STAAT EN MAATSCHAPPIJ

MOBILISATIECLUBS.

Zooals algemeen bekend is, wordt zoowel in als buiten de weermacht heel wat gedaan ten behoeve van de ontspanning van het gemobiliseerde leger.

Behalve wat de militaire autoriteit doet ten aanzien van b.v. de oprichting van cantines en andere recreatie-gelegenheden voor de militairen in de kantonnementen en legerplaatsen, tot zelfs in de meest afgelegen uithoeken des lands, bestaat de eigenlijke arbeid der ontspanning in : 1e. het werk van de instelling „Ontwikkeling en Ontspanning" (O. en O.), door ons reeds meermalen ter sprake gebracht, dat er op gericht is om de militairen in hun vrijen tijd, dus buiten den dienst, op nuttige en onderhoudende wijze bezig te houden ; 2e. de oprichting van militaire tehuizen, om de Protestantsch-Christelijke soldaten het gemis van eigen haard te vergoeden, en 3e. de stichting van militaire vereenigingen, waarin de Roomsch-Katholieke gemobiliseerden in, den kring van hun geloofsgenooten kunnen verkeeren.

Door deze drie zuilen wordt het ontspanningswerk van het gemobiliseerde leger gedragen.

Toch schijnen deze drie zuilen : de voorziening in de behoeften aan ontspanning in neutralen-, in Protestantsch-Christelijken- en in Roomschen zin, nog niet in alle opzichten bevredigend te werken. Er moet nog een vierde zuil bij.

De Sociaal Democratische Arbeiders Partij en het met die partij nauw verbonden Nederlandsch Verbond van Vakvereenigingen, hebben toch gemeend, dat er ook mobilisatiechibs moeten worden opgericht, ten einde in die clubs eigen partijgenooten te kunnen saambrengen.

Deze clubs dienen, naar het zeggen der Sociaal Democraten, om de soldaten, die óf socialist óf lid van den modernen Vakbond zijn, enkele uren te brengen in de sfeer, waaraan zij in hun woonplaats waren gehecht.

Op zichzelf bezien, draagt zulk streven een onschuldig karakter ; doch bij eenig nadenken is het stichten van mobilisatieclnbs toch niet zonder gevaar, omdat met die clubs de politiek in het leger wordt gebracht.

Zij, die zich de mobilisatie van 1914—1918 herinneren, zullen ook nog weten dat aan het einde van dat mobilisatietijdperk eveneens mobilisatieclnbs werden opgericht, die door de voormannen der Sociaal Democraten werden geleid, doch die destijds aan de Regeering in de legerleiding heel wat last hebben bezorgd.

Ook de mobilisatieclnbs, welke thans worden opgericht, dragen een goed te onderkennen politiek karakter. Men mag van socialistische zijde de formaties camoufleeren (vermommen) met schoonklinkende woorden van beschaving, cultuur en van het scheppen van een eigen sfeer (maatschappelijke kring), doch de clubvorming op politieken grondslag komt hier maar al te duidelijk naar voren. Nu behooren politieke cellen in de weermacht niet thuis. Leger en vloot moeten daarvan verschoond blijven, afgezien nog van de omstandigheid, dat bij zulke cellen de eenheid onder de gemobiliseerden. verloren gaat en zij den geest bij de troepen bederven. Zij openen bovendien de deur voor organisaties van aanhangers van extremistische partijen, wier optreden in het gemobiliseerde leger een gevaar voor de veiligheid van den Staat zouden opleveren.

Lichtelijk worden politieke clubs in de weermacht, zij het ook zijdelings, in vakacties betrokken, althans het kan dien bedenkelijken kant uitgaan.

Welk een verkeerden weg men door het toelaten van mobilisatieclubs opgaat, toont de vragenlijst, welke de Arbeiders Jeugd Centrale, de Jeugdorganisatie van de Sociaal Democraten, in het begin van Januari aan haar gemobiliseerde leden toezond.

In die lijst komen o.a. de volgende vragen voor : Vraag 1 : Wat heb je meegemaakt van het officieele O. en O. (ontwikkeling en ontspannings)werk ? Vraag 2 : Hoe is daarover je oordeel ? Vraag 8 : Op grond van welke feitelijke gegevens zou je kunnen pleiten voor verbetering van de geldelijke vergoeding voor ongehuwden? Vraag 12 : Over welke zaken heb je ernstige klachten en waarom ? Vraag 13 : Wat heb je ons over den geest in je onderdeel overigens nog mede te deelen ? Vraag 14 : Kun je je oordeel over voeding, kleeding en ligging met een enkel woord geven ?

Dit vragen naar klachten moet ongetwijfeld ontevredenheid kweeken en komt in strijd met de handhaving van een goede krijgstucht. Zijn er vragen te stellen, dan moet dit geschieden door de legerleiding en niet door een politieke organisatie. Vandaar dat wat de Arbeiders Jeugd Centrale ondernam, in de weermacht ontoelaatbaar is.

Nu moge, zooals sommigen opmerken, de mobilisatieclnbs niets te maken hebben met de vragenlijst die de Arbeiders Jeugd Centrale haar gemobiliseerde leden toezond ; dat is, formeel gezien, juist, doch de mentaliteit — geestesgesteldheid — der Sociaal Democraten is voldoende bekend om te weten, dat de Sociaal Democratische Arbeiders Partij achter de Jeugdcentrale staat, dat zij met den arbeid dier Centrale hoog wegloopt en dat deze arbeid ook de mobilisatieclubs, die uit geestverwanten van de Arbeiders Jeugd Centrale zijn samengesteld, wel niet onberoerd zal laten.

Dat de Arbeiders Jeugd Centrale de vragenlijst onder hooge druk inmiddels weer introk, verandert in den gang van zaken bij de mobilisatieclubs niets, immers de onderwerpen, die speciaal op het terrein van de moderne Arbeidersbeweging liggen, worden in besloten bijeenkomsten behandeld.

Wel heeft de militaire overheid tot deze bijeenkomsten toegang, doch de controle kan bij het groote aantal clubs, die opgericht worden, niet veel meer dan een wassen neus zijn. Het is bovendien ook zeer de vraag, of de legerleiding voor het houden van een deugdelijk toezicht over geschikte personen de beschikking heeft.

Wij zijn het met De Vrijzinnig Democraat ten volle eens, dat het het beste zou zijn, dat de leiding van de Sociaal Democratische Arbeiders Partij hier zelf ingreep, anders zal het op den weg der Regeering moeten liggen om de mobilisatieclubs te verbieden.

Politiek, van welke partij ook, behoort in de weermacht niet thuis.

Daarvoor heeft de Regeering te waken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen