Rondblik buiten de Grenzen

Niet onwaarschijnlijk weet de lezer, als hem dit overzicht onder oogen komt, méér omtrent de politieke situatie, dan ons, op het oogenblik dat we dit schrijven, bekend is. Het heeft er namelijk alle schijn van, dat het einde dezer week de spanning, welke rondom Dantzig gekweekt werd, haar hoogtepunt zal vinden. Hoe dit gevaarlijke bommetje echter barsten zal en hoeveel ander buskruit er mede door tot explosie zal worden, gebracht, is nu nog een geheim. Vorige week vielen reeds tal van woorden en daden te signaleeren, welke aan het voorspel van het Münchensche drama herinnerden. En daar zijn de laatste dagen nu de gruwelberichten over onderdrukking van Duitsche volksgenooten nog bijgekomen. Als de naam van „Herr Benesj" even in „de Poolsche regeering" veranderd werd, zouden de Duitsche bladen zoo het zetsel van vorig jaar hebben kunnen gebruiken. De in Polen vertoevende Duitschers werden op een niet minder vreeselijke manier mishandeld en gemarteld, dan de „volksgenooten", welke ten vorigen jare in Praag vertoefden. We hadden daar eerder nog niet veel van gehoord. Maar dat komt, naar het Duitsche Nieuwsbureau ons thans onthult, omdat de Duitsche pers over die vervolgingen langen tijd met opzet gezwegen heeft. Terwille van den vrede en de rust, weet u. Maar nu kon Berlijn het toch niet langer aanzien. Op heftige wijze ging de Duitsche pers tegen Polen tekeer. De eene beschuldiging volgde op de andere. En zoo werd het vraagstuk-Dantzig plotseling opgeblazen tot een probleem-Polen. Een „probleem", dat blijkbaar moeilijk meer met het hooggeprezen „zelfbeschikkingsrecht" in verband kon worden gebracht en daarom maar ingedeeld werd bij de problemen, waarvoor „een natuurlijke oplossing" gevonden moest worden. De Italiaansche pers zong aanstonds met deze „Ode aan de natuurlijke oplossing" mede. Gelijk ze vorig jaar het zelfbeschikkingsrecht bejubelde.
Uit dit alles blijkt wel, dat zij, die na het bezoek van Ciano aan Hitler, ten opzichte van Polen een meer-gematigde houding van Duitschland verwachtten, de zaak te optimistisch bekeken. Het Praagsche experiment heeft Mussolini achter-af, nolens volens, goedgekeurd. Nu had Hitler nog gelegenheid om deze goedkeuring vooraf te vragen. Maar de marschroute stond voor Berlijn ongetwijfeld reeds vast.
Toen de Duitsche pers alles onder hoogspanning had gebracht en „Der Weg Zuruck" daarmede was afgesneden, kwam de Dantzigsche Gouwleider Forster vertellen, dat Hitler best van den Corridor had willen afzien ; en zelfs ook nog van meer. Als Polen de voorstellen van October en Maart maar had aanvaard. Doch wanneer Polen die voorstellen inderdaad had aanvaard, zou het den Corridor reeds kwijt zijn geweest, want Hitler eischte toen èn Dantzig èn den Corridor. Forster's redevoering moest kennelijk dienen om de verantwoordelijkheid voor de komende dingen af te schuiven, door het voor té stellen alsof Hitler vroeger tot concessies bereid is geweest.
In werkelijkheid heeft Duitschland het vraagstuk- Dantzig zóó lang sleepende willen houden, tot het niet-aanvalspact tusschen Berlijn-Moskou geteekend en daarmede de aanval in den rug bezworen was. Zoodra deze zaak practisch in kannen en kruiken was, kon de hetze tegen Polen beginnen.
Het moet worden toegegeven, dat Duitschland zijn spel meesterlijk gespeeld heeft, ook al weten we thans nog allerminst of het tot een goed einde zal worden gebracht. Maar een feit is in ieder geval, dat de besprekingen tusschen de vertegenwoordigers minder-vallend en meer-succesvol verloop hebben ge van het Derde Rijk en de Sovjet-Unie, een heel wat had dan de Britsch-Russische besprekingen. Of moeten we een en ander als oorzaak en gevolg zien ?
Overigens behoeft men zich over de totstandkoming van de Duitsch-Russische samenwerking niet al te zeer te verwonderen. Althans niet uit de overweging, dat communisme en nationaal-socialisme aartsvijandinnen zouden zijn. Wie geleerd heeft de dingen principieel te toetsen, zal de geestelijke verwantschap tusschen beide levensbeschouwingen duidelijk zijn. Er waren den laatsten tijd, op het terrein van de practische politiek, bovendien symptomen waar te nemen, die op een Duitsche-Russische toenadering konden wijzen. Het aftreden van den Russischen minister van Buitenlandsche Zaken, Litwinoff, was zulk een symptoom. Diens streven om een anti-Duitsch bloc te vormen, had kennelijk niet meer de instemming der Russische machthebbers. Bij zijn aftreden (12 Mei 1939) opperden we dan ook reeds de mogelijkheid „dat Rusland, bij een eventueelen oorlog tusschen de as-mogendheden en het Westen, neutraal zou blijven, of zelfs met Duitschland tot overeenstemming zou komen, ten koste van Polen en Roemenië". Onze veronderstelling „dat achter de schermen in dit opzicht meer gebeurd is dan de wereld weet", werd nu bewaarheid. Het was ook Litwinoff, die in November van het vorig jaar de verlenging van het non-agressiepact tusschen Polen en de Sovjet-Unie wist te bewerkstelligen. Tot 31 December 1945 zouden, krachtens dit pact, de vreedzame betrekkingen tusschen beide landen zijn gewaarborgd. „Zouden we zeggen. Want of de door Litwinoff geratificeerde overeenkomst nog wel eenige beteekenis heeft, nu ze door een Duitsch- Russisch pact wordt doorkruist ?
Opmerkelijk is ook, dat Hitler den laatsten tijd geen onvriendelijk woord meer over Rusland gezegd heeft. Scheldend op het communisme, is de Führer groot geworden, doch nu koos hij zich mindermachtige vijanden : Schuschnigg, Benesj, Beek. En Stalin op zijn beurt liet sinds maanden alle critiek op het nationaal socialisme achterwege. Thans behoeft niet meer gevraagd te worden waarom. De beide dictators zijn, uit wederzijdsche angst, elkaar in de armen gevallen. Duitschland kan in midden-Europa experimenteeren zonder vanuit het Oosten bedreigd te worden, en de Sovjet-Unie behoeft voor Duitschland's historischen „Drang nach Osten" voortaan niet meer te vreezen. Indien een Pact tusschen twee zulke onbetrouwbare bondgenooten althans nog eenige werkelijke waarde heeft

Maar ook wie, met het Fransche blad „l' Ordrè", dit Pact, als zoodanig, niet al te ernstig opvat, zal toch in ieder geval moeten toestemmen, dat het voor Engeland een zeer bittere pil beteekent. Terwijl de Britsche militaire autoriteiten te Moskou besprekingen voeren, teneinde met behulp van Rusland, een sterk anti-agressie-front te bouwen, blijkt Stalin reeds zijn steun te hebben toegezegd aan een Staat, van wie wel in de eerste plaats nieuwe agressie moet worden verwacht. Het is een fraai stukje politiek ! Wanneer Duitschland inderdaad van plan is nu binnenkort een oplossing van „het Poolsche probleem" te forceeren, is het van belang te weten, welke houding Hongarije daartegenover zal innemen. De Duitsche invloed op Hongarije is groot, maar of het nu bereid is om hand- en spandiensten te verrichten bij een overval op Polen, staat nog te bezien. Graaf Csaky is reeds eenige malen bij de Duitsche oomes op visite geweest. En daar komen vertegenwoordigers van kleine randstaten meestal niet zonder kleerscheuren van terug. Het moet voor Hongarije echter wat waard zijn om een vrij en onafhankelijk Polen naast zijn grens te houden. Want indien het „bevriende Duitschland" de plaats van Polen komt innemen, ziet het er voor de onafhankelijkheid van Hongarije al heel kwaad uit. En van Hongarije trouwens niet alleen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen