Rondblik buiten de Grenzen

„De menschen zijn niet altijd dankbaar", klaagde Lord Halifax deze week in het Engelsche Hoogerhuis. Alles wat er aan den politieken toestand ontbreekt, zoo redeneerde de Minister ongeveer, wordt Engeland verweten. Maar de gunstige gevolgen van de Britsche bemoeienissen worden niet genoemd. Lord Halifax troostte zich echter met de overweging, dat uit die algemeene critiek in ieder geval blijkt, dat men aan Engeland grooten invloed toekent. En daarbij noemde hij ook den Franschen bondgenoot, die op den gang van zaken mede zijn invloed doet gelden.
Nu is het inderdaad heel wat makkelijker om een opsomming te geven van de gevallen, waarin Londen en. Parijs tekort schoten, dan duidelijk aan te wijzen, waarin en wanneer het „Vredesfront", onder Britsch-Fransche leiding, successen mocht boeken. Men kan immers slechts veronderstellen hoe het er in de wereld zou hebben uitgezien, wanneer Engeland en Frankrijk zich niet, of op een andere wijze, met den politieken toestand zouden hebben ingelaten.
Wanneer men echter het achterwege-blijven van nieuwe triumftochten der dictators aan den Britschen invloed wil toeschrijven, (heeft men ook „München" niet uit Britsche wankelmoedigheid verklaard ? ) dan is er zeker reden om Londen erkentelijk te zijn. Het „Vredesfront" blijkt dan een preventieve werking te hebben. Althans in Europa.

Het door Engeland c. s. gesteunde Polen neemt tegenover het door Duitschland begeerde Dantzig een vastberaden houding aan, die blijkbaar niet na laat op de tegenpartij indruk te maken. Er is al heel wat oneenigheid geweest over de Poolsche douane-beambten, , die in Dantzig werkzaam zijn. Dantzig wil van deze dwarskijkers verlost worden en heeft dezer dagen eens geprobeerd hoever het gaan kon. De regeering van de Vrijstad gaf aan de Poolsche douane-inspecteurs „ontslag". Ze werd echter al vrij spoedig gedwongen de officieele beambten weer in hun rechten te herstellen, toen Polen een geharnaste nota over deze zaak gezonden had. Dit beteekent natuurlijk niet, dat Dantzig (Duitschland) de hoop op een terugkeer tot het Derde Rijk zou opgeven. Maar het wijst er wel op, dat Berlijn 'n tikje voorzichtiger geworden is. Intusschen gaat de militairisatie van Dantzig voort. Over den Weichsel, tusschen Dantzig en Oost- Pruisen, wordt een groote pontonbrug geslagen, terwijl vanuit Hamburg enorme oorlogsvoorraden worden aangevoerd.
Het was de befaamde Winston Churchill, die in het Britsche Lagerhuis op de dreiging der Duitsche oorlogs-voorbereiding wees. Langs de geheele Poolsche grens, van Dantzig tot Krakau zijn, zoo deelde hij mede, krachtige concentraties van Duitsche troepen en worden voorbereidingen gemaakt voor een snellen opmarsch. De leider der oppositie hing dit sombere beeld op, om daarmede aan te toonen dat het niet verantwoord was om, zooals de regeering wenschte, het Lagerhuis tot 3 October op reces te zenden. Hij vreesde blijkbaar, dat er in dien tijd iets kon gebeuren, waarbij de regeering aan „de macht en de wil van het Huis" behoefte kon hebben. Chamberlain ontkende niet, dat de toestand ernstig is. Maar, zoo merkte de Premier lakoniek op, dan zou het Huis heelemaal niet uiteen moeten gaan. Het kostte Chamberlain eenige moeite om de langdurige vacantie goedgekeurd te krijgen. Hij heeft daarbij toegezegd, dat het parlement zou worden teruggeroepen, „indien een radicale wijziging in den toestand in Europa zou voorkomen".
Waarom de Premier op zoo'n langdurige parlementaire vacantie gesteld was, weten we niet. Het zal niet zijn omdat hij zoozeer naar zijn geliefde visch-sport verlangde. En de groote minderheid, die 24 Augustus reeds weer in zitting bijeen wilde komen, voerde daarvoor zeker niet het pleit, wijl zij de parlementaire sfeer zoo noode missen kan. Hier speelden, over en weer, diepere overwegingen een rol. De Septembermaand is nog vorig jaar zoo uitermate belangrijk geweest voor den politieken toestand. En het geheele Münchensche drama heeft zich feitelijk zonder bemoeienis van het Lagerhuis voltrokken. Wilde men daarom ditmaal nog voor 1 September bijeen komen ?
Er zijn trouwens nog wel „enkele" punten meer te noemen, waarover de komende weken in het Huis te discussieeren zou vallen. We denken daarbij niet in de eerste plaats aan het overleg tusschen Londen en Moskou. Men weet, dat nu Britsche en Fransche militaire missies naar Moskou zijn vertrokken, die gezamenlijk een offensief of defensief plan zullen opstellen. Hiermede zal, naar verwacht wordt, min-der tijd gemoeid zijn dan met het diplomatiek overleg, dat nog steeds niet tot overeenstemming leidde en door de militaire besprekingen nu misschien gunstig kan worden beïnvloed. Maar dat hangt nog wel een maandje, naar Chamberlain verzekerde.
Kunnen de Parlementsleden zich echter, ook voor wat den toestand in het verre Oosten betreft, met een gerust hart aan vacantie-geneugten overgeven ? Er was, gelijk vorige week besproken werd, aanvankelijke overeenstemming verkregen tusschen Engeland en Japan. Maar deze overeenstemming beteekende, volgens vele Engelsche critici, een te groote tegemoetkomendheid van Londen. Chamberlain en Halifax hebben daarop, resp. in Lager- en Hoogerhuis, uitgelegd, dat die tegemoetkomendheid minder groot was dan wel scheen. In verband met den toestand in Europa kon Engeland niet krachtiger tegen Japan optreden, ofschoon de handelwijze der Japansche militairen het Britsche bloed aan net koken brengt. Deze redevoering, welke dus bestemd was om de binnenlandsche critiek te weerleggen, gaf Japan aanleiding om de blokkade van de Britsche concessies te Tientstin opnieuw te verscherpen. Wellicht dat de Japansche militairen daarmede tevens hun ontstemming over het opzeggen van het Amerikaansch-Japansche verdrag willen demonstreeren. Tegelijkertijd worden de geruchten over een Japansch-Duitsch-Italiaansch militair accoord weer in omloop gebracht. Op deze wijze tracht men Londen, dat zich voor de moeilijke taak gesteld ziet, om tegelijkertijd èn met Moskou èn met Japan tot een accoord te komen, een stok tusschen de beenen te werpen. En Duitschland kan daarbij de voldoening smaken, dat het in Europa Engeland de handen bindt. Op deze wijze heeft de Duitsch-Italiaansch-Japansche samenwerking al een voor hen bevredigend resultaat. Ook al zou een militair verdrag tusschen dit edele drietal (waartoe Japan niet licht zal overgaan) slechts een dreigement blijven. Neen, wat het aantal hangende problemen betreft, hadden de Britsche parlementsleden hun vacantie nog wel wat kunnen uitstellen. Maar ook dan zouden ze er wel weinig invloed op hebben kunnen uitoefenen.
 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen