Rondblik buiten de Grenzen

We hebben een paar rustige dagen achter den rug. De politieke hemel is wel niet opgeklaard, doch de donkere wolken, welke rond de Paaschdagen angstige spanning veroorzaakten, schijnen voorloopig toch weer te zijn overgedreven. Dit kan men, met eenig optimisme, althans afleiden uit het bericht, dat de Engelsche gezant, die sinds de annexatie van Tsjecho-Slowakije te Londen vertoefde, weer naar Berlijn is teruggekeerd. En de Duitsche ambassadeur zal thans zijn bureau te Londen waarschijnlijk ook wel weer betrokken hebben. Het over en weer terugroepen van deze diplomaten, z.g.n. om de regeering op de hoogte te brengen van den toestand, werd algemeen gezien als een symptoom van de gespannen verhouding tusschen Londen en Berlijn. De conclusie, dat er sindsdien verbetering in die verhouding is ontstaan, mag dus gerechtvaardigd heeten.
Het wordt niet altijd precies openbaar, waardoor de wisselende spanningen in den politieken toestand worden veroorzaakt. Maar we gelooven toch wel te mogen zeggen, dat de Britsche non-agressie-actie een kalmeerende uitwerking heeft gehad. Althans voor het oogenblik. Men weet nu wel zoo ongeveer wat men aan Engeland heeft en waagt het niet zoo makkelijk om een Staat aan te vallen, die door Engeland en Frankrijk zou worden gesteund. De vredesboodschap van Roosevelt — hoe men daar op zichzelf ook over moge oordeelen — heeft Berlijn en Rome eveneens tot nadenken gestemd.
Dit wil natuurlijk niet zeggen, dat er nu geen „koutje meer aan de lucht" zou zijn. Integendeel : er kan hoogstens sprake zijn van een adempauze. Aan de overrompelingspolitiek is voorloopig een „halt" toegeroepen. Nu moet men zich even op de nieuwe situatie bezinnen. De diplomaten reizen heen en weer om hun land zoo goed mogelijk op de komende dingen voor te bereiden.
Intusschen heeft de Amerikaansche president nog geen officieel antwoord gekregen op zijn voorstel, dat hij aan Hitler en Mussolini deed. Maar de Führer heeft al wel laten blijken, hoe hij ongeveer op Roosevelt's boodschap reageeren zal. Bijna alle landen, welke in Roosevelt's boodschap werden genoemd, kregen nu van Hitler de vraag voorgelegd of ze zich inderdaad bedreigd gevoelden. De antwoorden luidden, voorzoover ze reeds binnenkwamen, alle ontkennend. Dit feit zal Hitler natuurlijk wel tegen Roosevelt uitspelen. Want die sprak immers van „voortdurende bedreiging en onzekerheid ? " Onhandig is deze Duitsche zet niet. Doch reëele beteekenis heeft ze toch evenmin. Waarschijnlijk zou Albanië een week of wat geleden óók met een rustig geweten verklaard hebben, dat het zich niet bedreigd gevoelde ; en een zelfde antwoord kon van Tsjecho-Slowakije verwacht worden, 14 dagen vóór Hitler's soldaten er zegevierend hun intrede deden. Een land als Nederland mag naar waarheid zeggen, dat het zich niet rechtstreeks bedreigd gevoelt. Maar terecht voegde onze regeering aan deze verklaring toe, dat ze „ingeval van een Europeeschen oorlog op iedere mogelijkheid voorbereid moet zijn". Dat geen der landen ronduit te kennen gaf dat het zich inderdaad bedreigd gevoelt, beteekent dan ook met, dat Roosevelt de Europeesche situatie te pessimistisch beoordeeld heeft. Ook Hitler weet dat natuurlijk wel. Het negatieve antwoord van de zich-niet-bedreigd gevoelende landen kan den Führer misschien te pas komen voor zijn groote redevoering, welke hij a.s. Vrijdag in den Rijksdag zal uitspreken, bij het serieus bespreken van den toestand speelt het geen rol.
Engeland blijkt er al evenmin door te zijn gerustgesteld. In Londen bereidt men zich op de komende dingen voor, door de kwestie van dienst-plicht nu dan toch serieus aan de orde te stellen. Reeds meermalen is betoogd, dat Engeland, onder de huidige omstandigheden, niet zonder dienstplicht kan. Maar het denkbeeld is van andere zijde ook weer even zoo vaak hardnekkig bestreden. Men kan zich in Engeland vrijwillig voor den militairen dienst laten inschrijven, en velen achtten het in strijd met de eerbiedwaardige Britsche traditie, om hiertoe een wettelijke verplichting in het leven te roepen. Chamberlain heeft zich zelfs de belofte laten afdwingen, dat in vredestijd geen dienstplicht zou worden ingevoerd. Deze belofte, aan de Arbeiderspartij gegeven, kon den Minister-president wel eens opbreken. Want nu wordt gemeld, dat het Kabinet het er in beginsel algemeen toch over eens is, dat militaire dienstplicht wenschelijk is. We zullen moeten afwachten hoe Chamberlain dit zaakje voor elkander krijgt. De traditie is in Engeland zeer sterk. Maar men heeft er den laatsten tijd wel ondervonden, dat het buitenland zich er weinig om bekommert. Wil Engeland nog niet meer invloed verspelen, dan zal het zich van moderne middelen moeten bedienen : zoowel in diplomatiek- als in militair opzicht.

Italië heeft zich de laatste dagen druk bezig gehouden met den Balkan.Graaf Ciano heeft te Venetië een vruchtbare bespreking gehad met den Yoego- Slavischen minister van buitenlandsche zaken, Markovitsj. Tevoren had Mussolini's schoonzoon reeds met Hongarije overleg gepleegd. Bij Hongarije bestond altijd nog hoop, dat het het gebied dat het, na den wereldoorlog, aan Yoego-Slavië moest afstaan, terug zou krijgen. Vandaar dat de verhouding tusschen beide landen niet al te best was. Deze tegenstelling schijnt Ciano nu te hebben overbrugd. Yoego-Slavië kon t.a.z. van Hongarije worden gerustgesteld en voelt deswege groeiende sympathie voor Italië.

Over de Italiaansche overval op het nabij-gelegen Albanië, heeft Yoego-Slavië weinig of geen ongerustheid aan den dag gelegd. En Ciano schijnt Markovitsj nu in dit opzicht ook afdoende verzekeringen te hebben gegeven. "

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen