Rondblik buiten de Grenzen

Het tweede deel van de in Tsjecho-Slowakije gehouden Gemeenteraadsverkiezingen gaf opnieuw een sterke verschuiving naar de zijde van Henlein te , zien. Ook zij, die „van huis-uit" meer voor de sociaal-democratische of communistische Duitsche groepen gevoelen, verwachten daarvan onder de huidige omstandigheden niet veel. Als het gaat om de behartiging van de politieke belangen van de Duitsche minderheid, wordt immers met Henlein overleg gepleegd. Of daarmede de groote meerderheid van de Sudeten-Duitschers zich ook voor aansluiting bij het nationaal-socialistische Duitschland wenscht uit te spreken, is de vraag nog. Zelfs weet men niet altijd precies wat men in dit opzicht aan den leider der Sudeten-Duitschers zelf heeft. Het kon wel eens zijn, aldus lazen we onlangs ergens, dat Henlein liever een gróót man in Tsjecho-Slowakije, dan een klein man in Groot-Duitschland zou willen wezen En de wijze waarop de leiders der Oostenrijksche nationaal-socialisten na den „Anschluss" zijn genegeerd, maakt het voorbereiden van een Hitler-regime, voor hen die daarbij persoonlijk voordeel verwachten, niet tot een voordeelige zaak. Als Hitler er eenmaal is, komt ook Goerring, en Himler met zijn Gestapo, en zij zijn dan de heeren, die het voor 't zeggen hebben. Grootheden uit het voor-Hitleriaansche tijdperk mogen aanvankelijk nog belangrijke diensten verrichten, doch worden meerendeels langzamerhand weggewerkt.
Anderzijds beseft Henlein natuurlijk terdege, dat hij zijn invloed hoofdzakelijk te danken heeft aan het feit, dat men achter hem Adolf Hitler ziet staan. En in een onderhoud dat de leider der Sudeten-Duitschers aan een Engelsch blad toestond, heeft hij nog eens nadrukkelijk met de Duitsche achterhoede gedreigd. Henlein eischt voor de Duitsche gebieden algeheele autonomie op een basis van samenwerking met Praag. De buitenlandsche politiek, en de kwesties die betrekking hebben op het geheele land, zouden door Praag beheerd blijven. Maar wanneer Praag deze oplossing verwerpt, zou Henlein het zaakje wel door Hitler .zelf laten opknappen, namelijk door Berlijn „te verplichten, rechtstreeks in te grijpen, en ons binnen de grenzen van het Derde Rijk terug te voeren". Op welke wijze een en ander zou moeten geschieden, zegt Henlein niet.
Henlein zal Berlijn wel niet kunnen „verplichten" tot iets, waartoe het uit zichzelf de mogelijkheid niet ziet. Tsjecho-Slowakije Is Oostenrijk niet. Mannen als Benesj en Hodza, die vastberaden de zelfstandigheid van hun Staat willen verdedigen en daarenboven internationaal aanzien genieten, miste Weenen schier geheel. En 't blijkt voorts uit alles, dat Engeland en Frankrijk inzake het Tsjechische probleem grootere waakzaamheid aan den dag leggen, dan zij ten opzichte van Oostenrijk hebben betoond. Meer nog dan het vroegere Oostenrijk, is thans Tsjecho-Slowakije onderwerp van internationale besprekingen. En men is nu alweer eenige ervaringen rijker dan voor den Anschluss. „Wanneer oorlog of vrede op het spel staan" — aldus dezer dagen Chamberlain — „komt het niet alleen aan op juridische verplichtingen ; zou er werkelijk oorlog ontstaan, dan zou deze hoogstwaarschijnlijk niet beperkt blijven tot de mogendheden, die zulke verbintenissen op zich hebben genomen". Deze woorden van den Engelschen premier houden een duidelijke waarschuwing in, ook al heeft hij een automatische verplichting om Tsjecho-Slowakije in geval van oorlog te hulp te komen, dan ook afgewezen.

In China gaat de strijd op dezelfde wijze voort. De Chineezen verweren zich dapper en hebben den laatsten tijd meer dan een Japansche aanslag verijdeld. Toch blijft Japan aan de winnende hand. Een vliegtuig bombardement van de stad Canton, waaraan door 40 Japansche machines werd deelgenomen, trok sterk de aandacht. Er vielen niet minder dan duizend dooden te betreuren, terwijl drieduizend gewonden moesten worden weggedragen. Het is ontzettend. Er blijkt wel uit, dat in den oorlog alle overeenkomsten met voeten worden getreden. De burgerbevolking staat evenzeer aan de bombardementen van vijandelijke vliegers bloot als de militaire stellingen. We hebben dat ook in den Spaanschen burgeroorlog gezien. Kreten van afschuw van alle weldenkende menschen en officieele protesten van invloedrijke staatslieden werken niets uit. En in de groote Chineesche steden waar zoo ontzaglijk groote menschenmenigten zijn samengepakt, en de structuur der huizen geen Europeesche bescherming biedt, is de verwoesting nog veel verschrikkelijker dan in Spanje.
Japan schijnt voornemens om van het antikominternverdrag met Duitschland profijt te trekken. Zooals men weet, was en is Duitschland de meest belangrijke wapenleverancier van China. Meer dan de helft van het wapentuig dat China noodig heeft, is uit de werkplaatsen van Krupp afkomstig. Ook had Tsjang Kal Tsjek de medewerking van bekwame Duitsche officieren, die voor de legerleiding van groote beteekenis waren. Aan deze zonderlinge en voor Japan nadeelige situatie, wil Japan nu een einde gemaakt zien. Terwille van hét anti-kominternverdrag zal Duitschland zijn steun aan het oorlogvoerende China moeten intrekken. De Duitsche officieren moeten hun taak neerleggen, de wapenleveranties dienen beëindigd te worden. Dat wordt een lastig probleem voor Berlijn.
Duitschland en Italië hebben de nieuwe situatie, welke door den Anschluss is ontstaan, nu officieel vastgelegd. .Het belangrijkste van de tractaten, die vooral economische kwesties regelen, is wel hetgeen inzake Triest, de groote haven aan de Adriatische Zee, welke van de noordelijke gebieden moet leven, overeengekomen werd. Oostenrijk had te Triest zeer bijzondere rechten. Deze werden door Italië nu afgeschaft en vervangen door voorkeurstarieven, ten gunste van Duitschland. De Oostenrijksche uitvoer zal voor een groot deel over Triest worden geleid.
 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen