één slag kan worden ongedaan gemaakt. Wil men op dit terrein iets bereiken, dan zal de volksgeest op verstandige manier en met veel tact in andere richting moeten worden geleid. Het Schriftwoord : „om de hardigheid uwer harten" geeft in zijn toepassing en uitwerking daarbij den weg aan.
De Overheid heeft het voorbeeld te geven.
En dit erkennende, deelde de laatste Troonrede, die van September 1937, mede, dat op het stuk van de Zondagsrust het Regeeringsbeleid tot uitdrukking zal komen in : „Onthouding door de Overheid van aanmoediging van alles wat tot ontheiliging van den wekelijkschen rustdag aanleiding geeft".
Deze bemoeienis van de Overheid vindt sindsdien telkens haar toepassing.
Er moge b. v. aan worden herinnerd, dat toen in de dagen vóór de geboorte van Prinses Beatrix de plechtigheden werden gepubliceerd, welke bij deze geboorte zouden moeten plaats hebben, ook Regeeringsvoorschriften werden gegeven voor het geval de geboorte der Prinses op een Zondag zou vallen.
Een ander voorbeeld van bevordering van Zondagsrust geeft het ingrijpen van den Minister van Defensie ten aanzien van de ontheiliging van den Zondag op de Koninklijke Militaire Academie te Breda. Voor dit jaar was de gewone jaarlijksche schermwedstrijd van het cadettenkorps der K.M.A. vastgesteld op Vrijdag 18, Zaterdag 19 en Zondag 24 Maart. Het was daarbij een traditie geworden, dat de laatste dag van het feest op Zondag viel. Op dien dag zou een deel van den wedstrijd en zouden andere amusementen ])laats hebben. Voor de vaststelling van het programma was echter de goedkeuring van den Minister van Defensie noodig. Minister Van Dijk onthield intusschen zijn goedkeuring aan het programma, in verband waarmede het feest Donderdag 17 en Vrijdag 18 Maart plaats vond.
Nog een ander voorbeeld biedt de weigering van den Minister van Defensie om de militaire schietbanen op de Galdersche heide in Noord-Brabant op Zondag ter beschikking te stellen van de Burgerwacht te Princenhage. Op een desbetreffend verzoek van de Burgerwacht beschikte de Minister afwijzend, aangezien hij nu en in de toekomst zijn goedkeuring aan het houden van schietoefeningen op Zondag op militaire schietbanen zal onthouden.
Wij zouden zoo kunnen voortgaan met er b.v. verder op te wijzen, dat de Minister van Binnenlandsche Zaken tal van liberale burgemeesters in Noord-Holland, o.a. die van de gemeente Schagen, in verband met het houden van publieke vermakelijkheden op Zondag, heeft laten weten, dat de Zondagswet moet worden gehandhaafd, benevens op, het feit, dat de Minister van Waterstaat bij verschillende gelegenheden zijn goedkeuring onthield aan voorstellen van de Directie der Spoorwegen om op Zondag treinen tegen verlaagd tarief te laten loopen.
Uit al deze maatregelen blijkt voldoende, dat de Regeering met de toezegging van de Troonrede ernst maakt en zij zich onthoudt van aanmoediging van alles wat tot de ontheiliging van den wekelijkschen rustdag aanleiding geeft ja, zelfs op dit punt nog verder gaat.
Dat het optreden van de landsoverheid en het voorbeeld, dat zij geeft om de Zondagsrust te bevorderen, ook gunstig op de besluiten van de lagere Overheden werkt, zien wij, om eveneens een paar voorbeelden te noemen, in de weigering van den burgemeester van Sneek om op Zondag optochten, te houden ; in het niet genegen zijn van de meerderheid van B. en W. van Apeldoorn om aan het bestuur van de Stichting „Nederlandsche Motor-en Auto-rembaan" den noodigen steun te verleenen, indien de aanwezigheid dezer baan de ontheiliging van den Zondag zal bevorderen ; in het niet toestaan door den liberalen burgemeester van de gemeente Arnhem om voor hem overwegende redenen, verband houdende met de Zondagswet, aan de Koninklijke Nederlandsche Motor-Vereeniging om een motorrit in die gemeente te houden op Zondag, enz.
Men ziet uit al deze dingen, dat met de Zondagswet, al zegt men dat ze verouderd is, nog wel iets valt te bereiken.
Ook de rechter handhaaft, wanneer te zijner kennisse overtredingen van de Zondagswet worden gebracht, de wet.
Zoo concludeerde de ambtenaar bij het Openbaar Ministerie van het Kantongerecht te Leeuwarden in een strafzaak tegen den voorzitter en den secretaris van de Voetbalvereeniging Zwaagwesteinde, toen hun ten laste was gelegd, het doen plaats vinden van een openbare vermakelijkheid, t.w. een voetbalwedstrijd op Zondag 30 Januari, dat daarmede de Zondagswet was overtreden, waarom hij tegen ieder der verdachten straf eischte. En alhoewel volgens den verdediger de Regeering niet voornemens is gehoor te leenen (wat nog te bezien staat) aan wenschen van „fanatieke volksgroepen" (waarmede wel bedoeld zullen zijn degenen, die nog rekening wenschen te houden met Gods Woord) en deze pleiter tot ontslag van rechtsvervolging subsidiair vrijspraak concludeerde, werden de voorzitter en de secretaris van de Voetbalvereeniging toch veroordeeld.
Ook de Hooge Raad, ons hoogste rechtscollege, oordeelt evengelijk, n.l. dat publieke vermakelijkheden op grond van de Zondagswet op Zondag niet mogen worden toegelaten. Hel college besliste b. v. ten aanzien van de verhouding van Zondagswet en Bioscoopwet, dat de Zondagswet met betrekking tot de uitoefening van het bioscoopbedrijf door de Bioscoopwet niet buiten werking is gesteld.
Zoo is de Zondagswet geen dood recht.
Of de bestaande Zondagswet nog voldoende uitwerking kan hebben ten dienste van. de bevordering der Zondagsrust, dan wel of zij door een andere wet dient te worden vervangen, daarover handelen wij D.v. de volgende week.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen