Rondblik buiten de Grenzen

Men kan niet zeggen dat er op het terrein van de buitenlandsche politiek niets „te doen" is geweest tijdens de voorbijgegane dagen. En toch biedt de huidige situatie (Dinsdagavond) weinig stof tot breede bespreking. Zelfs de meest nonchalante courantenlezer is thans ongetwijfeld op de hoogte met de veelszins schokkende gebeurtenissen van de vorige week, zoodat het weinig zin heeft deze hier nogmaals te releveeren. Andererzijds is er weer te weinig gebeurd (althans : bekend geworden) om den toestand van vandaag zuiver te kunnen teekenen. Er is momenteel eigenlijk maar één vraag, die allen bezig houdt : komt er oorlog ? En op die vraag kunnen wij thans nog geen antwoord geven. Moge de lezer, wanneer hem dit overzicht onder oogen komt, er een ontkennend antwoord op kunnen geven.
Ons dus toch maar houdend aan een vrij sobere opsomming van de feiten, kan allereerst met zekere voldoening worden vastgesteld, dat de Duitsche dreigmethode op een vastberaden houding van de Engelsche regeering is gestuit. Het Duitsch-Russische pact moge aanvankelijk sensatie hebben gewekt, het 'heeft het Vredesfront niet in verwarring gebracht. Integendeel ! Daags nadat de Duitsche pers met veel ophef de overeenkomst tusschen Duitschland en de Sovjet-regeering (door Hitler eens „het schuim der menschheid" genoemd !) aankondigde, publiceerde het Britsche Kabinet een verklaring, waarin het te kennen gaf dat de Britsche verplichtingen jegens Polen onverzwakt zouden worden gehandhaafd. Daar keek Berlijn wel een beetje van op z'n neus. Vooral toen Engeland duidelijk blijk gaf het ditmaal niet bij woorden te zullen laten, doch alles voor een mogelijken oorlog in gereedheid bracht. En waar de Duitsche pers nog maar immer aan eigen volk trachtte wijs te maken, dat Engeland zich nooit, terwille van Polen, in een oorlog zou laten sleepen, heeft Chamberlain en Lord Halifax een- en andermaal het Britsche standpunt duidelijk uiteengezet. De Britsche minister van buitenlandsche zaken herinnerde er zelfs openlijk aan dat sommigen, terecht of ten onrechte, van oordeel waren dat de groote wereldoorlog voorkomen had kunnen worden, wanneer Engeland tijdig zijn standpunt duidelijk en klaar had uiteengezet. Men had immers ook in Berlijn toen niet verwacht dat Engeland zich met de moeilijkheden op het vasteland zou bezighouden.
Om dit tragische misverstand thans te voorkomen, heeft de Engelsche regeering haar Duitschen ambassadeur met een persoonlijke boodschap naar Hitler gezonden. President Roosevelt richtte zich met een boodschap tot den Keizer van Italië en de regeeringen van de Oslo-Staten deden, bij monde van Koning Leopold, een ernstig beroep op de verantwoordelijke Staatslieden om alles te doen om een oorlog te voorkomen.
Hebben al deze pogingen, om Hitler van een krankzinnige daad te weerhouden, indruk gemaakt op den Führer ? We weten het niet. Een feit is, dat de Duitsche regeering zich, op haar beurt, met verschillende ambassadeurs in verbinding heeft gesteld en een bevel om tot den aanval over te gaan, tot heden achterwege liet. We wagen ons niet aan een prognose, die, wanneer deze regels gedrukt zijn, reeds lang door de feiten achterhaald kunnen zijn.
Maar het kan in ieder geval geen kwaad, er hier op te wijzen dat het hier maar niet alleen om „Dantzig" gaat. Zoomin als het Hitler vorig jaar om die duizend-of-wat Sudeten Duitschers begonnen was. Hoewel Chamberlain over de met Hitler gevoerde besprekingen de grootste zorgvuldigheid in acht genomen heeft en omtrent het Duitsche standpunt niets publiek maakte, heeft hij toch wel laten gevoelen dat Hitler opnieuw „de vrije hand in Oost- Europa" geëischt heeft. Dat was langzamerhand ook wel duidelijk geworden. Telkens wordt weer een ander voorwendsel gebezigd om een kleineren Staat bij het Derde Rijk te voegen. Het, door geen verstandig mensch meer bewonderde. Verdrag van Versailles maakt het al vrij eenvoudig om zulke voorwendsels te vinden. En anders is wat verder in de geschiedenis wel een of ander aan Duitschland begaan onrecht op te sporen, dat als handvat voor een nieuwe agressie kan dienen.
Nu eens wordt op dramatische wijze gesproken over de Duitschers, die in Polen aan de vreeselijkste vervolgingen zouden bloot staan, dan weer spreekt men van den onhoudbaren toestand inzake de Poolsche Corridor, waardoor Duitschland in tweeën gescheiden wordt. Wanneer deze punten werkelijk de punten waren, ten aanzien waarvan er verschil met Polen bestaat, zou er door redelijk overleg heel wat te bereiken zijn. Maar wie kan Hitler, na hetgeen er vorig jaar is voorgevallen, nog serieus nemen in zijn klachten ?
Juist omdat men met recht en reden wantrouwend staat tegenover Hitler's verklaringen, is het zoo moeilijk tot vruchtdragend overleg te komen. Eigenlijk wil Duitschland alleen nog van onderhandelingen weten, wanneer van te voren vast staat dat zijn eischen ingewilligd worden. Wil men dat niet.... dan tnaar oorlog ! Maar — zoo vragen we ons af — is Hitler met deze dolzinnige dreiging óók wel ernstig te nemen ? Zelfs Hitleriaansche Duitschers die hier in Nederland vertoeven, verzekeren ons, dat ieder weldenkend Duitscher den oorlog verafschuwt. En de bewapening van het Derde Rijk moge dan al een duizelingwekkend hoog peil hebben bereikt, de economische positie va.i het land schijnt geen oorlog te kunnen verdragen, waarbij we dan de oncontroleerbare geruchten over dreigende binnenlandsche onlusten maar buiten beschouwing laten. Drijft Hitler de spanning op de spits, in de hoop dat hij uiteindelijk, tóch nog zonder oorlog, bereiken zal wat hij zichzelf en zijn volgelingen nu eenmaal „beloofd" heeft ? Een brutaal mensch heeft immers de halve wereld ?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen