STAAT EN MAATSCHAPPIJ

Welvarend Zweden (1)
De deelnemers hier te lande aan den millioenendans, de Sociaal Democraten, beroepen zich voor hun welvaartspolitiek : de in grootscheepsche stijl opgezette politiek van de openbare werken, bij voorkeur op Zweden.
Zweden — aldus de Socialisten — is het land, waar de meest ideale toestanden heerschen. Er is daar volop werk, geen werkloosheid, de bevolking is welvarend en geniet de voordeden van een groote koopkracht.
De reden van dezen gunstigen gang van zaken is, naar men zegt, te danken aan de omstandigheid, dat in 'het Scandinavische rijk de Sociaal-Democraten aan het bewind zijn. De bevolking profiteert daar van de zegeningen van het Socialisme.
Dat de Nederlandsche Sociaal-Democraten intusschen geen aandacht schenken aan de zeer ongunstige resultaten, die de publiekewerken-politiek in België en ook in Frankrijk opleverde, welke landen eveneens Socialistisch worden geregeerd, is, omdat dit niet in hun kraam te pas komt.
De vraag, hoe het b.v. kwam, dat de Socialistische ministers Blum in Frankrijk en De Man in België niet konden| bereiken wat in Zweden wél verkregen werd, laten zij liever onbeantwoord.
Dit echter tusschen twee haakjes. Voor een goed overzicht is het van belang te weten : hoe het nu in werkelijkheid in Zweden met de welvaart, benevens de groote koopkracht der bevolking staat en wat er juist is van de bewering, dat het roode beleid daar door zijn maatregelen de werkloosheid heeft uitgebannen.
Aan de beantwoording van deze twee vragen moge eerst een algemeene opmerking voorafgaan.
Deze opmerking is, dat een beroep der Sociaal Democraten op Zweden feitelijk niet kan gedaan worden, omdat dat land zich heel moeilijk met Nederland laat vergelijken.
Zweden is een land, dat veertien maal zoo groot is als Nederland ; het telt een paar millioen inwoners minder dan ons land, zoodat Nederland achttienmaal zoo dicht bevolkt is als Zweden.
Daarbij komt, dat Nederland een nog steeds groeiende bevolking heeft, wat met Zweden niet het geval is.
Zweden is een van de landen, waar men zich zeer bezorgd maakt over het bevolkingsaccrés. In 1920/1924 was het geboorteoverschot op elke lOOO zielen 8, terwijl dat in 1936 slechts 2.2 bedroeg. In Nederland staan deze cijfers geheel anders. Bij ons was in 1920/1924 het geboorteoverschot per lOOO zielen 15.7 terwijl het in 1936 wel was teruggegaan, maar toch nog altijd op 11.5 stond. Het gevolg van dezen loop der bevolking was, dat de bevolking van Nederland, mede door de gunstige sterftecijfers, in de laatste jaren met bijna lOO.OO0 en die in Zweden met nog geen 20.000 vermeerderde, zoodat in Zweden nauwelijks toeneming van het aantal beschikbare werkkrachten te constateeren valt.
Nu ligt juist in de geboortecijfers van Nederland tegenover Zweden het zeer groote verschil, waardoor het niet mogelijk is om zoo maar zonder meer de beide landen met elkaar te vergelijken.
Na deze algemeene opmerking komen wij thans tot onze eerste vraag, die betreffende de welvaart en de koopkracht der Zweedsche bevolking.
Over dit onderwerp deed de Zweedsche professor Myrdel in een officieel rapport van het vorig jaar aan de regeering interessante mededeelingen, die via Economisch-Statistische Berichten hier te lande publiek werden
Van deze mededeelingen, die over de sociale toestanden in Zweden loopen en die een geheel ander beeld geven, dan de sociaal-democraten willen doen gelooven, mogen een tweetal gegevens ter zake van de voeding en de huisvesting der bevolking volgen.
Over de voeding schrijft het rapport, dat in de groote steden van het Scandinavische Rijk gezinnen met ten minste drie kinderen, dat wil dus zeggen gezinnen met ten minste vijf personen gemiddeld slechts iets meer dan 3/4 K.G. boter per maand kunnen koopen, ruim 1 K.G. margarine, 17 eieren, 1 K.G. versche groente, nog geen 3 K.G. fruit en nauwelijks 31/2 K.G. vleesch.
Terwijl over de huisvesting wordt medegedeeld, dat ongeveer de helft van de stedelijke woningen uit ten hoogste een kamer en een keuken bestaat, waarin niet minder dan 40 % van alle gezinnen met 3 of meer kinderen zijn gehuisvest. Een derde deel van de voor slaapdoeleinden gebruikte kamers van dergelijke kleine woningen, welke door gezinnen met ten minste drie minderjarige kinderen worden bewoond, herbergt 's nachts zelfs vijf of meer personen. Op het platteland moet zelfs 63 % van de leden van de in kleine woningen levende kinderrijke gezinnen den nacht in één kamer of keuken doorbrengen, welke als slaapgelegenheid dient voor vier of meer personen. Bij 12 % van deze woningen was het niet mogelijk te stoken. Bij 13 % lag de vloer direct op de aarde, in 21 % van de kleine woningen waren de kamers lager dan 2.1 M., 9 % werd als „in hooge mate vochtig" gekwalificeerd en niet minder dan 15 % van de onderzochte woningen werd als, in staat van verval beschouwd.
Deze gegevens spreken van iets anders dan van sociale welvaart en van groote koopkracht. Zij geven een beeld van de droeve toestanden, waarin de Zweedsche bevolking leeft.
Dat deze toestanden in Zweden niet onder stoelen en banken gestoken worden, daarover schrijven wij de volgende week nader.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen