KERK, SCHOOL, VEREENIGING

NEDERLANDSCHE HERVORMDE KERK.
Beroepen :
te Blankenham G. J. ten Broek te Waarder — te Gaastmeer (toez.) G. J. Bijlsma, cand. en hulppred. te Hengelo — te Sellingen H. Marra te Leermens (Gr.) — te Wanswerd (Fr.) S. van der Linde te Lopik — te Suawoude (toez.) C. Brouwer te Wilnis — te Kesteren (toez.) J. J. Poot te Bunschoten.
Aangenomen :
naar Drimmelen (toez.) J. A. van der Meiden, cand. te Den Haag — naar Assen (als geestelijk verzorger van de Ned. Herv. Stichtingen voor Geesteskranken) G. J. Sanders te Weesp — naar Ezinge A. F. Scholte te Donkerbroek — naar Meerkerk G. Lans Jr. te Waspik — naar Willemstad (N.-Br.) J. A. Peters te Cothen (Utr.).
Bedankt :
voor Beetgum C. A. Schenk te Westerbork — voor Groot-Ammers J. de Lange te Wilsum (Ov.) — voor Echteld W. G. G. Beerekamp te Nunspeet — voor Opheusden E. V. J. Japchen te Waarder (Z.H.) — voor Witmarsum Kr. Strijd te Blija — voor Akker-en Murmerwoude C. Warmolts te Heemse (Ov.).

GEREFORMEERDE KERKEN.
te Veere : cand. L, Doekes te Kampen en cand. J. W. Smitt, hulppr. te Oss — te Kantens : cand. W. Loopstra te Groningen en cand. J. van Nieuwkoop, te Rijnsburg — te Beetgum : cand. L. J. Schalekamp, hulppred. te Bergen op Zoom, en cand. A. Verschoor, hulppred. te Naaldwijk.
Drietal :
te Aduard : H. J. Riphagen te Schoonebeek ; W. Schouten te Westbroek en D. Vreugdenhil te Appelscha.
Beroepen :
te Hijken cand. W. Loopstra te Groningen — te Kantens cand. J. van Nieuwkoop te Rijnsburg — te Beetgum L. J. Schalekamp, hulpprd. te Bergen op Zoom.
Aangenomen :
naar Wissekerke cand. A. A. Oostenbrink te Kampen — naar Beetgum cand. L. J. Schalekamp, hulppred. te Bergen op Zoom — naar Bergambacht cand. J. G. W. Terhaak, hulppred. aldaar — naar Oosterbierum (Fr.) cand. K. Talsma te Veenwouden.

CHRISTELIJKE GEREFORMEERDE KERK.
Drietal :
te lerseke ; J. Fraanje te Barneveld ; A. van Stuyvenberg te Benthuizen en A. Verhagen te Middelburg.
Beroepen :
te Zwaagwesteinde D.. Henstra te Haarlem-Noord — te lerseke A. van Stuyvenberg te Benthuizen.
Bedankt :
voor Dirksland en voor Meliskerke A. van Stuyvenberg te Benthuizen.

Algemeene Synode der Ned. Hervormde Kerk. „Toezegging van beroep".
De President opent de vergadering. Na vaststelling der notulen en aanvulling der agenda, brengt prof. Haitjema verslag uit van een voorstel, ingezonden door den scriba van de Classicale Vergadering van Tiel, namens ds. J. de Vlieger, van Wadenoyen, tot wijziging van verschillende artikelen in het Regl. op de Benoemingen, het Regl. voor de Kerkeraden en het Regl. op de Vacaturen. De strekking is in hoofdzaak de figuur „Toezegging van beroep", een kerkelijke sanctie te geven. In de Reglementen wordt de toezegging van beroep niet genoemd, maar de zaak zelf komt voor in artikel $9' van het Regl. op de Vacaturen. Nu komen telkens misverstanden voor. De conclusie van het rapport luidt afwijzend. Onjuist is de meening, als zou de toezegging van beroep wel in de Reglementen voorkomen. In artikel 59 Regl. Vacaturen is daarvan geen sprake, maar wordt bedoeld officieele beroeping in het geval, dat om bijzondere redenen de beroepsbrief niet terstond verzonden kan worden. De conclusie wordt aangenomen.

De Zondagswet.
Dr. Oorthuis brengt rapport uit over een schrijven van het Hoofdbestuur van de Ned. Chr. Geh. Onth. Vereeniging met betrekking tot de handhaving der Zondagswet. Gewenscht wordt, dat de Synode aan den Minister van Binnenlandsche Zaken een betuiging van sympathie zal zenden met zijn streven de, Zondagswet meer in toepassing te brengen. De commissie adviseert hiertoe over te gaan. Aldus besloten.
Aan den Minister zal een schrijven worden gezonden, waarin de Synode tegenover de uitspraak van sommige Kamerleden, die de Zondagswet beschouwen als een voorbeeld van dood recht. Zijne Excellentie steunt bij zijn pogen deze wet tot levend recht te verheffen en haar ingenomenheid uitspreekt met zijn pogen, maatregelen te treffen om de Zondagsrust en Zondagsheiliging te bevorderen.

Kerk en Staat. Een adres aan de Hervormde Synode.
Prof. dr. H. Th. Obbink, prof. dr. M. van Rhijn en prof. dr. A. M. Brouwer, allen hoogleeraar te Utrecht, zonden aan de Algemeene Synode der Ned. Hervormde Kerk het volgende adres, terwijl een adres van ongeveer dezelfde strekking tegelijkertijd eveneens bij de Synode werd ingediend door prof. dr. F. W. A. Korff, prof. dr. G. Sevenster en prof. dr. A. J. de Sopper, allen hoogleeraren te Leiden :
»Nu de Classicale Vergaderingen in meerderheid zich tegen het aanhangige reorganisatie-ontwerp hebben uitgesproken, maar het tegelijk ook wel duidelijk is geworden, dat er in de Kerk in bijna alle kringen een begeerte naar reorganisatie bestaat, nemen wij, ondergeteekenden, de vrijheid bij u aan te dringen, de belangrijke motie van de Classicale Vergadering van Den Bosch niet zonder meer terzijde te leggen, maar haar ernstig te overwegen en in haar geest een besluit te nemen. Wij zijn van oordeel, dat bij de dreiging van den autoritairen Staat
het inderdaad voor de Kerk allereerst van belang is, dat zij een uitspraak doet, waardoor zij zich geheel vrij maakt van elke mogelijkheid, dat de Overheid zich op grond van reglement en belijdenis der Kerk zelve, zou gaan bemoeien met haar verkondiging. Düitschland is hiervoor het waarschuwend voorbeeld. En in ons land is het gevaar nog grooter, omdat Artikel 36 der Ned. Geloofsbelijdenis inderdaad alle aanleiding tot zulk een bemoeienis zou geven. Heeft de Kerk zich door een dergelijke uitspraak, waarmee alle richtingen zullen kunnen instemmen, geheel vrij gemaakt, dan is de weg geopend om een nieuwe poging tot verdere reorganisatie van de inrichting der Kerk te ondernemen*.
De motie van de Classis Den Bosch in quaestie luidde aldus :
»De Classis 's-Hertogenbosch stelt de Synode voor — waar ook in haar reglement van opzicht en tucht een onjuiste verbinding van Kerk en Staat is opgenomen — de levensvraag van de verhouding van Kerk en Staat aan de orde te stellen, opdat de Kerk de haar toekomende vrijheid deelachtig worde. Zij richte de kerkelijke vergaderingen zoó in, dat een beslissing inzake de verhouding Kerk en Staat kan worden genomen«.

Het aantal en het gehalte der kerkelijke examens.
Uit het verslag, in de Synode uitgebracht, blijkt, dat door de Prov. Kerkbesturen en de Waalsche Commissie 83 examens afgenomen zijn, waarvan 70 met goed gevolg. Een colloquium doctum werd niet gehouden. Van de geslaagde candidaten deden 3 een zeer goed examen, 30 een goed en 29 een middelmatig. Tevens kwam aan den dag, dat de ingezonden leerrede nogal eens als middelmatig of onvoldoende werd beoordeeld, terwijl ook de kennis van de symbolische en Liturgische geschriften en de kennis der Bijbelsche Geschiedenis onvoldoende bleken te zijn. Hieruit blijkt, dat het laatste jaar dus 70 candidaten beroepbaar waren in de Ned. Hervormde Kerk. Wanneer het op deze wijze nog eenige jaren zoo voortgaat, en het ziet er wel naar uit, zal het aantal vacante gemeenten langzamerhand aanmerkelijk slinken. Maar — er zijn op 't oogenblik zeker ook wel een 70-tal predikanten, die meer dan 40 dienstjaren hebben en dus emeritaat moesten vragen.

Vacaturen in de Ned. Hervormde Kerk.
Het aantal vacante predikantsplaatsen in de Ned. Hervormde Kerk bedroeg volgens opgave in de Doet. Courant op i Juli 247, tegen 263 op i Jan. j.l. en 257 op I Juli 1937. Het is over de verschillende provincies als volgt verdeeld : Gelderland 39, Zuid-Holland 34, Noord-Holland 46, Zeeland 10, Utrecht 7, Friesland 51, Overijssel 5, Groningen 37, Noord-Brabant II, Limburg 2 en Drenthe 5. Zooals men ziet, wordt het aantal vacatures gestadig kleiner : het aantal 263 van Januari 1938 is nu met Juli verminderd tot 247.

Het aantal Theologische Studenten.
Te Leiden zijn 127, te Utrecht 248 en te Groningen 71 theologische studenten. Te Leiden zijn 28 1ste jaars-studenten, te Utrecht 67 en, te Groningen 11. Te Leiden zijn bijna klaar : 16 studenten, te Utrecht 42, te Groningen 8. Tezamen dus 66 studenten, die straks proponents-examen zullen doen, en, na geslaagd te zijn, beroepbaar zullen wezen.

Ds. C. J. Sanders.
Ds. C. J. Sanders, Ned. Herv. pred. te Weesp, heeft — naar De Ned. meldt — de benoeming tot geestelijk verzorger van de Inrichtingen „Licht en Kracht" en „Port Natal" te Assen, van de Vereeniging „Nederlandsche Hervormde Stichtingen voor Zenuw-en Geesteszieken" aangenomen.

Diaconessen-Ziekenhuis.
Te Naarden zal gebouwd worden een nieuw Diaconessen-ziekenhuis met honderd bedden, uitgebreide poliklinieken, enz. Het ziekenhuis zal zijn ten dienste der gemeenten Naarden, Bussum en Huizen. Architecten zijn Jan en Theo Stuivenga, te Zeist.

Tehuis voor Ouden van Dagen.
Tot directeur en directrice van het Ned. Hervormd Tehuis voor Ouden van Dagen te Den Haag zijn benoemd de heer en mevrouw R. A. van de Liefde-Van Lint, thans in dezelfde functie te Leiden.
Te Leiden wordt nu gezocht naar een echtpaar, dat daar de open gekomen plaats kan vervullen. Een oproep in de courant is daartoe verschenen.

Christelijke School te Pijnacker.
Door de onlangs opgerichte Vereeniging tot stichting en instandhouding van een School met den Bijbel te Delfgauw, is aan den Gemeenteraad van Pijnacker een aanvraag gedaan om medewerking tot de stichting van een Christelijke School in genoemde buurtschap.

Opheffing Openbare Scholen.
Het beroep van den Gemeenteraad van Ermelo tegen een besluit van Gedeputeerde Staten tot opheffing van een Openbare Lagere School te Ermelo ^n een te Hulshorst, is door de Kroon aanvaard, zoodat die scholen blijven.

Ned. Herv. Gemeente te Apeldoorn.
Van de 22 diakenen der Ned. Herv. Gem. te Apeldoorn en Het Loo hebben er 19 hun functie neergelegd uit protest tegen het feit, dat de administratie in het vervolg aan het kerkelijk bureau zal worden toevertrouwd. De tegenwoordige administrateur had om leeftijdsredenen ontslag gevraagd, waarop men besloten had zijn arbeid aan het kerkelijk bureau op te dragen.

Om een verloting.
Thans hebben B. en W. van Everdingen aan de kerkvoogden der Ned. Hervormde Kerk en aan de Chr. Jeugdvereen. „Martha" aldaar, vergunning verleend tot het houden van een verloting ten bate van de Ned. Hervormde Kerk en het Kerkrestauratiefonds. Men zal zich nog herinneren, dat dit besluit door de meerderheid van B. en W. al eerder is genomen, maar dat naar het oordeel van den burgemeester het besluit in strijd met de wet was. Daarom werd toen door den burgemeester het besluit niet uitgevoerd en droeg hij het ter vernietiging aan Ged. Staten voor. Deze dachten er anders over, zoodat het genomen besluit, door de meerderheid van B. en W. genomen, gehandhaafd blijft en tot uitvoering inmiddels is overgegaan.

Vereeniging van Vrijzinnig Hervormden.
Uit het jaarverslag der Propagandacommissie van de Vereeniging van Vrijz. Hervormden blijkt, dat de inkomsten ƒ 14.580.10 bedroegen in 1937—'38. Daarvan kwam het grootste bedrag uit Friesland (21.55 pet.) ; het minste uit Noord-Brabant en Limburg (2.24 pet.). Eén gemeente, 's-Gravenhage, bracht meer dan ƒ 400.— op ; één meer dan ƒ 300.—; vier meer dan ƒ 200.— en 19 meer dan ƒ 100.—.
Uitgegeven werd aan subsidies, verkiezingsactie, propagandasamenkomsten ƒ 15.477.54.
Dertig gemeenten en 23 afdeelingen genoten subsidie.
De begrooting 1938—'39 bedraagt ƒ 17.000.—.

Secretaris Ned. Chr. Studenten Vereeniging.
Tot secretaris der Ned. Chr. Studenten Vereeniging is met ingang van 11 October a.s. benoemd dr. J. Koopmans, pred. te 's-Heer-Hendrikskinderen.
Dr. Koopmans werd in 1904 geboren en studeerde aan de Universiteit te Utrecht. In 192S kwam hij als predikant te Elkerzee en in 1931 te 's-Heer-Hendrikskinderen. In 't voorjaar 1938 promoveerde hij cum laude te Utrecht op een proefschrift over „Het oud kerkelijk dogma in de Reformatie". Ook verscheen onlangs van zijn hand „Kleine postille", terwijl hij naar aanleiding der reorganisatie der Ned. Hervormde Kerk schreef : „Vrijzinnige bezwaren weerlegd".
Reeds in z'n studententijd had hij geregeld een belangrijk aandeel in den arbeid der N.C.S.V., zoowel door het leiden van kringen als door vele spreekbeurten op conferenties. Ook was hij de laatste twee jaar hoofdredacteur van den door de N.C.S.V. uitgegeven „Gids voor het Bijbellezen".
Door deze benoeming wordt nu weder bereikt de versterking van het oudere element in het N.C.S.V.secretariaat, dat in de laatste jaren zoo noode gemist werd.

Prof. Schilder naar Amerika.
In de „Reformatie" deelt prof. dr. K. Schilder mee, dat hij een uitnoodiging heeft ontvangen om in het voorjaar van 1939 een reis te maken door N.-Amerika voor het houden van lezingen en voordrachten. Voorts, dat hij een Catechismus-toelichting gaat schrijven, die eerst als inlegblad in de Reformatie verschijnt.

Kerk en Staat in Duitschland.
Berlijn, 26 Juli. Het preekverbod voor den bekenden predikant Dibelius is met zeven maanden verlengd.
Door den president van den kerkeraad van de Oud-Pruisische Kerk is de termijn voor het afleggen van den staatspolitieken eed van trouw der Evangelische geestelijken verlengt tot den 3osten September.
In de overige landskerken is het afleggen van den eed reeds voltrokken en zijn daarbij nergens moeilijkheden voorgekomen. Slechts in de Oud-Pruisische kerkgebieden, aldus wordt in kerkelijke kringen volgens het D.N.B, verklaard, bieden de predikanten, die tot de belijdende kerkelijke richting behooren, nog een zekeren tegenstand, maar ook in de Oud-Pruisische landskerk heeft de meerderheid der geestelijken den eed reeds afgelegd.
Door de verlenging van den termijn moeten, naar het schijnt, pogingen om tot overeenstemming te komen met nog niet beëedigde predikanten, gesteund worden.

Ds. Niemöller.
Ds. Martin Niemöller bevindt zich nog steeds in een concentratiekamp, evenals ds. Schneider en een predikant uit Oldenburg. Zes andere geestelijken, onder wie vier uit Dortmund, bevinden zich in preventieve hechtenis ; 83 predikanten van de Bélijdeniskerk zijn thans uit hun functie ontheven ; 41 mogen niet prediken, terwijl een 40-tal predikanten een verblijfplaats is aangewezen

Hoe men vroeger dacht over onze Psalmberijming.
De bekende ds. Budding kon het indertijd maar slecht vinden met de „nieuwe" Psalmberijming, die nu voor ons weer de „oude" gaat worden. Deze Psalmberijming was voor hem de eerste openbaring geweest van den afval der Kerk en zij was, naar hij zeide, „ingevoerd op een van God veroordeelde, onreine manier, door onwettige, hoogmoedige en onchristelijke besluiten". Te Middelburg had de kerkeraad het besluit genomen om de nieuwe Psalmberijming te handhaven. Ds. Budding was hierover zéér vertoornd en kwam hiertegen heftig in verzet. Een niets-ontziende twist ontstond er door zijn drijven. Het was voor ds. Budding een uitgemaakte zaak en er behoefde, wat hem betrof, geen vergadering van de Synode gehouden te worden, om kerkelijk over deze aangelegenheid te beraadslagen, hij „zou er persoonlijk toch niet komen". Want hij redeneerde met de voorstanders van de Psalmen van Datheen mee, zeggende : „De Kerk is met de Psalmen van Datheen als in een geestelijk huwelijk verbonden. Reeds in 1580 op de Synode van Middelburg, en dit is later bevestigd op de Synode in 1618—'19. En alzoo zouden wij, bij verwerping der oude Psalmen ons schuldig maken aan Bondsbreuk en Huwelijksschennis«.
Of, zooals ds. Ledeboer het later uitdrukte (in Spiegel des Tijds, uitg. 1841) : »De oude Psalmen gaan boven al, want zij zijn als David-in een eenvoudigen linnen lijfrok, doch huppelend voor de ark des Heeren. Hagar (de nieuwe berijming) dient verdreven te worden, en Sara, de echte vrouw, in eere hersteld. [Calvinistisch Weekblad.]

Godsdienst en Natuurwetenschap.
Professor Van der Waals Sr., winnaar van den Nobelprijs, gaf eens een college over de electriciteitsleer. Een student vroeg : „Professor, wat is nu eigenlijk electriciteit ? De hoogleeraar antwoordde : „Dat moet je aan God vragen "
Dit woord van prof. Van der Waals heeft overeenstemming met wat nu prof. dr. Max Planck schrijft in zijn boekje : „Religion und Naturwissenschaft". Planck is de opsteller van de beroemde quantentheorie geweest en ontving daarvoor den Nobelprijs. In dit boekje komt hij tot de conclusie, dat er een van den mensch onafhankelijke macht bestaat, waaraan zoowel mensch als natuur onderworpen zijn. Het wereldgebeuren — zegt hij — ontwikkelt zich volgens een vast plan. „Voor de religie staat God aan het begin — voor de wetenschap aan het einde van alle denken".
Ontroerende uitspraak in een land, dat Niemöller vervolgt, omdat hij God boven alles stelt. Naar welken kant we ook zien, nergens is er tegenstelling tusschen godsdienst en wetenschap ; integendeel, op de belangrijkste punten is er volkomen overeenstemming. Zij sluiten elkaar niet uit, maar vullen elkaar aan.
Het beste bewijs voor de verdraagzaamheid tusschen religie en wetenschap vormt wel het feit, dat juist de grootste natuuronderzoekers-van alle tijden, mannen als Kepler, Newton, Leibnitz, diep religieus waren. Bij het begin van onze cultuur waren de belangen van godsdienst en wetenschap aan dezelfde handen toevertrouwd. De oudste toegepaste natuurwetenschap, de geneeskunde, werd door de priesters uitgeoefend en wetenschappelijke onderzoekingen werden nog in de middeleeuwen uitsluitend in monnikscellen verricht. Later volgden wetenschap en religie verschillende wegen ; maar deze wegen divergeeren niet, ze loopen evenwijdig en zullen elkaar bij het doel ontmoeten.
Beide, wetenschap en godsdienst, voeren een onafgebroken strijd tegen scepticisme, ongeloof en bijgeloof. Het woord, dat in dezen strijd leiding geeft en richting wijst, luidt van oudsher en in de geheele toekomst : naar God !
[Alg. Weekblad voor Chr. en Cultuur.]

De gezondheidstoestand van Calvijn.
In een van zijn laatste brieven heeft Calvijn het ook over zijn gezondheidstoestand. Hij schrijft 4 April 1564 aan Renata, hertogin van Ferrara, die op haar kasteel in Montargis woonde, o.a. : »Mevrouw, ik moet u om vergeving bidden, als ik u schrijf door de hand van mijn broeder, ter oorzaak van de zwakte, waarin ik verkeer, en de smarten, die ik lijd door verschillende ziekten: beklemdheid op de borst, niersteen, de jicht en de aambeien, die mij verhinderen om beweging te nemen, waarop alle hoop voor verlichting gevestigd was«.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen