KERK, SCHOOL, VEREENIGING

NEDERLANDSCHE HERVORMDE KERK.
Beroepen :
te Brakel D. Th. Keek te Staphorst — te IJzendoorn J. J. Poot te Bunschoten.
Aangenomen :
naar Deinum J. J. Homan te Kooten.
Bedankt : voor Valkenburg (Z.-H.) E. Broekema te Doorwerth (Geld.) — voor Akkerwoude ca. P. Boerma te Bolsward — voor Echteld J. J. H. van der Ree te Mijnsheerenland — voor Arnemuiden J. C. Terlouw te Garderen.

GEREFORMEERDE KERKEN.
Beroepen :
te Beetgum J. J. Oranje te Paessens (Fr.) — te Hemelum (Fr.) A. G. Luiks, cand. te Leeuwarden.
Aangenomen :
naar Zuidbroek M. J. C. Bosscha, cand., hulppred. te Haren — naar IJselmuiden-Grafhorst O. W. Bouwsma, cand. te Rotterdam-Delfshaven.

GEREFORMEERDE GEMEENTEN.
Bedankt :
voor Vlaardingen en voor Terneuzen M. Heikoop te Utrecht.

AFSCHEID, BEVESTIGING EN INTREDE.
Gouderak.
Ds. T. H. Oostenbrug, pred. der Ned. Herv. Gem. te Gouderak, heeft Zondag afscheid genomen wegens vertrek naar 's-Grevelduin-Vrijhoeve-Capelle. Zijn tekst was Habakuk 3 vers 2 m. Na de preek volgden onderscheidene toespraken van en tot den scheidenden leeraar, o.a. van ds. H. Bout uit Rotterdam-Delfshaven, die ds. Oostenbrug 3 1/2 jaar geleden te Gouderak bevestigd had. Ook de burgemeester van Gouderak was aanwezig en werd toegesproken. Met den toezang uit Psalm 121 vers 4 werd de dienst beëindigd.

Sprang en Zuid-Beijerland.
Ds. W. Bousema preekt 10 Juli afscheid te Sprang en 17 Juli intrede te Zuid-Beijerland. Bevestiger is ds. C. van den Boogert, van Ridderkerk, in wiens vacature ds. Bousema beroepen is.

DRIE PREDIKANTEN IN EEN ZIEKENHUIS.
AMSTERDAM. Er bevinden zich thans drie predikanten van de Ned. Herv. Gem. van Amsterdam in een ziekenhuis.
Omtrent ds. A. G. H. van Hoogenhuyze is het onzen lezers bekend. Van diens zeer ernstige ongesteldheid hebben we al gemeld.
In hetzelfde ziekenhuis, waar ds. Van Hoogenhuyze verpleegd wordt, n.l. de Ziekenverpleging aan de Prinsengracht, bevindt zich ook ds. H. E. Gravemeijer. Hij is er behandeld voor het wegnemen van de blinde darm.
Ds. C. A, ter Linden werd ook ziekenhuisverpleging voorgeschreven. Hij heeft zich laten opnemen in de Ned. Herv. Diaconesseninrichting aan den Overtoom. De predikant is lijdende aan hartkramp. Hij gevoelt zich bijzonder moe. Hij moet nu echter gelukkig al over het ergste heen zijn.

BUITENGEWONE CLASSICALE VERGADERING.
Te Rotterdam zal Woensdag 22 Juni een buitengewone Classicale Vergadering worden gehouden, waar speciaal gesproken zal worden over het Reorganisatie-Voorstel. Ds. M. Groenenberg van Vlaardingen zal pro en ds. M. van Grieken van Rotterdam zal contra spreken.

FEDERATIE VAN HERV. DIACONIEëN.
20ste Diaconale Conferentie te Lunteren.
„Diakonia", het maandblad van de Federatie van Hervormde Diaconieën, bevat thans het programma van de conferentie, welke van 18—20 Juli te Lunteren zal worden gehouden.
Sprekers en onderwerpen zullen zijn :
Dr. J. H. Adriani te Utrecht : „Hoe moeten wij het verschijnsel van de armoede zien ? "
Dr. P. A. de Planque te Apeldoorn : „Hoe te handelen bij ondersteuningsaanvragen van personen, die in de termen vallen voor opneming in een Tehuis voor ouden van dagen en
daartegen bezwaar maken ? "
Ds. H. J. Drost te Aalten : „Wat heeft het Evangelie ons te zeggen met betrekking tot de aanwending van het vermogen der Diaconie ? "
D. G. P. Muilaard te Arnhem : „De Diaconiecollecte".
Mr. J. Everts te Amsterdam : „Armenzorgvraag­ stukken". Voorts hebben de volgende predikanten toegezegd een morgen-of een avondoverdenking te zullen houden : ds. J. Douwes te 's-Hertogenbosch, ds, J. de Lange te Wilsum, ds. H. M. J. van Duyne te Vrouwenpolder en ds. E. van Ruytenberg te Veendam.

TWINTIGJARIGE VACATURE.
Nu dr. M, H. A. L. H. van der Valk, cand. te Hillegersberg, het beroep naar de Ned. Hervormde Kerk van Wijngaarden heeft aangenomen, zal deze gemeente haar vacature eerlang zien bezet, nadat deze niet minder dan 20 jaar heeft geduurd. Na ds. S. G. van Wijngaarden, thans te Veenendaal, heeft deze gemeente geen predikant meer. gehad.

RESTAURATIE DORPSKERK TE WASSENAAR.
In de gecombineerde vergadering van kerkmeesters en notabelen der Ned. Herv. Gem. te Wassenaar, gehouden op Dinsdag 7 Juni j.l., is besloten om tot restauratie van de dorpskerk, volgens de door het College van Kerkmeesters ingediende plannen, over te gaan. In overleg met den architect, den heer H. van der Kloot Meyburg, zal de aanbesteding dor werkzaamheden plaats vinden op Woensdag 29 Juni a.s.

HET REORGANISATIE-ONTWERP.
Het Prov. Kerkbestuur van Groningen heeft — naar „de Ned." meldt — een ongunstige consideratie aan de Synode uitgebracht over het aanhangige Reorganisatie-Ontwerp voor de Ned. Hervormde Kerk. Vier leden stemden in ongunstigen zin ; één lid gunstig onder voorbehoud van gewichtige bezwaren, en één lid onvoorwaardelijk gunstig.

HET REORGANISATIE-ONTWERP.
Spreker : ds. M. van Grieken.
Op Vrijdag 17 Juni a.s. hoopt voor de Kerkelijke Kiesvereeniging „Calvijn" te Rotterdam, in het gebouw van den Chr. Nat. Werkmansbond, Botersloot 24, op te treden ds. M. van Grieken, Ned. Herv. pred. Het zeer belangrijke onderwerp „Het Reorganisatie-Ontwerp" zal door hem worden behandeld.
De toegang tot deze vergadering is vrij.
Aanvang 8 uur.

EEN CHRISTELIJK LYCEUM TE EMMEN.
Een plan tot stichting.
Alhier is dezer dagen tot stand gekomen een Vereeniging tot stichting en instandhouding van een Christelijke inrichting voor Voorbereidend Hooger en/of Middelbaar Onderwijs. In het bestuur hebben zitting genomen drie Hervormde en drie Gereformeerde vertegenwoordigers, welke samenstelling volgens de statuten, wat de verhouding aangaat, niet zal mogen worden gewijzigd. De bestuursleden zijn: ds. J. H. Binnema, Geref. pred. te Emmen, voorzitter; ds. W. Volger, Ned. Herv. pred. te Nieuw-Amsterdam, secretaris. Het doel der Vereeniging is te komen tot stichting van een Christelijk Lyceum te Emmen. Een reeds eenige jaren bestaande Vereeniging voor een neutraal Lyceum heeft tot nu toe haar doel niet kunnen bereiken.

CONFERENTIE VROUWENVRAAGSTUK.
Op advies van prof. dr. S. F. H. J. Berkelbach van den Sprenkel zal 12 en 15 September op Woudschoten (onder Zeist) een conferentie worden gehouden ^an predikanten en predikantsvrouwen. De inzet van de conferentie is het vrouwenvraagstuk.

GIFTEN EN LEGATEN.
Voor het Jubileumfonds der Weesinrichting te Neerbosch, bestemd voor den bouw van een nieuw Jongenspaviljoen, kwam een gift in van ƒ 1000.— van de kinderen van wijlen den heer D. J. Haspels te Nijmegen, den ten vorigen jare overleden penningmeester van Neerbosch.

KERK EN STAAT IN DUITSCHLAND.
De ambtseed der predikanten.
Volgens den Zwitserschen Evang. persdienst is een aantal predikanten, dat den eed geweigerd heeft, aanzienlijk grooter dan herhaaldelijk uit Berlijn opgegeven werd. Het zouden er 1500 van de oud Pruisische Unie zijn.
Het getal in arrest zijnde predikanten der Belijdeniskerk is volgens Havas nog slechts 15.

Afbraak van kerken.
Terwille van de nieuwe ondergrondsche te München wordt de grootste Protestantsche Kerk der stad, de St. Mattheüs-kerk, afgebroken. In het Times-bericht over deze afbraak wordt verband gelegd met den Kerkstrijd. Wij gelooven vooralsnog : ten onrechte.

JOHN WESLEY EN HET METHODISME.
John Wesley, de bekende Methodisten-dominé in Engeland, werd in 1703 geboren in de pastorie te Epworth, waar zijn vader, die predikant bij de Staatskerk was, woonde en zijn moeder, een vrome vrouw, die negentien kinderen rondom zich zag, waarvan John op één na de oudste was. 24 Mei 1738 werd John, op 35-jarige leeftijd dus, bekeerd. Onder het aanhooren van hetgeen Luther geschreven heeft in de Voorrede van zijn uitlegging van den Romeinen-brief, kwam zijn geloof in Christus tot doorbreking en hij bespeurt ineens een warm gevoel aan zijn hart en weet, dat zijn zonden zijn vergeven. Hij werd de vader van het Methodisme en 24 Mei is dit feest vooral in Engeland en Amerika herdacht.
John Wesley werd geboren in een tijd, toen het er in Engeland op godsdienstig gebied treurig uitzag. De Staatskerk was vermolmd en ook bij de Puriteinen, die altijd voor een zuivere Kerk en een zuiver leven hadden geijverd (vandaar de naam „puriteinen") was het goud verdonkerd ! De Engelsche Staatskerk maakte een tijdperk van diep verval door. Het Deïsme en Moralisme had invloed gekregen op de leidende geesten, en de Deïstische prediking, die aandrong op een fatsoenlijk leven in de maatschappij, had de plaats ingenomen van het Evangelie, dat sprak van zonde en genade. Zelfs de hoofdwaarheden van het christelijk geloof waren onder het volk onbekend. Er werd alleen gemoraliseerd en het hoogere leven verstikte onder allerlei vormendienst. „Men moest vooral zijn gezond verstand gebruiken, netjes leven, ieder 't zijne geven en onder alles kalm blijven".
De algemeene toestand kan aldus worden geschetst : „In de 18de eeuw heerschte in Engeland onder den adel geringschatting voor den godsdienst, onder den burgerstand onverschilligheid, en in de onderste lagen des volks namen ruwheid en onkunde groote afmetingen aan".
Toen zijn twee mannen opgestaan : John Wesley en George Whitefield.

HET METHODISME.
24 Mei 1738 is de dag van de bekeering van John Wesley, den bekenden Methodisten-dominé in Engeland, wiens naam vooral in Engeland en Amerika, maar ook hier in Nederland bekend is. In een club van jonge menschen te Oxford verkeerde John Wesley sinds 1730. Deze jonge menschen (Holy Club genaamd), die zich door den band van het geloof aan elkander verbonden wisten, kwamen op geregelde tijden samen tot onderlinge geloofsoefening. Zij ontvingen elke week het Avondmaal des Heeren, vastten tweemaal in de week en legden zichzelf zéér strenge zelftucht op. Hun levensgewoonten waren bijna monnikachtig. Zij, begonnen ook het Evangelie te prediken aan armen en onwetenden, en zieken en gevangenen te bezoeken. Geen gelegenheid lieten ze voorbij gaan om goed te doen.
Bovenal echter legden zij zich toe op innerlijke heiligmaking.
Daar hun bidden, vasten en bijbellezen aan vaste vormen gebonden was en die regelmaat van leven zich ook naar buiten in hun werk openbaarde, werd aan deze jonge menschen van ascetische levenswijze den naam Methodisten gegeven.
Het was een soort scheldnaam voor menschen, die zoowat van alles een beginsel maakten (Prinzipiënreiter). Wesley en zijn kring namen dien naam echter over en zeiden er van : ja, wij zijn „methodisten", en wij ontleenen de methode, de vaste lijn voor óns leven, aan den Bijbel !
Sinds dien is men theologisch-kerkelijk ook gewend dezen naam van Methodisten in verband te brengen met de eigenaardige methode, die het Methodisme volgt bij het bekeeringswerk. Het dringt aan op een kortstondige, diepgaande ervaring van zonde en genade en op plotselinge, krachtdadige bekeering.
Men wilde de schare door den schrik des Heeren bewegen tot bekeering, in den weg van diep schuldbesef, opdat zoo de genade mocht doorbreken en men mocht komen tot algeheele overgave des harten aan den Zaligmaker.
De eerste taak der aldus bekeerden is : uitgaan om anderen te bekeeren, en door zich te onthouden van wereldsche vermaken en genotmiddelen, blijk te geven van het nieuwe leven.
Voor geheel Engeland is van het Methodisme een groote kracht uitgegaan tot rijken zegen voor velen. Ook in Amerika.
In onderscheiding van het Rationalisme, dat op de rede, en het Mysticisme, dat op het gevoel den nadruk legt, stelt het Methodisme éénzijdig den wil voorop.
Heel de waarheid der Christelijke religie wordt op twee punten samengetrokken : de bekeering of de plotselinge, bewuste ervaring van schuld en genade, en de heiligmaking óf de openbaring van het nieuwe leven. Men toont in den geheel nieuwen levensvorm een ander mensch te zijn. Van wereldsche vermaken onthoudt men zich. De kostbare tijd moet liever besteed worden om anderen tot bekeering te brengen.
Kenmerkend daarbij is, dat de volmaaktheid reeds op aarde als mogelijk wordt besöhouwd. Volgens Wesley zelf is de leer der volmaking de bijzondere leer, door God aan het Methodisme toebetrouwd.
Deze leer der Heiliging en Volmaking trad zóó sterk op den voorgrond, dat alle andere dogma's van ondergeschikte waarde werden geacht.
In een tijd van doode orthodoxie werd gesproken van een levend Christendom ; en werd gepredikt : Zijt daders des Woords !

JOHN WESLEY IN ZIJN LEVEN.
Een dame vroeg eens aan John Wesley, den methodistischen predikant : „Veronderstel eens, dat gij wist : morgen te middernacht moet ik sterven — hoe zoudt gij den u resteerenden tijd besteden ? " Wesley antwoordde: Mevrouw, hoe zou ik doen? Wel, juist zooals ik nu mijn plannen gemaakt heb. Ik zou dezen avond te preeken, en nog eens morgenochtend om S uur. Daarna zou ik naar reizen, daar 's middags preeken en 's avonds de vereenigingen bezoeken. Dan zou ik naar mijn vriend gaan, die mij verwacht voor logies, met de leden van het gezin zooals gewoonlijk praten en bidden, mij om tien uur in mijn kamer terugtrekken, mij zelf aanbevelen onder de hoede van mijn hemelschen Vader, neer gaan liggen om te rusten en te Ontwaken in glorie".
John Wesley behoefde niet iets heel bijzonders te gaan doen ; hij kon zijn gewone, dagelijksche leven voortzetten, omdat hij zich mocht weten in den dienst zijns Heeren te zijn. „Hetzij dat we leven, hetzij dat we sterven, we zijn des Heeren".

DE DRIE HERVORMERS VAN GENèVE.
In Geneve werkten drie mannen samen in de eerste dagen van de Hervorming. Het waren Farel, Viret en Calvijn.
In 1532 kwam Farel met aanbevelingsbrieven van den Raad van Bern, in Geneve. Hij was een man van diep geloof, vurigen ijver en bruisende welsprekendheid, terwijl zijn innig gebed alle harten roerde. In 1534 voegde zich bij hem zijn oude vriend Viret. Op 21 Mei 1536 heeft Geneve de Roomsche Kerk afgezworen en het Evangelie, het Woord Gods, trouw gezworen.
Toen kwam Calvijn — in Augustus 1536 — als bij toeval in Geneve, alleen maar om er door te reizen naar Bazel of Straatsburg, maar naar Gods Raad en Voorzienigheid is hij toen voor goed aan Geneve verbonden geworden. Farel is daartoe mee het middel geweest ; want toen deze hoorde, dat Calvijn verder wilde reizen, na een kort oponthoud in Geneve, om zijn studie rustig te kunnen voortzetten (in 1536 was de eerste Latijnsche uitgave van zijn Institutie of Onderwijzing in den Christelijken godsdienst, verschenen), ontstak een vuur van verontwaardiging bij Farel, en als een donderslag weerklonk uit zijn mond het woord : „Gij schuilt u achter uwe studiën, maar in den naam des almachtigen Gods verkondig ik u: Gods vloek zal u treffen, wanneer gij het werk Gods uw hulp ontzegt, en u zelf méér zoekt dan Hem".
Daarin hoorde Calvijn Gods stem en roeping, gaf zich gewonnen en is tot zijn dood toe Geneve's trouwe ziele-herder geweest, maar tegelijk de leidsman en het geweten van den Raad, die de stad te regeeren had.
Zoo werkten dus drie mannen te Geneve samen. En we kunnen gerust zeggen : wat een genade voor een stad, zulk een drietal profeten in haar midden te mogen hebben !
Beza, Calvijn's latere medearbeider en levensbeschrijver, zegt : „Farel onderscheidde zich door een buitengewone grootheid van ziel en door zijne heldhaftige gevoelens. Zijn donderende stem deed zijn toehoorders beven, en zijne gebeden waren zoó innig, dat zij de harten als ten hemel opvoerden.
Viret predikte met eene zoo zoetvloeiende en innemende welsprekendheid, dat niets in staat was om de aandacht zijner hoorders af te trekken.
Bij Calvijn was ieder woord een wijze spreuk, en op wezenlijke kunde gegrond.
In één woord : de gaven, van den hemel hun geschonken, waren zoo bewonderenswaardig verdeeld, dat het mij menigmaal voor den geest is gekomen, dat er tot een volmaakten Kerkleeraar niets anders zou noodig zijn, dan de vereeniging dier onderscheiden persoonlijkheden in één enkelen persoon".
De vijandschap en hardnekkige tegenstand te Geneve heeft ze echter uit elkaar gedreven. Viret verliet nog. in vrede de stad, geroepen tot het werk der Reformatie in Lausanne. Maar toen Calvijn en Farel niet alleen de zuivere leer brachten, maar ook tucht wilden oefenen over het leven, met de wilde, schandelijke volks-zeden, en Calvijn in verband hiermee weigerde het Avondmaal te bedienen, kwam er een conflict met den Raad en werden 25 April 1538 zoowel Farel als Calvijn uit Geneve verbannen. In September 1541 is Calvijn echter weer teruggekeerd en wel op verzoek van den Raad.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen