KERK, SCHOOL, VEREENIGING

NEDERLANDSCHE HERVORMDE KERK.
Beroepen :
te Veendam (Herv. Evang.) S. Bijl, cand. te Kethel (Z.-H.) — te Groot-Schermer J. L. Brinkerink te Nes (op Ameland).
Aangenomen :
naar Koudum W. Aalders te Oosterzee — naar Oosterwierum (als hulppred.) Ph. M. Becht, cand. te Arnhem — naar Wehe en Zuurdijk G. J. ten Broek te Warder (N.-H.)
Bedankt :
voor Zwammerdam W. Willemse te Muiderberg — voor Blankenham G. J. ten Broek te Warder (N.-H.) — voor Gouderak (toez.) J. W. van der Linden te Kootwijk.

GEREFORMEERDE KERKEN.
Tweetal :
te Hornhuizen-Kloosterburen : W. de Graaf, cand. te Groningen en J. M. van Krimffen, cand. en hulppr. te Deventer.
Beroepen :
te Veere J. W. Smitt, cand. en hulppr. te 's-Hertogenbosch.

CHRISTELIJKE GEREFORMEERDE KERK.
Tweetal :
te Barendrecht : L. S. den Boer te Arnhem en C. Smits te Sliedrecht.

GEREFORMEERDE GEMEENTEN.
Beroepen :
te Bruinisse J. D. Barth te Dordrecht.

Afscheid, bevestiging en intrede.
Cand. A. E. Kolkert.
Cand. A. E. Kolkert, te Harderwijk, hoopt Zondag 25 Sept. a.s. zijn intrede te doen in de Ned. Herv. Gem. van Lopikerkapel, na bevestigd te zijn door ds. J. H. van Paddenburgh, te Elspeet.

Cand. N. O. Steenbeek.
Zondag 7 Aug. werd in de Ned. Herv. Gem. te Willige-Langerak in de voormiddaggodsdienstoefening bevestigd de heer N. O. Steenbeek, cand. tot den H. Dienst. De bevestiging geschiedde door zijn vader, ds. R. Steenbeek, te Zetten, met een predikatie over Jesaja 40 vers 6—8. Aan de handoplegging namen behalve de bevestiger deel de consulent ds. H. Ewoldt, van Bergambacht en ds. J. E. Klomp, van Barneveld, oom van den bevestigde. Des namiddags verbond de nieuwe leeraar zich aan zijn gemeenten miet een predikatie over Johannes 17 vers 20 en 21. Na de prediking werden de gebruikelijke toespraken gehouden. De nieuwe predikant werd daarna toegesproken door ouderling Kooman, burgemeester Schuman, zijn voorganger, ds. De Leeuw, van Polsbroek, en door den consulent, ds. Ewoldt, die liet zingen Psalm 106 vers 26. Uit verschillende plaatsen, waar ds. N. O. Steenbeek in zijn jeugd heeft gewoond, hadden zich velen opgemaakt om deze plechtigheid bij te wonen. In beide diensten vulde een groote schare het kerkgebouw.

Ds. E. Postma.
Ds. E. Postma nam wegens vertrek naar Heeg afscheid van de Ned. Herv. Gem. te Nieuw-Beerta. Afscheidstekst was Romeinen 8 vers 3Sa.

Suawoude—Tietjerk.
Men schrijft ons : Onder zeer groote belangstelling van de gemeenten Suawoude-Tietjerk, welke ds. H. Schroten sinds 21 April 1935 met zooveel trouw gediend heeft, maar ook van velen buiten de gemeente, heeft onze predikant Zondag 14 Aug. j.l. van ons afscheid genomen, wegens zijn vertrek naar Rotterdam-Charlois, als een goed herder sprekende over den Grooten Herder, Jezus Christus, Die Zijn gemeente eeuwig liefheeft en Zijn kudde nooit verlaat. Ds. Schroten predikte ook ditmaal op de wijze, zooals wij dat van hem gewoon waren en hij had als grondslag van zijn bediening des Woords gekozen Jesaja 40 vers 11a : „Hij zal Zijn kudde weiden gelijk een Herder". Duidelijk en klaar, ernstig en liefderijk, werd gesproken over de kudde, de weide en den Herder. Het was ons goed, de prediking des Evangelies nog eenmaal uit den mond van onzen herder en leeraar te mogen beluisteren. De Heere geleide ds. Schroten, zijn vrouw en zijn gezin, in liefde naar zijn nieuwe gemeente en doe hem daar werken in Zijn kracht en door Zijn Geest in dat deel van Zijn wijngaard. De dienstknechten worden weggenomen, de Groote Herder blijft. Dat troost ons.
Het was naar het hart der gemeente, dat ouderling Van der Veen den scheidenden leeraar toesprak. Ook voerde nog het woord ds. G. Gerbrandy, van Leeuwarden, met wien ds. Schroten samengewerkt heeft op kerkelijk terrein, en de consulent ds. F. J. A. de Jagher, van Garijp. Toegezongen werd Psalm 121 vers 4 : „De Heer zal u steeds gadeslaan". Niet alleen in onze gemeenten, maar bij veel werk in Friesland zal het vertrek van ds. Schroten uit deze provincie, gevoeld worden".

Intrede ds. Ottevanger.
Naar wij verder vernemen, is het thans definitief vastgesteld, dat ds. Van Apeldoorn op 4 September in de morgengodsdienstoefening ds. Ottevanger zal bevestigen. 's Avonds om 6 uur hoopt ds. Ottevanger in de Pieterskerk zich aan de Leidsche gemeente te verbinden. In de overige kerkgebouwen zal op dien avond geen dienst worden gehouden. Voorts vermelden wij nog, dat ds. Ottevanger zal komen te wonen in het voormalige huis van dr. Tjalsma, Fruinlaan 8.

Ned. Herv. Gemeente te Leiden.
Met de komst van ds. M. Ottevanger te dezer stede zal er eenige wijziging komen in de wijkindeeling der Ned. Herv. Gemeente. Ds. J. C. van Apeldoorn, die momenteel nog werkt in wijk IV, zal begin September komen te arbeiden in de wijk van wijlen ds. C. Hartwigsen (wijk I), welke wijk zich in het centrum der stad bevindt. Ds. Ottevanger, die wel de vacature van ds. Hartwigsen komt te vervullen, zal dus niet in diens wijk werken, maar zal zijn arbeidsveld vinden in wijk IV, welke wijk zich uitstrekt vanaf den Ouden Rijn in de richting Haarlemmerstraat, Mare, Mare-singel, enz.

Ds. J. J. v. d. Berg f
Ds. J. J: V. d. Berg, Ned. Herv. pred. te Linschoten (Utr.), is tijdens zijn vacantie te Katwijk door een beroerte getroffen en spoedig daarop overleden. Ds. V. d. Berg is geboren in 1892 en stond sinds 1923 in het ambt. Hij diende de Ned. Herv. Gem. te Eethen, te Paesens, te St. Jansga, te Dussen en sinds 24 Mei 1936 te Linschoten, waar hij bij zijn intrede het Woord bediende uit Efeze 3 vs. 17 : „En komende, heeft Hij door het Evangelie vrede verkondigd u, die verre waart, en dien, die nabij waren".

Begrafenis ds. J. J. v. d. Berg.
Bij heugenis zijn in Linschoten nog nimmer zooveel menschen bijeen geweest in de kerk, op straat en op het kerkhof, als Maandag 15 Aug. j.l., toen het stoffelijk overschot van den in Katwijk zoo plotseling overleden dominé van Linschoten ter aarde besteld werd. In de pastorie werd allereerst een huisgodsdienstoefening geleid door ds. P. Pras, den wijkpredikant van het huis, waar ds. v. d. Berg met zijn gezin de vacantie doorbracht. Hij sprak daarbij over Hebr. 12 vers 2 : „Ziende op den oversten Leidsman en voleinder des geloofs, Jezus Christus, dewelke voor de vreugde, die hem voorgesteld was, het kruis heeft verdragen en schande veracht". Ds. Pras wees op de ontroering, die ook onder de bevolking van Katwijk ontstaan was door dit plotselinge afsterven van den ook daar beminden predikant, die ook tijdens zijn vacantie zijn ambtswerk niet losliet en Zondag nog zou zijn voorgegaan in den dienst in Valkenburg. Spreker wees er op, dat wij alleen dan wezenlijk vreugde mogen hebben, wanneer wij in Christus geheiligd mogen leven en onszelf afsterven. Wij mogen hier onze pennen niet te vast maken, maar staan naar het onbeweeglijk Koninkrijk, dat wij kunnen beërven, als wij zien op den Voleinder des geloofs.

In het bedehuis.
Na den dienst aan huis werd het stoffelijk overschot onder plechtig klokgelui, dat ditmaal zoo droefgeestig klonk tot in de uiterste hoeken der gemeente, door de leden van den Kerkeraad en de Kerkvoogdij uit de pastorie overgebracht naar het kerkgebouw, waar het geplaatst werd vóór den kansel, vanwaar ds. Van den Berg een paar jaar lang zoo dikwijls het Woord bediend heeft.
Vrijwel alle ringpredikanten en predikanten uit de omgeving waren aanwezig. Wij merkten o.m. op : ds. P. Bouw van Benschop, ds. S. v. d. Linde van Lopik, ds. N. Warmolts Jr. van Vreeswijk, ds. P. J. Steenbeek van Oudewater, en deputaties van de kerken te Eethen, St. Jansga en Dussen, vroegere gemeenten van ds. v. d. Berg. Het gemeentebestuur was eveneens officieel vertegenwoordigd.
De leiding van den rouwdienst berustte bij ds. J. H. Koster, van Montfoort, den consulent van Linschoten. Deze deed bij den aanvang zingen het ontroerende vers van Psalm 103 : „Gelijk het gras is ons kortstondig leven". Hij sprak daarna over de woorden uit Psalm 18 vers 47 : „De Heere leeft". Spr. wees 'er op, dat ook deze dag daarvan spreekt. Hij leeft, en Hij beschikt over ons leven en zegt : keer weder, gij menschenkind. Maar wij kunnen ook zeggen : Jezus leeft — die ons het leven geeft. Ds. V. d. Berg heeft immer gewezen op den armen zondaar en den rijken Jezus. Spreker schetste zijn bescheiden optreden, waarbij hij zichzelf op den achtergrond plaatste. Nooit wellicht had hij zooveel hoorders als thans, nu hij zelf zwijgt, maar Christus door zijn sterven in zeldzame kracht spreekt.
Ds. D. Plantinga, van Harmelen, de voorganger van ds. v. d. Berg te Linschoten, sprak als prator van den ring IJsselstein. Hij herinnerde er aan, dat ds. Koster bij zijn bevestiging van ds. v. d. Berg er op wees, dat ook de Dienaren des Woords ijdelheid zijn. Hoe wordt dat nu bevestigd.
Vervolgens sprak nog drs. J. C. Hooykaas, van Dussen, die twee jaar geleden daar de opvolger van ds. V. d." Berg werd en die herinnerde aan de warme gevoelens, die in de vroegere gemeenten voor dezen predikant leven. Met het samen zingen van den geloofspsalm : „Maar 's Heeren gunst zal ever die hem vreezen in eeuwigheid altoos dezelfde wezen", werd de plechtigheid besloten.

Op den doodenakker.
Thans volgde de laatste gang van het stoffelijk overschot naar de begraafplaats. Ontroerend was daarbij het moment, toen de lijkbaar enkele minuten voor de pastorie bleef staan en de deuren daarvan dicht bleven.
Aan de groeve, waaromheen zich met de genoodigden een 500 a 600 belangstellenden hadden geschaard, werd gesproken door ds. Koster, den consulent, namens Kerkeraad, Kerkvoogdij en Gemeente ; ds. O. J. van Rootselaar namens den ring IJsselstein, die daarbij in herinnering bracht de laatste inleiding van ds. v. d. Berg op den ring, toen hij in hoogen ernst sprak over de practijk van het H. Avondmaal. Burgemeester G. v. d. Valk Bouraan, die gewaagde van de groote ontroering in en het groot verlies voor de geheele gemeente; ds. P. L. Tasseron, van Eethen —Drongelen, de eerste gemeente van ds. v. d. Berg. Een zwager van den overledene dankte voor de groote belangstelling, die uit deze plechtigheid sprak. Tenslotte heeft ds. Pras de droeve plechtigheid met gebed besloten.

Ds. L. G. Bolkestein.
Zondag a.s. herdenkt ds. L. G. Bolkestein, emer. pred. te Zeist, den dag waarop hij vóór 40 jaar zijn ambt in de Ned. Hervormde Kerk aanvaardde. Ds. Bolkestein werd 13 Mei 187a te Wijhe geboren en studeerde aan de Rijksuniversiteit te Utrecht, waar hij in 1898 candidaat werd, om 21 Aug. van dat jaar door zijn oom, wijlen ds. J. Bolkestein, van Putten, te Cothen (Utr.) in het predikambt te worden bevestigd, d^t hij aanvaardde, sprekende over 2 Cor. 5 VS. 20. Achtereenvolgens diende ds. Bolkestein de gemeenten van Aalburg, Kortgene, Kockengen, Otterloo, 's-Gravenmoer en Schelluinen, waar hij op zijn verzoek in verband met het bereiken van den 65-jarigen leeftijd in 1935 eervol emeritaat ontving en zich metterwoon vestigde te Zeist.
Ds. Bolkestein, die tot den Gereformeerden Bond in de Ned. Hervormde Kerk behoort, is voornemens zijn gedenkdag onopgemerkt te doen voorbijgaan.

Dr. J. Koopmans.
Dr. J. Koopmans, pred. bij de Ned. Herv. Gem. te 's-Heer Hendrikskinderen, heeft zijn benoeming tot secretaris van de Ned. Christen-Studenten-Vereeniging aangenomen.

Legaat.
Bij testamentaire beschikking is door wijlen mej. S. Both te Waalwijk (voormalig Besoijen) aan de Ned. Chr. Radio Vereeniging een bedrag van 1000 gulden gelegateerd.

Wèl combinatie.
De Synode heeft zich uitgesproken, gehoord de verschillende rapporten, dat de gemeente Jukwerd (85 leden) en Krewerd (200 leden), beide gemeenten in den Ring Delfzijl en Classis Appingedam, behooren gecombineer-1 te worden. Beide gemeenten zijn vacant en kunnen ook, ieder voor zich, geen behoorlijk tractement aanbieden aan een predikant. Jukwerd heeft zelfs géén Rijkstractement en betaalt totaal ƒ 1400.—. Krewerd betaalt f 1700.—.

Niet combineeren.
De Synode heeft zich uitgesproken, gehoord de verschillende rapporten, dat de gemeenten Dreischor en Sirjansland (Ring Zierikzee) niet behooren gecombineerd te worden. Dreischor is vacant, 's Heer-  of Sirjansland heeft een dominé, en wel ds. O. G. Bunjes.

Dankbetuiging aan de Reorganisatie-Commissie.
Namens de Synode is een brief gezonden aan de Reorganisatie-Commissie, voorzitter prof. dr. Paul Scholten te Amsterdam, om dank te zeggen voor den arbeid door deze Commissie verricht, waarin tevens is uitgesproken, dat de Synode ten volle overtuigd is, dat de resultaten hiervan van blijvende waarde zullen zijn voor de Kerk.
Wij zijn blij, dat men tenslotte aan deze zaak gedacht heeft en dat men het schrijven in dezen geest heeft opgesteld. Wij hebben wel eens andere tonen beluisterd vanuit het gebouw der Synode, als het om de zaak van de reorganisatie der Kerk ging ! Sprak men dan wel eens niet van „onruststokers" ? Dat 'S nu gelukkig anders !

Een nieuwe uitgave der Kerkelijke Reglementen.
In de Synode is besloten tot een nieuwe (6de) uitgave van „De Reglementen der Ned. Hervormde Kerk met aanteekeningen". De president en de secretaris zullen deze nieuwe uitgave bewerken.

Geen Inspecteur met bureau voor kerkelijke administratie.
In de vergadering van de Synode was een brief ingekomen van de Vereeniging van Kerkvoogdijen met verzoek, om tot goede nakoming te geraken van het bevolkingsregister in kaartsysteem in die gemeenten, die om steun uit de Synodale fondsen vragen, een inspecteur aan te stellen, met bureau en toebehooren. De bedoeling daarbij is, dat juist in gemeenten die steun noodig hebben, de beste orde op de zaken gesteld moet worden, om „er uit te halen, wat er uit te halen is”.
De commissie, die deze zaak onderzocht en voor de bespreking in de Synode voorbereid had, rapporteerde bij monde van den heer Hardenberg, dat deze taak thuis behoort bij kerkvisitatoren, en stelt daarom voor aan de Vereeniging van Kerkvoogdijen te berichten, dat het aanstellen van zulk een inspecteur niet wenschelijk geacht wordt ; en er in het officieel kerkelijk orgaan bij kerkvisitatoren nogmaals op aan te dringen, nauwkeurig toe te zien, dat artikel 14 sub d. van het Synodaal Reglement voor de Kerkeraden (de zorg voor het aanleggen en bijhouden van een kerkelijk bevolkingsregister in de gemeente in overleg met de kerkelijke administratie) behoorlijk worde nagekomen. De vergadering vereenigt zich hiermede.

De zaak dr. Snethlage.
Voor de commissie der stukken ter behandeling rapporteert dr. Oorthuys over vijf verschillende inissiven van dr. F. J. Krop te Rotterdam, alle handelende over de beloften en gestes van dr. J. L. Snethlage, pred. te Oyen ca., en in verband met deze stukken een schrijven van dr. J. L. Snethlage, samen een lijvig dossier vormende. Het rapport gaat de geschiedenis der zaak van dr. Snethlage uitvoerig na, alsmede het door dr. Krop ingediende feitenmateriaal.
Over de conclusies van het rapport en de verdere behandeling dezer zaak kunnen geene mededeelingen worden gedaan.
We zullen dus nog even moeten wachten, maar dan moet natuurlijk publicatie volgen. Trouwens, een zaak, die dr. Krop aanpakt, laat hij niet gemakkelijk zitten en hij weet dan ook wel met de stukken op tafel te komen ; vooral wanneer het de verderfelijke communistische en bolsjewistische beweging van Rusland betreft.

Oegstgeest en de Indische Kerk.
In het pers-verslag van de Synode-vergaderingen lezen we het volgende bericht, dat niet al te duidelijk is :
De secretaris doet mededeeling betreffende het examen van candidaat tot den Heiligen Dienst, af te nemen te Oegstgeest, namens de Protestantsche Kerk in Indië. Bij dit examen kunnen candidaten die het kerkelijke voorbereidende examen met goed gevolg hebben afgelegd, van eenige vakken worden vrijgesteld.
Deze aangelegenheid zal bij de kerkelijke hoogleeraren worden overgebracht. Wellicht hooren we dan nog iets naders van deze aangelegenheid betreffende de Zendingsschool en de-Indische Kerk.

Het Fonds „Aanpakken" en de kleine gemeenten met kleine tractementen.
Van den secretaris van het Fonds „Aanpakken ter verbetering der predikantstractementen in de Ned. Hervormde Kerk" was bij de Synode een brief  ingekomen, bedoelende op te komen voor de kleine gemeenten inzake toelagen uit het fonds „Schraalste" predikantstractementen. De Synode besloot te antwoorden, iets mee te deelen van een en ander der nieuwe plannen van den Raad van Beheer voor de kleine gemeenten ; er zullen dan nog wel moeilijkheden overblijven, doch thans is het de tijd niet, in dit verzoek van „Aanpakken" te treden.
We hopen, dat deze zaak niet zal blijven „zitten", maar dat men ten deze van „aanpakken" zal weten. Om de wille van de geestelijke belangen, ook van de kleine gemeenten, maar ook om aan predikanten een eenigszins behoorlijk tractement te kunnen geven, is „aanpakken" hier wel gewenscht, ja, dringend noodig.

Een tweede predikantsplaats in de Wieringermeer.
Bij de Synode was een brief ingekomen van „het Comité van rechtzinnige lidmaten" te Wieringermeer, betreffende de stichting van een tweede' predikantsplaats in dezen Polder. De president der Synode lichtte zelf deze zaak toe en zegt, dat iedereen overtuigd is van de noodzakelijkheid der stichting eener tweede predikantsplaats, en stelt voor, aan den kerkeraad der gemeente Wieringermeer en aan het Classicaal Bestuur van Hoorn te melden, dat do Synode de stichting dezer tweede predikantsplaats noodzakelijk acht. De vergadering vereenigt zich hiermede.
Gelukkig. Heeft men eenige weken geleden het stukje gelezen, waarin wij mededeelden, hoe de Gereformeerde Kerken in dezen nieuwen Polder in Noord-Holland werken ?

De Synode en het Ned. Chr. Persbureau.
Het Ned. Chr. Persbureau, dat te Den Haag gestationeerd is en tegenwoordig voor een groot deel de Christelijke Pers in Nederland van allerlei berichten uit binnen-en buitenland voorziet, had een verzoek gericht aan de Synode der Ned. Herv. Kerk om een lid in zijn bestuur te benoemen.
In 't verslag van de vergadering, der Synode lezen We deze paar woorden : „De Synode is van oordeel, dat dit niet op haar weg ligt". Wij zouden van dat „oordeel" van de Synode toch Wel iets meer willen weten. Zou dat niet kunnen ?
Wat heeft Rotterdam misdaan ?
In het Synodaal verslag lezen we : „Een protest van een lidmaat te Rotterdam, betreffende de houding van den kerkeraad, zal ter kennisneming aan den kerkeraad te Rotterdam worden toegezonden". We hopen, dat 't niet al te verschrikkelijk zal zijn.

De geestelijke verzorging der militairen.
Ds. Barbas brengt — aldus het verslag van de Synode — ter sprake" de geestelijke verzorging der militairen in verband met de uitbreiding der weermacht en het aantal-garnizoenen. Vergrooting van het aantal legerpredikanten is eisch. De na het overlijden van ds. Ruysch van Dugteren opgeheven standplaats te Breda, is nog steeds niet bezet. Aan de plaatselijke predikanten kan deze arbeid niet worden overgelaten. Hij stelt voor, het moderamen te verzoeken deze aangelegenheid, die spoed eischt, met de Herv. legerpredikanten te bespreken, ten einde in dezen al het mogelijke te doen, om deze geestelijke verzorging tot haar recht te doen komen. Aldus wordt besloten. Wij hopen, dat de Hervormde Kerk ook hier paraat mag zijn. Ook bij de Regeering.

Herv. Predikanten met buitenlandsche dienstjaren.
Met algemeene stemmen is door de Synode aangenomen, dat Herv. predikanten met buitenlandsche dienstjaren zullen kunnen worden vrijgesteld van de bepaling, dat ze eerst 3 jaar in de Ned. Herv. Kerk predikant moeten geweest zijn alvorens beroepen te kunnen worden in een gemeente van 3 of meer predikanten. De huidige toestand werd als een onbillijkheid tegenover deze predikanten met ambtservaring geacht. De Synodale Commissie moet echter in ieder afzonderlijk geval toestemming geven. De Classicale Vergaderingen hadden over 't algemeen gunstig geadviseerd (wijziging Art. 54 Regl. vacaturen).

Colloquium doctum en de Sacramentsbediening.
In de Synode is ook rapport uitgebracht over wijziging van art. 29 van het Reglement op het Examen. De bedoeling is de bevoegdheid tot de bediening van H. Doop en H. Avondmaal te geven aan zulken, die langs den weg van het colloquium doctum toegelaten werden in het ambt en die derhalve reeds in een kerkgemeenschap met overeenkomstige sacramentsopvatting als predikant werden bevestigd. De adviezen der kerk luiden gunstig. Deze personen werden volgens het oordeel van sommigen bij hun indiensttreding in de Ned. Herv. Kerk ook niet met handoplegging bevestigd. De conclusie luidde ook hier : vaststellen en aan de hoofdelijke stemming der Provinciale Kerkbesturen onderwerpen. Met algemeene stemmen wordt deze conclusie aanvaard.

Arbitrage-Commissie.
In 1937 is een Voorstel van de Synode om een arbitrage-of bemiddelingscommissie in te stellen niet gunstig door de Kerk op de Classicale Vergaderingen ontvangen en daarom door de Synode terug genomen. Tegelijk heeft zij besloten de zaak opnieuw ter hand te nemen en benoemde een commissie van voorbereiding, bestaande uit de heeren J. W. J. Addink, J. H. Bybau, E. van Meer, H. Mulderije, G. Vixeboxe. Deze commissie had, rekening houdende met de ingebrachte bezwaren, het vraagstuk der instelling van arbitrage-of bemiddelingscommissies opnieuw in studie" te flemen, en in een ontwerp de resultaten van haar arbeid aan te bieden. Een sub-commissie heeft een voor-ontwerp voorbereid. Geschilpunten zijn door onderling overleg opgelost kunnen worden. Hoezeer de commissie zich bewust is, dat met het voorgestelde een algeheel afdoende regeling niet zal zijn verkregen, zoo mag niettemin de verwachting worden gekoesterd, dat de ontworpen regeling, wordt zij tot kerkelijke wet verheven, ertoe kan strekken het voeren voor den burgerlijken rechter van gedingen, die een kerkelijk karakter dragen, te voorkomen of althans te beperken. Het ontwerp bedoelt eene invoeging van art. 79 van het reglement voor kerkelijk opzicht en tucht.
De eenparige conclusie van de Commissie der Synode, die deze zaak onderzocht had, strekte in de vergadering van Augustus j.l. tot voorloopig aannemen dezer nieuwe wetsvoorstellen, waartoe de vergadering met algemeene stemmen besluit. De wijzigingen worden gesteld in handen der commissie voor de eindredactie ten einde aan de consideratiën der kerk te worden onderworpen.
Op de Classicale Vergaderingen van 1939 zal deze zaak dus ter sprake komen.

De Predikantstractementen.
Uit het jaarverslag van den Raad van Beheer voor de Predikantstractementen, ingediend bij de Synode, nemen we hier het volgende over : In de laatste 10 jaar is in de cijfers van het kohier te bemerken dat in den eindstand een daling is optreden, wat niet te verwonderen is gezien de ingetreden economische malaise.
Een deel dezer verlagingen houdt echter ook verband met het opgeven van het verzet door een aantal gemeenten, tengevolge waarvan tal van aanslagen thans aan de hand van nieuwe — en dan dikwijls weinig rooskleurige — gegevens moesten worden vastgesteld. Dezelfde omstandigheid verklaart het verschijnsel, dat ondanks de daling van het kohier de betalingen weer een opgaande lijn vertoonen. Niettemin mag, alles-bijeengenomen, gezegd worden, dat de kas tegen de moeilijke jaren, die achter haar liggen, bestand is gebleken en zij bij het aanbreken van betere tijden goede ontwikkelingskansen vóór zich heeft.
Gelukkig, dat meer en meer het verzet, om te betalen, wordt opgegeven.
Er zijn nu nog slechts 98 gemeenten, die nooit eenige betaling aan de kas deden. Van de 151 betaalden sinds 31 December 1937 al weer 17 den achterstand. Van tal van gemeenten is een verzoek ingekomen om aan de hand van nieuwe gegevens de achterstallige schuld in overeenstemming te brengen met de werkelijke draagkracht der gemeente. De medewerking van de Vereeniging. van Kerkvoogdijen, die zich in het najaar van 1937 tot de achterstallige gemeenten heeft gewend, zal er ongetwijfeld toe kunnen bijdragen het onderhavige probleem tot zijn afgeheele afwikkeling te brengen. Het valt op te merken, hoe de thans in die gemeenten aan 't roer komende generatie geneigd en in staat blijkt bij dezen een nieuwen koers in te slaan.
Gezegd kan worden, dat het jaar 1937 voor de kas voor de predikantstractementen, gezien ook de moeilijke economische omstandigheden van de kringen, waarin "de Hervormde Kerk het meerendeel harer leden vindt, bevredigend is geweest. De kas voor de predikantstractementen vormt een belangrijk onderdeel van den materieelen grondslag, dien de geestelijke arbeid van de Kerk niet kan ontberen. Er zou veel gewonnen zijn, indien dit inzicht in steeds meerdere mate tot de leden der Kerk zou doordringen en allen, die dit lezen, daaraan hun medewerking gaven.

Financieele verantwoording in de Classis. Betere regeling van de Pred.-weduwen beurzen.
In de laatst gehouden Synode zijn twee voorstellen ter tafel gekomen, die wel niet zijn aangenomen, maar die toch nader onder de oogen zullen gezien worden.
Allereerst een voorstel van dr. J. L. Snethlage te Oyen ca., overgebracht door de Classicale Vergadering van 's-Hertogenbosch, aldus luidende :
„Nevens de rekening en verantwoording, die de Quaestor der Classis heeft af te leggen tegenover den Quaestor-generaal, wordt door hem ook telkenjare aan het Classicaal Bestuur rekening en verantwoording afgelegd over zijn als zoodanig gevoerd beheer gedurende de laatstverloopen twaalf maanden. Alles in orde bevonden zijnde, verleent op zijn voorstel het moderamen decharge”.
De Quaestor-generaal zoekt naar een bevredigende oplossing, waarom voorgesteld wordt, op dit voorstel niet in te gaan, doch ter kennis van den Quaestor-generaal te brengen. Aldus besloten.
Het tweede voorstel was : een ontwerp-Synodaal reglement voor de predikantsweduwen-en weezenbeurzen erl een toelichting daarop, ingediend door de .commissie van Quaestoren van verschillende weduwen-en weezenbeurzen. Betwijfeld wordt de bevoegdheid der Synode ten opzichte dezer materie van toezicht en controle. Voorgesteld wordt, dit concept-reglement niet aan te nemen, maar den voorstellers te verzoeken, een onderzoek in te stellen of dit, of een gewijzigd concept-reglement, door de besturen - — eventueel door de ledenvergadering — van alle beurzen zou worden aanvaard. De vergadering vereenigt zich met algemeene stemmen met deze conclusie.

Het Pensioenfonds der predikanten.
Uit het verslag over het Pensioenfonds over 1937, ingediend bij de Synode, blijkt, dat er.thans 1443 deelnemers zijn. Er kwamen 73 nieuwe bij, 12 gingen er af. Wegens het bereiken van den 65-jarigen leeftijd of de vervulling van 40 dienstjaren kregen 27 deelnemers een premievrije polis naar art. 33 al. I.. Van deze 27 zijn er intusschen 4 wegens verkregen emeritaat in het genot van pensioen gesteld. Het aantal pensioengerechtigden is met 34 toegenomen. Van de 1443 deelnemers hebben thans 136 recht op pensioen en wel 35 op emeritaats-, 24 op invaliditeits-, 75 op weduwen-, en 2 op weezen-pensioen.
Een totaal van ƒ 21.267.55 aan pensioenen over 121 pensioentrekkenden verdeeld, wijst er wel op, dat het pensioenfonds zich slechts zeer geleidelijk ontplooit. Het zal dan ook nog wel jaren duren, aleer de te verwachten bedragen van ongeveer ƒ 300.000.— emeritaatspensioenen, ƒ 50.000.— invaliditeitspensioenen en ƒ 200.000.—-weduwen-en weezenpensioenen bereikt zullen zijn.
Wanneer men echter bedenkt, dat tengevolge van de diverse nieuwe pensioenregelingen nu toch reeds is verkregen, dat thans een predikant na 40 dienstjaren zijn rust kan nemen met een emeritaatspensioen van minstens ƒ 1800.—, dat een predikantsweduwe nu toch gemiddeld ƒ 1800.— pensioen verwerven kan, en men stelt daartegenover hoe dertig jaar geleden slechts van ƒ 600.—-emeritaats-en ƒ 280.— weduwepensioen sprake was, dan is er alle reden om met dankbaarheid te gedenken, dat aan deze verbetering ook het Pensioenfonds naar zijn aard het zijne heeft mogen bijdragen.

De positie der Godsdienstonderwijzers.
Er was een voorstel bij de Synode tot wijziging van Hoofdstuk 2 van het Reglement op het Godsdienstonderwijs en art. 25 van het Reglement op de Vacaturen. Het raakt de opleiding en de bevoegdheden van de Godsdienstonderwijzers.
Voorgesteld werd enkele verouderde uitdrukkingen in het tegenwoordige Reglement te schrappen en b.v. de uitdrukking „bijbellezingen en oefeningen houden" te vervangen door : „voorgaan in de openbare godsdienstoefeningen", welke laatste omschrijving vooral de positie en het optreden van den Godsdienstonderwijzer raakt. Daarnaast wordt voorgesteld de eischen voor de toelating tot het examen te verzwaren en dus de opleiding zelve te wijzigen. Er wordt b.v. geëischt, dat de opleiding in plaats van 2 jaren, voortaan 3 jaren zal duren, en wel onder , persoonlijke leiding van een of meer predikanten (een schriftelijke cursus zal dus niet meer voldoende worden geacht). Ook moet een „leerrede" ter beoordeeling worden ingezonden.
Hierbij wordt gepoogd nader te onderscheiden de positie van „aangestelde" Godsdienstonderwijzers en hen, die slechts de acte bezitten, maar nog geen kerkelijken werkkring hebben. Het optreden van aangestelde Godsdienstonderwijzers en dus de verantwoordelijkheid voor de openbare godsdienstoefening, waarin zulke Godsdienstonderwijzers voorgaan, wordt in verband gebracht met den plaatselijken predikant en is van zijn toestemming afhankelijk (in vacante gemeenten is de toestemming van den Praetor van den Ring noodig).

De Algemeene Synodale Commissie.
Deze vaste Commissie behartigt de belangen der Kerk gedurende den tijd, dat de Synode niet vergadert en doet dat in haar naam. Deze Commissie bestaat uit negen leden, en wel uit den President, den Vice-President en den Secretaris der Synode, benevens uit drie dienstdoende predikanten (zooveel mogelijk uit verschillende Kerkressorten, en drie ouderlingen of oud-ouderlingen.
De leden worden benoemd door de Synode voor den tijd van drie jaar. Op den sluitingsdag der Synode treedt één derde af. De aftredenden (n.l. van de drie dienstdoende predikanten en drie ouderlingen of oud-ouderlingen) zijn niet herkiesbaar dan na twee jaar.
De gewone vergaderingen van de Alg. Synodale Commissie worden gehouden één in het voorjaar (ongeveer 15 Mei) en één in het najaar (ongeveer 15 November).
Met uitzondering van den Secretaris, die een adviseerende stem heeft, hebben alle leden een concludeerende stem.
Aan deze Algem. Synodale Commissie is allereerst opgedragen, alles, wat de Synode haar in last heeft gegeven. Verder het toezicht op de nakoming van alle Kerkelijke reglementen en Synodale besluiten, de behandeling en beslissing in vorderingen tot cassatie van in appèl gedane uitspraken ; het toezicht op de administratie der algemeene kerkelijke fondsen, de behandeling van diaconale, alsmede van» spoedeischende zaken ; het beslissen van geschillen over de uitlegging en toepassing van het Reglement op de Alg. Weduwen-en Weezenbeurs, het Reglement op de Predikantstractementen, enz. enz.

Predikantsvacature Curagao.
Te Emmastad, Curagao, West-Indië, is de predikantsplaats vacant geworden, want ds. W. J. van Lindonk, predikant bij de Hervormde Gem. aldaar, momenteel met verlof in Nederland en verblijf houdende te Scheveningen, is afgekeurd voor verderen dienst.
Voor een jong predikant, die lust heeft om te werken onder Hollandsche employes en militairen en veel voelt voor arbeid onder de jongeren, is hier een prachtig arbeidsveld.
Curagao heeft een gezond klimaat.

Het Reorganisatie-Ontwerp.
Wij hebben Donderdag j.l. — aldus schrijft „De Rotterdammer" — boven ons verslag den kop geplaatst : „Het Reorganisatie-Ontwerp verworpen". Uit de Synode bereikt ons thans het nadrukkelijk verzoek om dit te rectificeeren, omdat zeer duidelijk is uitgesproken dat deze beslissing niet als een verwerping moest worden beschouwd, aangezien met algemeen goedvinden besloten is de zaak der reorganisatie over te brengen bij de Algem. Synodale Commissie. Dit blijkt duidelijk uit de conclusie. Daarom is ook over de conclusie niet in tweeën gestemd, maar heeft men de beide gedeelten als één geheel beschouwd.

Ned. Herv. Gemeente te Amsterdam. Twee kerkgebouwen voorloopig gesloten.
oor godsdienstoefeningen, aangezien de kerk in orde moet worden gemaakt voor de officieele viering van het regeeringsjubileum van H.M. de Koningin in September a.s.
In de Eilandskerk moet eenig restauratiewerk worden verricht. Men heeft werking ontdekt in een van de zijmuren. Vandaar, dat ook deze kerk de eerste weken niet voor de godsdienstoefeningen gebruikt kan worden.
De diensten vinden thans plaats in 't Wijkgebouw „Hebron" in de Polanenstraat.

Giften en Legaten.
Almkerk. Men schrijft ons : Wijlen de heer A. H. Donker heeft aan de Ned. Herv. Kerk alhier vermaakt de som van ƒ 500.—. Ook aan de Diaconie werd ƒ 500.: — gelegateerd. En wijlen de heer D. Uithoren heeft aan de Ned. Herv. Kerk alhier vermaakt 5 bunder land.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen