RONDOM DE LEESTAFEL

EEN JAAR IN HET DERDE RIJK, door Denis de Rougemont. Uitgave : Uitg. Mij. Holland, Amsterdam. 1939.
Dit is een geautoriseerde vertaling uit het Fransch van mej. Tj. Kuipers. Prof. Van der Leeuw schreef een woord vooraf. En de schrijver ? Een Fransch professor, die colleges geeft aan een Duitsche Universiteit in een stad, die hij liever niet wil noemen. Het is dus een Franschman, die oordeelt over het huidige Duitschland, en waar hij van nabij alles zelf heeft meegemaakt, krijgen we dingen uit de eerste hand. En zóó onbevangen, zoo spontaan, zoo echt, zoo levendig en waar, dat het een lust is om dit boekje te lezen. Als men ten minste dan dat woord „lust" iets anders wil nemen dan het gewoonlijk in dit verband bedoeld wordt. De Rougemont heeft getracht zich in den Duitschen geest in te leven, te begrijpen wat daarginds duizenden in onmiskenbare geestdrift en honderdduizenden in beweging gebracht heeft. En we vinden bij hem niets van dat in hoogen toon minachten van de dingen, maar evenmin vinden we iets van de al te gemakkelijke bewondering, die we bij velen aantreffen. In dit boekje wordt het Nationaal-Socialisme beschreven als een religie, waarvan de schrijver niets moet hebben, maar dat hij tracht te begrijpen, terwijl hij er ook iets anders tegenover stelt. De bladzijden, waarin hij dit „nieuwe geloof" beschrijft, zijn ongetwijfeld de meest indrukwekkende van zijn dagboek. En neen, tegenover het Nationaal- Socialisme moeten we vooral niet komen aandragen met „democratische-volken", of met de leuze van „vrijheid", want „democratie" en „vrijheid" zijn te zeer uitgeholde begrippen, te vreemd aan eenig waarachtig geloof, dan dat zij hier zouden kunnen dienst doen. „Wanneer men daarginds zijn politiek als een religie beleeft, laten wij dit niet doen, maar laat ons veeleer in onze religie een nieuwe politiek zoeken". (Prof. Van der Leeuw).
Het is voor ons Nederlanders goed, dat wij een boekje als dit lezen. Het gaat over de nationaal-socialistische „Gleichschaltung" (gelijkschakeling). En als we dat lezen, zullen wij, Nederlanders, zeggen : dat is nu niet bepaald iets, dat een uitvinding van dol geworden Nazi's is. Want : de overtuiging, dat in den Staat de burgers op alle punten van gewicht gelijk behooren te denken of althans van hun afwijkend inzicht niet mogen doen blijken, was nog niet zoo lang geleden ook in Nederland een ideaal van velen, die zich bij voorkeur liberalen noemden en waanden het denkend deel der natie te zijn. Alleen een sterk geloof kan „Gleichschaltung" missen. Denk aan den Schoolstrijd !
Wij bevelen dit „Dagboek" van den Franschen professor heel hartelijk aan. Het is volop de moeite waard om gelezen te worden. Het geeft een buitengewoon mooi inzicht in den gang der gebeurtenissen, in Duitschland onder het Hitler-regiem. Natuurlijk is het door de feiten al weer achterhaald. Want we leven zoo snel. Maar de beschrijving, die hier gegeven wordt, is van blijvende waarde.
Het boekje, met een foto-omslag, is keurig uitgegeven.
 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen