Rondblik buiten de Grenzen
’t Kan raar loopen in de wereld. Vóór eenige weken stonden Berlijn en Praag nog met gebalde vuist tegenover elkander, en nu leest men elken dag berichten die op toenadering tusschen Duitschland en Tsjecho-Slowakije wijzen. Het is niet de eerste maal in de wereldgeschiedenis, dat een land, dat zich door zijn bondgenooten verraden voelt, zich in de armen werpt van hem, tegen wien het eerst, tevergeefs, hulp en bijstand had gezocht. En hoe zou het geamputeerde Tsjecho-Slowakije onder de huidige omstandigheden ook nog kunnen blijven voortleven, wanneer het niet trachtte de medewerking van den machtigen buurstaat te bemachtigen ? In allerlei opzicht is Praag aan Groot-Duitschland overgeleverd, en het zou nutteloos zijn nu nog te trachten een anti-Duitsche politiek te voeren. Toch is het tempo, waarmede de nieuwe regeering zich aan de nieuwe situatie aanpast, verrassend snel. De communistische partij in Tsjecho-Slowakije heeft een wenk van de regeering gekregen en is vrijwillig tot ontbinding overgegaan. De sociaal-democratische partij heeft de „Internationale" te Brussel verlaten en noemt zich voortaan „Partij van het werkende volk". En de Vakbonden hebben de Internationale van Amsterdam den rug toegekeerd. Zoo is dus de „machtige voorpost van het communisme", waartegen Hitler zoo fel gefulmineerd heeft, met tal van andere instellingen die den Führer een doorn in het oog waren, den kop ingedrukt. Ook in het niet-gelijkgeschakelde deel van Tsjecho-Slowakije is het nu „bon ton" om nationaal-socialistische sympathieën te koesteren, terwijl arbeidsdiensten, naar Duitsch model, in voorbereiding zijn, In Slowakije met zijn eersten minister, dr, Tisso, en in Rocthenie (Sub-Karpatisch Rusland) met zijn eersten minister Brody, gaat dit proces van „Selbst-Annektierung" nog sneller. Daar worden de instellingen van de nieuwe bondsstaten geheel in een fascistisch confectie-pakje gestoken.
Het begint er echter op te lijken, dat Hongarije achter het net zal visschen. De buit is verdeeld en de groote mogendheden maken zich nog niet druk om ook Hongarije het hem toekomende deel te geven. Over de zuiver-Hongaarsche gebieden van den voormaligen Tsjecho-Slowakijschen Staat was reeds overeenstemming bereikt, maar nu eischen de Hongaren weer meer, dan de Slowaken willen geven. Het is ook mogelijk, dat de Slowaken thans geen daadwerkelijke buitenlandsche inmenging meer vreezen en daarom voet bij stuk houden. Hitler blijkt zoó tevreden over de nieuwe koers, welke de Slowaaksche regeering is ingeslagen, dat hij de Hongaarsche revisie-eischen nu maar laat, voor wat ze zijn. Toen het er om ging, Praag (en zijn bondgenooten) te intimideeren, had Duitschland er belang bij dat ook Hongarije aanstalten maakte om het opgejaagde wild te bespringen. Maar nu mag Hongarije zich, wat Berlijn betreft, stil houden, Mussolini, die — ook al weer niet zonder eigenbelang — de gedachte gepropageerd heeft, dat, mèt de Sudeten, ook de andere minderheden zelf-beschikkingsrecht moesten krijgen, zou echter ook nu nog gaarne zien, dat de Hongaarsche eischen ingewilligd weiden. Als Hongarije en Polen een gemeenschappelijke grens kregen, zou daarmede, gelijk reeds eerder werd opgemerkt, een natuurlijke afbakening worden verkregen van het Duitsche expansie-gebied in Oost-Europa. We raken hier een teer punt in de verhouding Duitschland—Italië. Heel tactisch heeft Hongarije dan ook gelijktijdig overleg gezocht met Duitschland èn Italië. En inmiddels werden vijf Hongaarsche lichtingen gemobiliseerd. Maar dat dreigende gebaar maakte thans nauwelijks meer eenigen indruk. Als de „grooten" het nog niet heelemaal met elkaar eens zijn, behoeven de „kleinen" heusch niet te probeeren met wapengerammel een oplossing te forceeren. Het zelfbeschikkingsrecht, door Hitler en Mussolini op ontroerenden toon als inderdaad een recht bepleit, zal eerst tot gelding worden gebracht, wanneer zulks met bepaalde belangen parallel kan gaan. En daarom moet Hongarije nu nog even geduld oefenen, hoewel het zeker méér recht zou hebben om Tsjecho-Slowakije ultimatums te stellen dan Hitler. Maar het heeft niet de macht!
Als Mussolini het inzake de Hongaarsche eischen tegen zijn Duitschen as-genoot moet afleggen, zal hij dat verlies zeker wel met de hem eigen nuchterheid aanvaarden. De reden waarom de Duce, aan de totstandkoming van den vrede van München, medewerkte, zoeke men ook niet zoozeer in sympathie voor de Sudeten of hun tegenwoordigen Führer, dan wel in de wenschelijkheid om eindelijk eens met Engeland tot zaken te komen. Deze wenschelijkheid was allengs tot een noodzakelijkheid gegroeid. Want zoolang de Italiaansche vrijwilligers (what is in a name ? ) nog in Spanje vochten, kon het Britsch-Italiaansche accoord niet in werking treden, en zoolang bleef de Britsche portemonnaie ook voor Italië gesloten. Door aan de conferentie van München deel te nemen, heeft Mussolini Engeland aan zich verplicht, en de Londensche Pounds zullen nu wel hun weg naar Rome vinden. De eerste Italiaansche soldaten zijn vanuit Spanje reeds naar hun vaderland teruggekeerd, al beweert de regeering van Barcelona dan ook, dat slechts „zieke en gewonde Italianen" werden teruggetrokken.
We moeten afwachten, waartoe de verdere ontwikkeling der dingen nog zal leiden. Voorspellingen hebben weinig zin. „Men leeft thans" — aldus verklaarde dezer dagen Generaal Smuts, de bekende Zuid-Afrikaansche staatsman — „in een tijd van overgang, en alles, wat wijze staatslieden kunnen doen, is te zorgen, dat geen nieuwe wereldoorlog uitbreekt".
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 20 oktober 1938
De Waarheidsvriend | 10 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 20 oktober 1938
De Waarheidsvriend | 10 Pagina's