Rondblik buiten de Grenzen

Toen de Hongaarsche grenswijziging tot stand kwam, hebben we er reeds de aandacht op gevestigd, van hoe verstrekkende beteekenis het kan zijn, dat daarbij een zelfstandig Karpatisch Oekraïne is gevormd. Het Oekraïnsche vraagstuk werd er opnieuw door aan de orde gesteld. Zelfs is toen de kiem gelegd voor een oplossing die, bij haar uitgroeien, ingrijpende veranderingen met zich zou brengen.
We behoeven niet te herhalen wat hieromtrent toen werd opgemerkt. Het blijkt nu reeds, dat de schepping van Karpatisch Oekraïne een voorpost is geweest voor het geheele Oekraïnsche volk. Het ontstaan van deze „voorhoede" heeft ook de overige deelen van de Oekraïnsche wereld, die nu nog onder Poolsch of Russisch gezag verkeeren, in beroering gebracht. Het Oekraïnsche gebied omvat het mooiste deel van Europeesch Rusland, en strekt zich tot de Krim uit. Geen wonder dus, dat men in Moskou niets gerust is over de „vrijheids-stuipen", welke in deze gebieden thans openbaar worden. Zoomin als Polen. Toepassing van het zelfbeschikkingsrecht der volken zou voor beide landen beteekenen dat ze een aardig lapje grond kwijt zouden raken. Vandaar de Poolsch-Russische toenadering, waarvan de laatste maanden gewag wordt gemaakt. En tevens het antwoord op de vraag, waarom Berlijn, onder goedvinden van Rome, juist op déze wijze aan den aandrang van Hongarije tot grenswijziging gevolg heeft gegeven. Als het gelukt om, na het scheppen van dezen voorpost, geheel het Oekraïnsche volk te mobiliseeren, zou Moskou een bittere pijp te rooken krijgen. Het is in dit verband opvallend, dat Duitschland zich zoo sterk voor het zelfstandig-geworden Oekraïnsche staatje interesseert. Er is een belangrijke militaire missie vanuit Berlijn vertrokken, om dit landje in minimum van tijd sterk te maken en te reorganiseeren. Een en ander natuurlijk naar Duitsch model.
En Tsjecho-Slowakije, dat zich steeds meer op Berlijn oriënteert, — zóó sterk, dat een Engelsch blad laatst sprak van „een dominion van Hitler" — Tsjecho-Slowakije doet al zijn best om ook in dit opzicht den nieuwen Voogd terwille te zijn. Polen en Rusland hebben tezamen in Praag geprotesteerd dat de Tsjecho-Slowaaksche bladen de propaganda voor een grooten Oekraïnschen Staat toelaten. Een onderzoek werd toegezegd. Doch het is duidelijk, dat men in Praag er niet aan denkt om, tegen den wil van Berlijn in, deze propaganda tegen te gaan.
Integendeel ! En in Hongarije, waar de eenigermate Poolsch-gezinde Minister van Buitenlandsche zaken, door den meer Duitsch-gezinden Graaf Csaky vervangen werd, trekt men zich van de Russisch-Poolsche protesten al evenmin wat aan.
In eigen (Oekraïnisch) gebied doet Rusland natuurlijk alles om onafhankelijkheidsacties den kop in te drukken. En zooiets is men in Moskou wel gewend. Speciale afgevaardigden zijn naar de onrustige gebieden gezonden om in de hoogste bestuurskringen „zuiveringen" door te voeren. Men weet, wat de Sovjets onder , zuivering" verstaan. Daar komen, als regel revolvers bij te pas. Reeds zijn de leiders der G.P.U. in Kiew en Charkow (de gevreesde geheime Staatspolitie) van hun functies ontheven, terwijl bijzondeer veiligheidsmaatregelen werden getroffen.
Het Oekraïnsche volk telt ongeveer 43 millioen zielen. Als daaronder opstand zou uitbreken, zijn de internationale gevolgen daarvan niet te overzien. Gaat men tot ver in het verleden naspeuren welke volken zelfbeschikkingsrecht moeten hebben, dan kunnen er nog heel wat van dergelijke acties verwacht worden. Maar ze kunnen alleen dan op de hulp van de groote mogendheden rekenen, wanneer deze er zelf belang bij hebben. En voor Duitschland is dit, ten aanzien van het Oekraïnsche volk, heel duidelijk het geval.
Bij herhaling hebben we reeds kunnen constateeren, dat de vrede van München gevolgen heeft voor tal van internationale problemen. De Oekraïnsche onrusten zijn er een nieuw bewijs voor. Hitler ziet den weg naar het Westen open ; Mussolini dien naar het Zuiden. We behoeven natuurlijk niet te veronderstellen, dat Chamberlain deze consequenties niet voorzien heeft. Hij toont zich dan ook niet (nog niet ? ) teleurgesteld over den loop van zaken. Toch heeft de Britsche premier het nuttig geoordeeld om tegen Berlijn waarschuwend den vinger op te steken. Tijdens een noenmaal (een prachtge niet-officieele gelegenheid om de dingen iets puntiger te zeggen, dan in het zwaar-officieele Lagerhuis), tijdens een noenmaal zeide Chamberlain o.m. : „Wij mogen aannemen, dat, wanneer de Duitsche staatslieden — ik wil niet zeggen het Duitsche volk — nadenken over de mogelijke consequenties van een conflict tusschen Londen en Berlijn, zij niet alleen letten op onze bewapeningen, maar ook op onze groote financieele hulpbronnen, die in een oorlog van langen duur wel eens een beslissende factor zouden kunnen blijken te zijn". Dat is voor Chamberlain's doen een duidelijke waarschuwing. Als Chamberlain op deze wijze den vinger opsteekt, maakt dat meer indruk dan dat een Duitsch Staatsman druk en dreigend met de armen zwaait. Ook in Berlijn heeft men de beteekenis van deze woorden dan ook goed begrepen. Luistert u maar eens wat de „Völkische Beobachter" antwoordt : „Het Britsche vermogen verzinkt in het niet bij de productieve kracht van een volk van 80 millioen". Vooruit maar, jongens !
Wie nu werkelijk het sterkste is, zal alleen in een eventueel conflict kunnen blijken. Het schijnt echter niet aan twijfel onderhevig, dat de economische kracht van het Derde Rijk verre achterstaat bij zijn militaire macht. „Een oorlog, die met broodkaarten begonnen wordt, is reeds bij voorbaat verloren" — heeft een Duitsch generaal gezegd. En Berlijn herinnert zich natuurlijk nog heel goed van hoe groote beteekenis de economische kracht van het Britsche rijk in den wereldoorlog geweest is. Moge het niet opnieuw tot zulk een onmenschelijke kracht-meeting komen.
 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen