RONDOM DE LEESTAFEL

De taal Kanaans, door dr. H. F. Kolhbrugge.
Uitgave : H. Veenman & Zn., Wageningen.
Dit, nu bij Veenman zoo mooi uitgegeven boekje, in handig formaat, met zoo mooie duidelijke letter, is een oud geschrift van Kohlbrugge, waarschijnlijk ongeveer in 1850 in het Nederlandsch geschreven ; dat blijkbaar lang verborgen en onbekend gebleven is. En nu is het een boekje geworden, waarop men trotsch kan zijn als men 't in bezit heeft. Daarbij leest het makkelijk (afgezien van den zin der beschrijving, waaraan men wel z'n volle aandacht met hooge ernst wijden mag) ; en men kan het ook nu ter lezing geven aan anderen, of het als een geschenk iemand geven.
Het werkje heeft zijn ontstaan te danken aan het alom bekende werk van den Engelschen predikant John Bunyan : „Eens Christens reis naar de Eeuwigheid", dat, zoowel om zijn waren godsdienstigen inhoud, alsook om zijne dichterlijke waarde, in zeer vele talen overgebracht is. Op verzoek van eenige vrienden was dr. Kohlbrugge begonnen verklaringen te schrijven op dit boek van Bunyan, maar in eigenlijken zin heeft hij dat nooit voltooid ; doch in de plaats daarvan een stuk nagelaten, dat zeker een veel grootere waarde heeft dan het eerst begonnene. Het is niet te verwonderen, dat dr. Kohlbrugge zich door een man aangetrokken gevoelde, die — al heeft hij ook twee eeuwen vroeger geleefd — toch zooveel overeenkomst met hem had, ten opzichte van zijn pelgrimsreis door dit dal der ellende. Bunyan b.v. werd door een 12-jarige gevangenisstraf en Kohlbrugge door een i6-jarige kerkelijke ballingschap beproefd, en beiden zijn wel de meest miskende leeraren van hun tijd geweest.
Vergelijkt men nu Bunyan's werk : „Eens Christens reize naar de Eeuwigheid" met het boekje van Kohlbrugge : „De tale Kanaans", dan zou men het laatste wel een inlassching in het eerste kunnen noemen. We lezen immers in het boekje van Bunyan, dat, wanneer Christen en Getrouwe in de stad der ijdelheden kwamen, zij een groote opschudding teweeg brachten onder de menschen, die hier Kermis hielden, en dat wel : „wegens hunne kleeding ; en ten andere was men niet minder verwonderd over hunne taal, want daar waren er weinigen die haar verstaan konden, omdat zij spraken „de tale Kanaans”.
Hier vinden wij dus den titel van het boekje van Kohlbrugge en de inhoud toont ons aan, wat voor een taal dit is.
In de „Feeststoffen", die in 1878 uitgegeven zijn, vindt men een Pinksterpreek met den titel : „De sprake Kanaans", in 1854 door Kohlbrugge naar aanleiding van het bedoelde boek uitgesproken, dat nu in zoo mooie uitgave ons hier wordt aangeboden.
De Christen in zijn wezen, doen en laten ; de weg met zijn bekommernissen ; de wereld daarbuiten met hare ijdelheden, en de menschen, die daarin wonen — dit zijn de vier onder-afdeelingen, waarin men het werk zou kunnen splitsen, ofschoon deze vier stukken zóó in elkander vloeien, dat het niet wel doenlijk was dit ook uiterlijk bij den druk te doen uitkomen.
„Zoo geven wij dan hier" — aldus lezen we in het "woord ter inleiding — „aan den lezer een werk, waarvan wij hopen, dat het ook hem moge strekken tot vertroosting, dat het dienen moge ter onderwijzing en versterking van velen, die den ingang zoeken tot de enge poort, die tot den weg des heils leidt. Dat het voor hem zij een kompas door donkere dalen, waar de schaduwen des doods hem omgeven, dat hij juichen moge, als hij een broeder in den Heere vindt, die met hem dezelfde dierbare taal spreekt". „Mogen er tegenstanders opstaan" — aldus schrijft Kohlbrugge — „die deze taal verachten, zij mogen weten, dat de Vader, die Zijne kinderen aldus leert spreken, ook hen zal verachten, en die ze eens geleerd heeft, bedenke door Wien hij haar geleerd heeft, opdat hij Hem vreeze en eerbiedig aanbidde voor al Zijn geduld”.
Men leze dit boekje aandachtig met biddende ziel. Het is zoo écht Kohlbrugge. En als men dat góéd verstaat — en niet verknoeit — is het zoo rijk vertroostend voor een ziel, die God vreest en in Christus den Heere onze Gerechtigheid mag kennen.
Wij nemen ons voor zoo nu en dan kleine stukjes uit dit mooie boekje over te nemen, om te laten zien hoe kostelijk en schoon is hetgeen Kohlbrugge — het is zoo écht Kohlbrugge — ons hier geeft. Dit boekje wordt door ons gaarne hartelijk aanbevolen !
Barabbas, door Andreas Hemberger. Roman uit den tijd van Christus. Uitgave : A. Voorhoeve, voorheen Bredeé's Boekhandel te Rotterdam.
Barabbas, de bekende persoon uit de dagen van de omwandeling van den Heiland op aarde. Bekende persoon — ja, en toch, wat weten we eigenlijk van Barabbas ? Is het niet héél weinig ; zoowat niets ? En als men dan een „roman" gaat schrijven over en rondom een persoon, van wien men eigenlijk niets weet, kan het gevaarlijk worden ; wat dubbel gevaarlijk kan worden, als het iemand is uit „de heilige geschiedenis". Dan is het gevaar niet denkbeeldig, dat de heilige geschiedenis door verzinsels verknoeid en ontheiligd wordt. Daarom hebben wij met „romans", rakende „de heilige geschiedenis", gewoonlijk niet veel op. Bovendien, wat is een christelijke roman ? Natuurlijk kunnen christenen ons mooi personen en toestanden teekenen en beschrijven, zoodat we van de boeken van christelijke auteurs kunnen genieten. Maar christelijke auteurs kunnen met hun (of hare, want er zijn ook christelijke schrijfsters) christelijke lectuur, in kleiner geschriften en in grootere boeken, behoorlijk vervelend zijn, omdat ze dan zoo „gemaakt" zijn en zoo onwezenlijk en onwaar. Ieder weet dat wel.
Maar dan zijn er óok prachtboeken. Wat hebben wij genoten van Koningskinderen, van Bartje, van Roellie, van Burgers in nood, enz. enz.
Nu ligt hier Barabbas, roman uit den tijd van Christus. Een vertaald boek. Met vage persoonsteekeningen, zonder spannende intrigues, maar daarom misschien — in dit genre — beter dan we verwacht hadden. Want dergelijke boeken hebben altijd voor, dat de tijd van het gebeuren, samenvallend met de omwandeling van den Heiland op aarde, ons dadelijk interesseeren. Barabbas kennen we, en van Lazarus weten we allen, ook van Nicodemus en Nathanaël en zoovele andere „bijbelsche figuren". Van Pilatus weten we allen — maar zijn dan de dingen, die ons nu in deze „christelijke roman" verteld worden, toch weer niet te „romantisch" ? En waarom moet een gansch net geweven worden rondom al die Maria's uit „de heilige historie" ?
En ziet, daar zit nu voor ons de moeilijkheid. Het boek heeft zeer zeker vele goede eigenschappen in teekening en beschrijving en waardeering ; maar — nu ja, men begrijpt ons nu wel.
Men leze dit boek. En men oordeele zelf. Zeker zullen velen , dit boek mooi vinden. Maar dat is toch niet alles wat we hebben moeten, vooral in zoo'n boek niet, dat heet „een roman uit den tijd van Christus”.
Het boek is mooi uitgegeven door Voorhoeve's Boekhandel.
 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen