Rondblik buiten de Grenzen

De gebeurtenissen voor en na Munchen hebben voor verschillende Amerikaansche staatslieden blijkbaar verhelderend gewerkt. Men is er plotseling door tot de ontdekking gekomen, dat de gang van zaken op het oude werelddeel toch ook voor de „States" 'niet geheel en al zonder beteekenis zijn. Tegen de barbaarsche Jodenvervolging werd, van over de Oceaan, een fel protest vernomen, en sindsdien spreekt Washington, ten aanzien van meerdere Europeesche kwesties, een alleszins dapper woordje mee. Wie kennis neemt van hetgeen er de laatste maanden in de Vereenigde Staten over de dictatuur- Staten wordt gezegd en geschreven, vraagt zich zelfs onwillekeurig af, of nu misschien niet weer eenige beperking gewenscht moet worden geacht.
Het heeft er althans alle schijn van, dat President Roosevelt, in zijn ijver om de Europeesche democratieën steun te bieden, meer gezegd heeft dan hij verantwoorden kan. „De grens der Vereenigde Staten" — zoo moet Roosevelt in een „besloten" vergadering gezegd hebben — „ligt in Frankrijk of aan den Rijn". Geen wonder, dat deze positieve uitlating eenige ontsteltenis teweeg bracht. Vooral in Berlijn en Rome, die wel begrepen waarop deze verklaring doelde. Maar ook in de democratische Staten, tot wier geruststelling deze woorden moesten dienen, keek men er eenigszins verwonderd van op. Sprak aldus Roosevelt, de verdediger van een strikte neutraliteitspolitiek ? Deze vraag werd ook gesteld in Amerika zelf, waar velen nog op het standpunt staan dat de Vereenigde Staten op hun geweldig eiland „hoog en droog" genoeg zitten om zich van de Europeesche politieke perikelen lekker niets aan te trekken. En nu zou Roosevelt zidh zonder-meer verplichten om zich met netelige grenskwesties van het aan alle kanten bedreigde Europa te bemoeien ? 't Was ongehoord !
Wonderlijk genoeg heeft het vier dagen geduurd voor Roosevelt zelf kwam verklaren, dat hij de geincrimineerde woorden nooit gesproken had. Eenige leden van het Congres en eenige dagbladeigenaren hadden de door hem toegelichte politiek welbewust verkeerd uitgelegd, en aldus een „bewuste leugen" in de wereld geholpen. Dat is dan wel een zeer spoedig en zéér algemeen verspreid leugentje geweest. En de waarheid heeft ditmaal dan wel zeer langen tijd noodig gehad om haar vijand te achterhalen. Om de zaak nog ingewikkelder te maken, komen nu de bedoelde, van leugenachtigheid beschuldigde Congresleden, bovendien verklaren, dat ze de bewuste woorden van Roosevelt uit diens eigen mond hebben vernomen

Wie er nu gelijk heeft, weten we vandaag nog niet. Maar hoe het ook zij, het is in ieder geval wel duidelijk, dat de President der Vereenigde Staten te kennen heeft willen geven, dat Amerika zich, bij een eventueelen oorlog, aan de zijde van de democratische Staten zal scharen. Amerika zal deze, door den druk der totalitaire Staten bedreigde landen, zooveel mogelijk steunen en sterken. Zij kunnen op de meest geweldige leveranties van oorlogsmateriaal van de zijde van Amerika rekenen. Deze laatste verklaring is Roosevelt natuurlijk niet uitsluitend en alleen uit liefde tot de democratie ingegeven. Er zit ook een zakelijke kant aan. En reeds nu is van die zijde te kennen gegeven, dat die wapenleveranties contant betaald zullen moeten worden. In den wereldoorlog heeft Amerika ook geweldige leveranties gedaan aan het strijdende Europa, doch tegen „leeningen", die nadien grootendeels onbetaald gebleven zijn. Desondanks zal het, na Roosevelt's verklaring, ook bij een volgende gelegenheid wel weer in orde komen met die wapen-leveranties.
Als men „de bewuste leugen" aftrekt van de klinkklare waarheid, welke omtrent Roosevelt's verklaringen wereldkundig zijn gemaakt, dan blijft er dus nog een voldoende hoeveelheid betrouwbare toezeggingen over, om tevredenheid te wekken bij de democratische Staten.
Het schijnt, dat Roosevelt's voorbeeld aanstekelijk heeft gewerkt op Chamberlain. Met dien verstande, dat de Britsche premier zich thans ook ondubbelzinnig ten gunste van steun aan Frankrijk heeft uitgesproken. Reeds meerdere malen hebben verantwoordelijke Britsche staatslieden te kennen gegeven dat het lot van Engeland zeer nauw aan dat van Frankrijk verbonden was. Maar nu zeide Chamberlein hetzelfde nog een tikje positiever. De Fransche minister Bonnet heeft vorige maand in zijn Parlement gezegd „dat in geval van een oorlog, waarbij beide landen betrokken zouden zijn, alle strijdkrachten van Groot-Brittannië ter beschikking zouden staan van Frankrijk, zooals alle strijdkrachten van Frankrijk ter beschikking staan van Groot-Brittannië". En deze woorden zijn nu, naar Chamberlain's jongste verklaring, in volledige overeenstemming met de opvattingen der Britsche regeering. En zelfs voelde Chamberlain zich verplicht, duidelijk te maken, dat de solidariteit van belangen, waarbij Frankrijk en Groot-Brittannië betrokken zijn, zoodanig is, dat elke bedreiging van vitale belangen van Frankrijk, van welke zijde zij ook moge komen, een directe samenwerking van dit land zal te voorschijn roepen".
Vooral 't door ons gespatiëerde woordje „elke" achten we in deze verklaring van beteekenis. Daar kunnen de Italiaansche bladen, die aanstonds trachtten de beteekenis van Chamberlain's verklaring te verminderen, toch onmogelijk een voor Italië gunstige uitleg aan geven. Men kan toch niet in redelijkheid volhouden, dat inwilliging van de befaamde Italiaansche eischen inzake Tunis enz. de vitale belangen van Frankrijk niet zouden raken. Mussolini zal dan ook verstandig doen door van Chamberlain's duidelijke woorden ernstig nota te nemen. Reeds eenige malen werd een groote redevoering van den Duce aangekondigd, en weer uitgesteld. Als hij telkens op nieuwe gegevens mocht hebben gewacht, dan heeft hij nu toch hou-vast. Officieel heeft de Italiaansche regeering zich nog nooit over de reeds druk besproken eischen uitgelaten. Alvorens deze definitief te formuleeren, kan Mussolini zich dus nog eens bedenken.
En wellicht zal Mussolini in Chamberlain's woorden tevens aanleiding kunnen vinden om te overwegen of het misschien niet verstandiger is, wat meer spoed te betrachten bij het terugtrekken der vrijwilligers uit Spanje. Na Franco's overwinning zouden de Italiaansche soldaten immers naar het vaderland terugkeeren ? Maar nu schijnt Italië daar weer mee te willen wachten tot ook de aangrenzende gebieden, „waar de rooden steeds weer onderdak en ondersteuning vinden", volledig zijn geliquideerd. Dat is een zeer rekbaar begrip. Zeer geschikt om het nakomen van gestelde voorwaarden telkens uit te stellen. Maar zal Engeland daar immer genoegen mee blijven nemen ?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen