KERK. SCHOOL VEREENIGING

Nederlandsche Hervormde Kerk.
Drietal :
te Delft (vac.-Lammerink) F. J. Pop te Hees, G. H. Bos te Wageningen en J. R. Wolfensberger te Sneek.
Beroepen :
te Wapserveen (toez.) cand. G. Scheper te Exloo — te Beverwijk J. de Vries te Nieuw Vennep — te Schalsum (Fr.) A. van Biemen, cand. te Leiden — te Vaals (toez.) W. v. d. Ende, cand. te Naaldwijk — te Gouderak A. Barendrecht, cand. te Delft — te Coevorden (2de pred. plaats) W. v. d. Endt te Frederiksoord — te Waverveen A. Barendrecht, cand. te Delft — te Waardenburg en Neerijnen A. Lootsma te Midlum.
Aangenomen :
naar Beverwijk J. de Vries te Nieuw Vennep.
Bedankt :
voor Hei-en Boeicop J. W. van der Linden te Kootwijk — voor Noordwijk (Gron.) G. Scheper, cand. te Exloo (Dr.). — voor Waardenburg en Neerijnen H. W. Lovink te Sexbierum.

Gereformeerde Kerken.
Tweetal:
te Franeker (vac. wijlen J. D. Wielenga) : M. Boukema te Leidschendam en G. Brinkman te Idskenhuizen ;
te Kampen (vac. Schoemakers) : G. J. Adema te Zuidhorn en C. Stam te Pernis.
Beroepen :
te Sleeuwijk (N.-Br.) E. Masselink te Eibergen— Rekken — te Goor G. van 't Riet, cand., hulppred. aldaar.

Christelijke Gereformeerde Kerk.
Tweetal :
te Vlaardingen : D. Driessen te Rotterdam-Zuid en E. du Marchie van Voorthuyzen te Urk ; te Alphen a.d. Rijn : L. S. den Boer te Arnhem en G. Salomons .te Amsterdam.
Beroepen :
te Enschedé J. Tamminga te Harderwijk.

Gereformeerde Gemeenten.
Tweetal :
te Dirksland : J. v. d. Berg te Krabbendijke en H. Ligtenberg te Lisse.
Beroepen :
te Dirksland H. Ligtenberg te Lisse.
Bedankt :
voor Aagtekerke—Oostkapelle A. van Stuyvenberg te Benthuizen — voor Grand Rapids (N.-Am.) J. V. d. Berg te Krabbendijke.

Afscheid ds. J. H. Gunning E.Bzn.
Na een verblijf van bijna 4 jaren nam ds. Gunning, aan wien met 1 November eervol emeritaat werd verleend, van de Ned. Herv. gemeente te Kesteren afscheid. Er was groote belangstelling. De hr. Van Dolderen sprak namens den kerkeraad hem en zijn vrouw hartelijk toe, eveneens ds. Foeken, consulent der gemeente, die ds. Gunning liet toezingen Psalm 121 vers 4. Voorts de heer Lodder, burgemeester, ds. Klomp, emer. pred. te Rhenen en de heer Viegen, godsdienstonderwijzer van Achterberg.
Ds. Gunning gaat zich metterwoon te Utrecht vestigen. Begonnen in Leersum, stond ds. Gunning achtereenvolgens te Capelle a. d. IJssel, Numansdorp, Rijssen, Oud-Beijerland, Schoonrewoerd, Hoogeveen, Lage Vuursche, Schoonhoven en Kesteren.

Hulpprediker.
Als hulpprediker bij de Ned. Herv. gemeente te Gorssel is benoemd cand. Ph. W. Bergkotte, te Vlissingen.
Benoemd tot hulpprediker voor de Wijk in het Amsterdamsche-en Slachthuiskwartier te Haarlem, de heer A. L. Hovy, cand. te utrecht.

Beroepbaar.
De candidaten A. Barendrecht en F. J. Sinke, beiden te Delft, stellen zich beroepbaar in de Ned. Hervormde Kerk. Ook de heer P. M. van Galen, toegelaten door het Prov. Kerkbestuur van Zuid-Holland, stelt zich beroepbaar. Zijn adres is : Monster, Rijnweg 327.

Toegelaten tot de Evangeliebediening.
Het Prov. Kerkbestuur van Gelderland heeft tot de Evangeliebediening in de Ned. Hervormde Kerk toegelaten de heeren A. Barendrecht te Delft en M, Hanemaayer te 's-Gravenzande, beiden-cand. aan de R.U. te Leiden ; dat van Utrecht de heer A. van End te Gouda, cand. aan de R.U. te Utrecht, en dat van Zeeland de heeren P. V. Spruyt te IJsselmonde en F. J. Sinke te Delft.
Het Prov. Kerkbestuur van Groningen heeft tot de Evangeliebediening in de Ned. Hervormde Kerk toegelaten de heer J. Arendsen, cand. te Putten . (Geld.).

Beroepingswerk te Delft.
Het Kiescollege te Delft heeft het volgende drietal gemaakt in de vacature ds. L. J. Lammerink : I. ds. F. J. Pop te Hees (bij Nijmegen) ; 2. ds. G. ger te Sneek.
Aanwezig waren 60 leden. De uitslag der stemming was : 1e stemming : ds. Pop 45 st., ds. R. Cuperus te Doornspijk 10 st. ; ds. J. D. Kleijne te Oud-Beijerland I St., blanco 4 st. ; 2de stemming : ds. Bos te Wageningen 46 st. ; ds. D. J. van de Graaf van Schoonhoven 10 st., blanco 4 st. ; 3de stemming : ds. Wolfensberger 45 st. ; ds. H. A. Leenmans te Ede 8 st., blanco S stemmen.

Prof. dr. A. H. de Hartog.
Amsterdam, 7 Nov. Naar wij vernemen, zal prof. dr. A. H. de Hartog voorshands zijn colleges aan de Gemeentelijke Universiteit nog niet kunnen hervatten. In den toestand van den hoogleeraar, die, gelijk, men weet, al geruimen tijd ernstig ongesteld is, is wel eenige verbetering te bespeuren, maar nog niet in die mate, als men wel gehoopt had. De patiënt moet bij den voortduur nog volstrekte rust houden.

Prof. J. J. van der Schuit.
Zaterdagavond is prof. J. J. van der Schuit, hoogleeraar aan de Theol. School der Chr. Geref. Kerk, plotseling onwel geworden. Medische hulp werd ingeroepen en er moest dadelijk operatief worden in­ gegrepen, zoodat prof. Van der Schuit nog dienzelfden avond laat is geopereerd geworden. Naar omstandigheden is de toestand thans zeer bevredigend.

Apeldoorn.
Alhier heeft Zondag ds. J. J. C. Karres in de Groote Kerk der Ned. Herv. Gemeente de eerste 7 diakenen bevestigd, die in de plaats van de, om een in de oogen van velen nietig geschil, afgetreden diakenen zijn benoemd.
De predikant dankte namens de gemeente en den kerkeraad de afgetreden 19 diakenen voor de goede vervulling van hun taak, al betreurde hij hun besluit.
Naar aanleiding van allerlei geruchten over de diaconale administratie, deelde hij mede, dat deze in volkomen orde aan den kerkeraad was overgedragen. De tekst van zijn prediking was Galaten 5 vs. 13b, luidende : maar dient elkander door de liefde.

Ned. Hervormde Gemeente te Utrecht.
Twee predikanten buiten dienst.
De Ned. Herv. Gemeente te Utrecht moet momenteel twee harer predikanten voor haar arbeid missen. Ds. B. C. Koolhaas moet sinds enkele weken wegens.overspanning rust nemen. De aanvankelijke verwachting, dat twee weken voor herstel voldoende zouden zijn, is niet vervuld. Dr, J. F. Beerens heeft in het Diaconessenhuis een ernstige maagoperatie ondergaan. Gelukkig is deze goed verloopen en gaat hij goed vooruit, al zal het nog wel enkele weken duren, eer hij hersteld is.

Giften en legaten.
Wijlen mr. J.JE. A. Lisman, te 's-Gravenhage, heeft gelegateerd aan de Hervormde Gemeente aldaar, haar diaconie, scholen en verschillende stichtingen, een totaal bedrag van ƒ 65.000.—, namelijk : ƒ 25.000.— aan de Herv. Scholen, ƒ 5000.— aan de Kerkvoogdij, ƒ 5000.— aan het Huis van Barmhartigheid, ƒ 6000.— aan de Diaconie, n.l. voor de huiszittende armen, het Weeshuis en het Oude Mannen-en Vrouwenhuis elk ƒ 2000.—, aan elke in functie zijnde predikant, die een eigen wijk beheert, ƒ 1000.—, tot een totaal van ƒ 17.000.—, en voorts ƒ 1000.— aan de Ned. Evang. Prot. Vereeniging, idem aan de Vereeniging „Zorg voor het achterlijke kind", idem aan het Opvoedingsgesticht voor jongens „Valkenheide" te Maarsbergen, idem aan de Chr. Jonge Mannen Vereeniging ter plaatse, idem aan de Commissie voor den bouw van de Julianakerk, idem aan die voor den bouw der tiende kerk en idem aan de Vereeniging „Oranjekerk" aldaar.

Kerkelijke verkiezingen.
Rijswijk (Z.-H.)
Alhier is Woensdag de jaarlijksche stemming gehouden voor leden van het Kiescollege der Ned. Herv. Gemeente. De uitslag van het vorige jaar gaf eenige reden tot bezorgdheid van de zijde der Vrijzinnigen. Hun meerderheid slonk toen van 200 tot 150. Wellicht hebben zij daarin eèn prikkel gevonden tot grooter krachtsinspanning. Althans heeft dit jaar de uitslag-van de verkiezing de Orthodoxen teleurgesteld, in zooverre, dat de overwinning nog niet kon worden behaald. Van de ruim 2000 stemgerechtigden hebben er meer dan 1700 hun stem uitgebracht, dus 85%. De Vrijzinnige candidaten behaalden van 961 tot 941 stemmen ; de Orthodoxe van 736 tot 728.
Zooals men weet, heeft Rijswijk twee vrijzinnige predikanten, zegge twee, en dat, waar de verhouding is : 950 vrijzinnigen en 750 rechtzinnigen. Althans bij de stembus

Franeker.
Bij de verkiezingen in de Ned. Herv. Gemeente alhier werden de candidaten van de Vrijzinnigen tot lid van het Kiescollege gekozen met ongeveer 450 stemmen. De candidaten der rechtzinnigen verkregen ruim 27s stemmen.

Samengevoegde Gemeenten.
De samenvoeging van de Ned. Herv. Gemeenten Oost-en West-Zaandam is door de Classis Haarlem goedgekeurd en kan nu met ingang van 1 Januari a.s. "tegemoet gezien worden.

Evangelisatielezingen in de Aula van de Utrechtsche Universiteit.
In de Evangelisatieweek, die van 7—15 dezer te Utrecht wordt gehouden, worden drie lezingen gehouden.
Maandagavond sprak prof. Ph. Kohnstamm, uit Utrecht, over : „Waar is God ? " Dinsdagavond prof. S. F. H. J. Berkelbach v. d. Sprenkel, eveneens uit Utrecht, over : „Zwijgt God ? " ; prof. W. J. Aalders, uit Groningen, over : „Versta ik God ? "
Onmiddellijk na deze week zal er op Woudschoten een z.g.n. open weekeinde van 12—14 dezer gehouden worden, waar ieder, die in het besprokene verder wenscht te treden, welkom is en de gast van de N.C.S.V. zal zijn ; leden van de afd. Utrecht zullen aldaar als sprekers optreden. De lezingen worden gehouden om 8 uur, precies, in het groot auditorium van de Universiteit. Alle hoogleeraren en studenten zijn hartelijk welkom.

Nieuwe Gezangenbundel.
De Nieuwe Gezangenbundel, die de Algem. Synodale Commissie in opdracht der Algemeene Synode der Ned. Hervormde Kerk aan de Kerk aanbiedt, zal vóór Kerstmis verschijnen.
Verschenen zijn de Handelingen der 123ste gewone vergadering van de Algemeene Synode der Ned. Hervormde Kerk ten jare 1938 met Bijlagen. (Uitg. N.y. De Ned. Boek-en Steendrukkerij v.h. H. L. Smits te 's-Gravenhage).

De nieuwe Gezangenbundel der Ned. Herv. Kerk. Protest van dr. J. R. Callenbach.
Aan de Algemeene Synode der Ned. Hervormde Kerk heeft dr. J. R. Callenbach, emer. pred. der Ned. Herv. Gemeente te Rotterdam, een schrijven gericht, waarin hij protesteert tegen het in de pers verspreide voornemen, dat, vóór Kerstmis, namens de Synode een nieuwe Gezangenbundel aan de Ned. Hervormde Kerk zal worden aangeboden. Dr. Callenbach merkt o.m. op :
dat deze zoogenaamde aanbieding is invoering. Immers zoodra deze bundel der Kerk zal zijn aangeboden, mag uit dezen, evenals uit de bundels, genoemd in art. 22 Regl. voor de Kerkeraden, gezongen worden bij de openbare godsdienstoefeningen, met uitsluiting van andere bundels. Hierdoor gaat deze bundel behqoren tot de officieele liederen-liturgie der Ned. Hervormde Kerk.
Dat niemand verplicht wordt dien bundel te gebruiken, brengt hierin geen verandering, blijkens het bovengenoemde art. 22 is ook nu het gebruiken der bestaande bundels vrij".
Dr. Callenbach ontzegt voorts aan de Synode elk recht, om in de liturgie der Kerk wijziging te brengen, zonder haar in die wijziging te erkennen. Het is, ook „een misachting van de ambtsdragers, wanneer, volkomen buiten hen om, de Kerk, waartoe zij behooren, een liederenbundel heeft te aanvaarden, die voortaan, alleen op gezag uwer vergadering, zal behooren tot de liturgie der Kerk".
Tenslotte legt dr. Callenbach er den nadruk op, dat het protest niet gaat tegen den gezangenbundel, doch tegen de onwettige invoering er van.

Om de Pastorie van Beetsterzwaag.
Leeuwarden, 2 Nov. Het Gerechtshof alhier deed heden uitspraak in de kwestie over de pastorie te Beetsterzwaag. Na het overlijden van ds. Kalma, meende ds. J. D. Domela Nieuwenhuis Nijegaard, dat hij in de pastorie mocht gaan wonen, waarin ds. Kalma jaren had gewoond. De betrokken Kerkvoogdij was een andere meening toegedaan en ontzegde ds. Domela Nieuwenhuis Nijegaard de bewoning der oude pastorie.
De Rechtbank, en later het Hof, gaven de Kerkvoogdij gelijk en ontzegden ds. Domela Nieuwenhuis Nijegaard zijn vordering. De Hooge Raad verwees de zaak opnieuw terug naar het Hof, om na te gaan of ook krachtens gewoonterecht de vordering zou dienen te worden toegewezen. Voor ds. Domela Nieuwenhuis trad op zijn zoon, mr. Domela Nieuwenhuis Nijegaard, te Groningen.
Het Hof deed nu uitsprak en overwoog dat een dergelijk gewoonterecht niet overeenstemt met den ligger, waarop ds. Domela Nieuwenhuis Nijegaard is beroepen, en dat het ook nimmer gewoonte is geweest, dat een jonger predikant, na het overlijden van een oudere in dezelfde plaats, mocht kiezen in welke pastorie hij mag wonen.
De Kerkvoogdij, die bijgestaan werd door mr. A. E. Stoop, is dus in het gelijk gesteld.
(De Standaard.)

Ned. Hervormde Kerk te Eindhoven.
Te Eindhoven is het voorstel van den in meerderheid Vrijzinnigen Kerkeraad, dat een tweede rechtzinnige predikant naast een tweeden vrijzinnigen predikant beroepen zou worden, mits geen strijder, door de rechtzinnigen in den voorgestelden vorm aanvaard.

Het lidmaatschap van de Kerk en Zondagsarbeid.
In zijn „Kerkelijke Adviezen" (2de deel, bladz. SI—52) handelt prof. dr. F. L. Rutgers, in leven hoogleeraar aan de Vrije Universiteit, óók over de kwestie van den Zondagsarbeid en het lidmaatschap van de Kerk. Het ging over iemand, die bij de posterijen was en korten diensttijd had des Zondagsmorgens. Een Kerkeraad had over deze aangelegenheid advies gevraagd aan prof. Rutgers, die dan als volgt antwoordt :
»Uw vraag en uw bezwaar betreft den dienst, dien de bedoelde man, als postbeambte, des Zondags, des ochtends tot 8 uur, te verrichten heeft. Bij uw bezwaar wordt dus ondersteld, dat zulke dienstverrichting eene overtreding is van het 4de gebod, welk gebod dan geacht wordt óók „Ceremonieel" voor Christenen te gelden, zoodat ons alle werk, zonder onderscheid', op den Dag des Heeren verboden zou zijn. — Dat was in de 17de eeuw wel de opvatting van de meeste Engelsche Puriteinen, maar niet de-opvatting van onze Gereformeerde Kerken, die het 4de gebod anders opvatten, wat reeds blijkt uit Zondag 38 van onzen Catechismus ; en voorts ook uit de uitspraken der groote Dordtsche Synode van 1618—'19, en van de Particuliere Synode daarna, op grond van alle de plaatsen in het Nieuwe Testament, waarin over de onderhouding van den Sabbath gehandeld wordt.
Natuurlijk werd door onze Kerken wèl als regel gesteld : „dat men op dien dag ruste van allen slaafschen arbeid", maar met de uitdrukkelijke bijvoeging : „uitgezonderd die de liefde en tegenwoordige noodzakelijkheid vereischen, en zonder de strenge onderhouding van dezen dag, welke aan het Joodsche volk was opgelegd" (punt 2 en 6 van het besluit over den Zondag, van de Dordtsche Synode van 1619, in hare bekende „Post-acta"). Prof. Rutgers schrijft dan :
»ik wil U wel zeggen, dat ik het met die Gereformeerde opvatting eens ben ; en dan ook van oordeel ben, dat bij heel wat publieke diensten, ook bij alle streven naar het zooveel mogelijk vrijhouden van den Zondag, toch niet alle werk op dien dag door het 4de gebod zou verboden zijn ; ook niet alle werk bij de posterijen, daar dit vaak „noodzakelijk" is, vooral in groote gemeenten, voor medische hulp, voor, justitie en politie, enz. ; en daar dit dan zóó geregeld kan worden, dat de Zondagsheiliging (waar het toch om te doen is, daar Zondagsrust op zichzelf nog volstrekt geen gehoorzaamheid aan het 4de gebod is) er voor de dienstdoende beambten niet onder lijdt". „Iets anders is het, wanneer ook gedurende dien geheelen dag dienstwerk gevorderd wordt, slechts met vrijlating van eenigen tijd voor kerkgang". „Maar ook in zulke gevallen" — zoo eindigt prof. Rutgers zijn advies — „treedt b.v. de Amsterdamsche Kerkeraad niet met censuur op, maar met onderwijzing en vermaning, de zaak verder aan de consciëntie overlatende. M. i. terecht*.

Barthianisme en Diaconie.
Dr. A. J. L. van Beeck Calkoen schrijft in „Diaconaal Correspondentieblad" (der Geref. Kerken) :
Op de Conferentie der Ned. Herv. Diaconieën te Lunteren sprak dr. J. H. Adriani een voortreffelijk woord. We hopen daarop nader terug te komen. Thans willen we alleen naar voren brengen, dat dr. Adriani met veel ernst onder de euvelen, die de diaconale taak bedreigen, ook noemde den invloed van het Barthianisme, dat sommigen der jonge predikanten er toe leidt de beteekenis en de plaats der Diaconie geheel te miskennen.
Dit is te begrijpen. Wanneer de doorwerking van de beginselen van het Barthianisme er toe leidt de mogelijkheid te ontkennen van een openbaring van het Christelijk leven, omdat men als taak van de Kerk alleen ziet de verkondiging van het Woord Gods, zonder dat men in dit leven een plaats wil openlaten voor de vrucht, die deze „woordverkondiging" draagt, dan spreekt het vanzelf, dat van kerkelijke barmhartigheid geen sprake meer kan zijn. Aan de vruchten kan men den boom kennen.

Gemeentevergaderingen.
Uit een verslag van den Kerkeraad van Eindhoven (Geref. Kerk) :
In verband met de gestelde vraag, besluit de Kerkeraad, dat alle besluiten, die op een Gemeentevergadering worden gebracht, een voorloopig karakter zullen dragen. En hoewel de eindbeslissing aan den Kerkeraad blijft, zal het toch steeds zeer op prijs worden gesteld, dat de gemeente zich zoo volledig mogelijk over de aan de orde gestelde punten uitspreke.

Kerk en luchtbescherming.
Uit een verslag van den Kerkeraad van Zwolle (Geref. Kerk) :
Het hoofd van den luchtbeschermingsdienst vraagt medewerking in oorlogsgevaar door het luiden der klokken ; zal worden verleend.

Het Godloozencongres afgezegd.
Dank zij de sterke afweer van het Britsche kerkelijk besef, is het plan, om te Londen een internationaal Godloozen-congres te houden, mislukt. Moskou is daar natuurlijk zeer gebelgd over en wijst de mislukking aan vier oorzaken : 1°. de groote massa in Engeland werd onkundig gehouden van het congres ; 2°. de Britsche pers heeft er veel te weinig aandacht aan geschonken ; 3°. er is geen Russische delegatie toegelaten ; 4° hét congres zou een puur academisch karakter hebben gehad.
Deze vier oorzaken zijn wel het beste bewijs, dat men te Londen volkomen doordrongen was van de twijfelachtige eer, de zetel van een Godloozen-congres te zullen worden. Een comi-tragische noot is hierbij, dat men nu te Moskou maar heeft afgezien van het uitgeven van een voor dat Congres ontworpen postzegel.

Kerk en Staat in Duitschland.
De inhouding van tractementen.
Het besluit van den Duitschen rijksminister Kerrl inzake inhouding in speciale gevallen van de Staatstractementen der predikanten, heeft — volgens hét N.C.P. — andere bewoordingen, dan tot dusver in de pers werd gemeld. In het bezit van het officieele rijksbesluit deelt het mede, dat in speciale gevallen inhouding van de Staatstractementen zal kunnen worden bevolen jegens „zoodanige personen, die wetten en verordeningen van het rijk overtreden". Hiermede is dus de werking dezer bepaling juridisch begrensd. De op deze wijze eventueel ter beschikking komende gelden zullen voor extra-hulp van andere kerkelijke gemeenten gebruikt kunnen worden.
Het verschil met de dusver gepubliceerde bedreigingen ontgaat ons. De wetten, en vooral de verordeningen der Duitsche regeering, zijn voor de geloofsgetrouwe predikanten maar al te duidelijk.

Frankrijk en het Communisme.
Er schijnt eindelijk in Frankrijk verandering te komen inzake het heulen met het Communisme en het Bolsjewistische Volksfront.
„De Standaard" schrijft : „De Fransche radicalen hebben eindelijk den moed gevonden den band met de Communisten te verbreken.
De houding der laatstgenoemden tijdens het dreigend gevaar van een nieuwen wereldkrijg, waarbij zij blijkbaar meer belang bij Moskou's politiek hadden dan bij die van hun vaderland, en de toejuichingen, die Daladier's politiek bij het publiek nu vond, hebben de radicale aarzelingen, die onder sterke kiezersvrees plegen te staan, overwonnen.
Zoo zal dan de Fransche regeering trachten het geschokte gezag te herstellen en het financieel evenwicht te hervinden.
Meti herinnert zich, dat niet zoo lang geleden Daladier in Volksfront-optochten meeliep met de gebalde vuist omhoog.
Blum's exempel bewees, dat de gebalde vuist een machtelooze regeeringshand beteekent. Zal het bij Daladier beter zijn ? Wij hopen het van harte.
Teekenend is, dat de nieuwe minister van Financiën, Reynaud, die eenigen tijd geleden de ook hier te lande bepleite „vlotte" uitgavenpolitiek wel aanbeval, ook omdat hij in devaluatie heil zag, thans zijn ambt aanvaardde met de verzekering, dat hij de dingen nu geheel anders ziet.
De wrange vrucht van zulk een politiek schijnt toch leering gebracht te hebben.
En ook daarin biedt Frankrijk voor andere volken een les, die waard is begrepen te worden".

Besoyen.
In de Ned. Hervormde kerk alhier trad dezer dagen op de heer W. de Zwart, van Dordrecht, met een lezing over
Calvijn en de Reformatie in Frankrijk.
Met een enkel woord werd de spreker, na de gebruikelijke opening, door den plaatselijken predikant, ds. A. Hoffman, ingeleid.
Na in het kort de beteekenis van Calvijn's persoon en werk te hebben geschetst, ging spreker over tot dé behandeling van zijn onderwerp, dat ongeveer de eerste 25 levensjaren van den Reformator bestrijkt. Deze levensperiode heeft Calvijn in hoofdzaak doorgebracht in Noyon, Orleans en Parijs. Door zijn bezoek aan deze steden, was spreker in de gelegenheid uit eigen ervaring velerlei mededeelingen te doen. Eerst vertoefden we in Noyon, Calvijn's geboorteplaats. Over de stad en hare omgeving gaf spreker diverse bizonderheden, voorzoover die licht wierpen op het leven van Calvijn. Ook de geschiedenis van het geboortehuis van den Hervormerd werd besproken. Interessante merkwaardigheden kregen wij hierover te hooren. Nagegaan werd ook, in hoeverre Calvijn het Roomsche geloof heeft beleden, waarbij kwam vast te staan, dat Calvijn later met des te meer overtuiging allerlei dwalingen heeft kunnen bestrijden, omdat hij er zelf , in verstrikt is geweest.
In Orleans heeft Calvijn gestudeerd en met verschillende vrienden omgegaan, Aan het wufte studentenleven heeft hij zich nimmer overgegeven. Het tegenwoordige Orleans levert door de vele oude, vervallen straatjes nog een vrij nauwkeurig beeld op, hoe de stad er in de i6e eeuw heeft uitgezien. De zaal, waar de eerste Gereformeerde mannen hun graden haalden, bestaat nog, en is dezen zomer door spreker bezocht.
Te Parijs was al vroeg (1509 en 1512) een aanvoelen van een komende hernieuwing op kerkelijk terrein. Met name Lefèvre d' Etaples moet in dit verband worden genoemd. In den kring van mannen, die deze overtuiging waren toegedaan, deed Calvijn zijn intrede, hetgeen hem ongetwijfeld genoodzaakt heeft, ten slotte te breken met het vaderlijk geloof. In 1533 is Calvijn uit Frankrijk's hoofdstad gevlucht in verband met de rede van den rector Cop, die door Calvijn was opgesteld ; het vertrek, waaruit Calvijn ontkomen is, bestaat nog.
Van de onderwerpen, die door spreker ter sprake gebracht werden, noemen we nog het vraagstuk van Calvijn's bekeering en de vraag omtrent de bakermat der Reformatie.
Ten slotte heeft spreker zijn rede toegelicht met een hoogst interessante collectie lantaarnplaatjes, waardoor zijn betoog feitelijk in beeld werd gebracht. Daardoor waren de aanwezigen des te beter in staat, het gesprokene te bewaren. Zonder twijfel heeft de lezing van den heer De Zwart er toe bijgedragen, dat Calvijn's jeugd-en studiejaren hier beter worden gekend. Want de eerste 25 jaren van Calvijn's leven — zoo zei de spreker — vormen het fundament, waarop hij als Reformator staat.
 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen