WAT DE PERS TE LEZEN GEEFT

De politiek van het evenwicht.
„In de 17de eeuw" — zoo lezen we in Evangelisch Zondagsblad — „was het het doel der Nederlandsche staatslieden om het evenwicht in Europa te bewaren, opdat niet één mogendheid zou overheerschen. Men voelde het als gewenscht, om een toestand te scheppen, waarbij verschillende mogendheden tegen elkaar waren opgewassen. Indien men vreesde, dat één partij te sterk werd, dan sloot men zich aan bij de andere.
Zoo waren de Hollanders nu eens bondgenoot van Engeland en dan weer van Frankrijk. Deze wisselende politiek had één doel : te groote machtsvorming tegen te gaan. De„ politiek van het evenwicht dus. Nu is het groote nadeel van den vrede van Versailles in 1918 geweest, dat dit evenwicht in Europa zeer radicaal is verstoord ; en wel op een meer ernstige manier dan ooit te voren is geschied ; zelfs sterker dan in de dagen van Napoleon. En de overwinnaars in den laatsten wereldoorlog (1914— '18) hebben deze toestand willen bestendigen en gemeend veilig te zijn, door dat tractaat tot uitgangspunt te nemen.
Maar plotseling is aan de rust een einde gekomen, toen Hitler aan het bewind kwam en één voor één de beperkingen van Versailles te niet gedaan heeft. Waarbij hij steun vond bij Mussolini, die van oordeel was, dat Italië, dat deel had uitgemaakt van de overwinnende groep, er toch wel erg mager was afgekomen ; en zóó ontstond een blok, dat zijn eigen doeleinden nastreefde, en deze één voor één wist te bereiken.
De overwinnaars van 1918 echter gaven zich er geen rekenschap van, hoe de toestanden veranderd waren en meenden, door het vredesverdrag van Versailles èn door den Volkerenbond beschermd te zijn.
Toen bleek in September van 't vorige jaar, welk een militaire macht de twee „als mogendheden" bezaten en welk een wil, om door te zetten ! Daarop volgden de gebeurtenissen van Maart en April van dit jaar, en toen heeft men plotseling beseft, dat de machtige rijken van 1918 in de minderheid waren gekomen en dat Duitschland, dat men door Versailles voorgoed wilde onderdrukken, en het verachte Italië, de landen waren, die de grootste rol speelden in de Europeesche geschiedenis.
Het evenwicht was weer verstoord ! Vooral toen Spanje langzaam maar zeker in handen kwam van Franco, en kleinere landen als Hongarije en Portugal zich niet aan den invloed der autoritaire Staten konden onttrekken, terwijl in het Oosten Japan zijn macht beproeft uit te breiden.
De politiek van Chamberlain is er thans op gericht om het evenwicht weer te herstellen. Ja, misschien wel, om, zoo mogelijk, de schaal naar de andere zijde te doen doorslaan.
Deze politiek heeft ontegenzeggelijk succes. De kleinere mogendheden voelen zich veiliger bij Engeland, waar de publieke opinie zich thans tegen iedere annexatie zou verzetten, dan bij Duitschland, dat „levensruimte" inderdaad zeer noodig heeft.
Nu Rusland en Turkije zich meer of minder zullen aansluiten of hebben aangesloten bij de Westersche mogendheden, Engeland en Frankrijk, schijnt het wel, alsof het evenwicht weer minder labiel of bewegelijk is, wat een waarborg moet zijn voor den vrede in de wereld. De politiek van het evenwicht — waarvoor een vèr-ziend man als onze Stadhouder Willem III reeds heeft geijverd ; de eenige oplossing om oorlog te vermijden.
 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen