KERK SCHOOL VEREENIGING

NEDERLANDSCHE HERVORMDE KERK.

Drietal te Vlaardingen (vac. ds. Tonnon) : H. J. Langman te Jutrijp-Hommerts ; A. J. van Rhijn te Oppenhuizen en dr. G. P. Scheers te Alphen aan den Rijn ; te 's-Gravenhage (vac. A. B. te Winkel) : C. G. van Niftrik te Rijnsbufg ; J. J. Poldervaart te Vriezenveen en G. van Veldhuizen te Kralingen.

Beroepen te Groningen (vac. Schoneveld) : H. J. Langman te Jutrijp-Hommerts — te Hillegersberg (vac. Blankhart) J. G. Hietkamp te Vlissingen — te Gouderak J. H. Cirkel te Leerbroek — te Beuningen J. M. S. Baljon, pred. der Vluchtheuvelkerk te Zetten.

Aangenomen naar Burum H. L. Goudt te Niekerk c. a. — naar Bunschoten I. Schipper te Kockengen, die bedankt heeft voor Herkingen. Bedankt voor De Wilp (toez.) D. Colenbrander te Peperga.

GEREFORMEERDE KERKEN.

Tweeta1 te Enkhuizen : H. W. Engelkes te Meppel en C. M. van der Loo te Rijnsburg. Beroepen te Harlingen D. A. Zijlstra te Nieuw Beets — te Maarssen C. Houtman te Noordeloos.

Aangenomen naar Mechelen (België) cand. D. , C. van Lonkhuyzen, hulppred. te Waddinxveen.

CHRISTELIJKE GEREFORMEERDE KERK.

Tweetal te Alphen a/d Rijn : Joh. van Doorn te Ouderkerk a/d Amstel en C. Smits te Sliedrecht.

Beroepen te Rijnsburg J. G. van Minnen te Huizen (N.-H.).

Bedankt voor Wormerveer J. van Doorn te Ouderkerk a/d Amstel — voor Middelharnis C. Smits te Sliedrecht — voor Den Haag(Oost) J. P. Geels te Drachten.

GEREFORMEERDE GEMEENTEN.

Tweetal te Enkhuizen : M. Hofman te Moercapelle en R. Kok te Veenendaal.

Beroepen te Lisse J. van den Berg te Krabbendijke.

Bedankt voor Scheveningen J. van den Berg te Krabbendijke.

AFSCHEID, BEVESTIGING, INTREDE.

Utrecht. Woensdag 22 Mei hoopt ds. M. N. W. Smit, van Zwolle, zijn intrede te doen bij de Ned. Herv. Gem. te Utrecht, na Zondag 19 Mei bevestigd te zijn door dr. G. Smit, emer. pred. te Zeist.

Vlaardingen—Amsterdam. Zondag j.l. nam ds. Th. Tonnon afscheid van de Ned. Herv. Gem. te Vlaardingen, wegens vertrek naar Amsterdam, in de geheel gevulde Groote Kerk. De tekst was 1 Cor. 15 vs. 57 en 58 en het onderwerp : „De overwinning door Jezus Christus, waarin Hij Zijn gemeente deelen doet".

Ds. Tonnon, die voorheen in Hoogmade en Pijnacker stond en sinds 14 Oct. 1934 in Vlaardingen arbeidde, zal Zondag 31 Maart a.s. in de Westerkerk te Amsterdam worden bevestigd en hoopt des avonds aldaar zijn intrede in deze nieuwe gemeente te doen.

Dr. J. G UBBINK EN DE NED. HERV. KERK

Naar wij vernemen, heeft dr. J. G. Ubbink, tot voor kort predikant in algemeenen dienst bij de Geref. Kerken in Hersteld Verband, ter jongste  algemeene vergadering van zijn Kerkgemeenschap het voorstel gedaan, dat deze kerken de mogelijkheid zouden overwegen van vereeniging met de Ned. Hervormde Kerk. Vrijwel niemand is hem daarin echter bijgevallen. En zulks niet, omdat de algemeene vergadering principieel tegenover een vereeniging met de Ned. Hervormde Kerk zou staan, maar omdat zij den tijd, noch de gelegenheid acht thans aanwezig te zijn. Met het oog op de positie van sommige gemeenten van het H.V. wilde men liever eerst even afwachten het verloop van de huidige gebeurtenissen in de Ned. Hervormde Kerk. Gelijk bekend, is dr. Ubbink thans uit deze kerkengroep getreden en persoonlijk tot de Ned. Hervormde Kerk overgegaan.

DE HILLEGONDAKERK TE HILLEGERSBERG.

De Hillegondakerk, het historisch kerkgebouw van de Ned. Herv. Gem. alhier, verkeert al geruimen tijd in een niet al te besten toestand. Een gedeelte er van, dat in den regel als het nieuwe gedeelte wordt aangeduid, is bouwvallig geworden, zoo dat eenige malen gedeelten moesten worden ontruimd, waardoor een belangrijk aantal zitplaatsen aan het gebruik werden onttrokken. Zoodoende zijn er nog maar een goede 350 zitplaatsen over, 't welk voor zulk een kerkgebouw veel te weinig is.

De kerkvoogden hebben zich al jaren geleden met een verzoek tot het rijk, de provincie en de gemeente gewend om subsidie in de kosten, die voor de restauratie moeten worden gemaakt. Monumentenzorg heeft de gesteldheid van de kerk en den bodem nauwgezet onderzocht. Vervolgens zijn de bestaande toestand en de voorgenomen restauratie in teekening gebracht en aan de desbetreffende instanties toegezonden. Door Rijksmonumentenzorg is gunstig geadviseerd.

De kosten van de restauratie zijn begroot op f 90.000.—, waarvan de kerkelijke gemeente ongeveer ƒ 30.000.— zal hebben te betalen.

IS DE HERVORMING EEN MODDERBRON ?

In zijn eerste Encycliek noemt de Paus bij de verschillende mogendheden, die diplomatieke betrekkingen met den Heiligen Stoel onderhouden, in het bijzonder Italië, dat thans „een eereplaats inneemt in de reeks van die Staten".

Ietwat vreemd kan dat aandoen, als we in diezelfde Encycliek een scherpe critiek lezen op de totalitaire Staten, het rassistisch beginsel en de Staats-jeugdbeweging. Hoe staat dat dan met Italië, dat geprezen wordt ?

Zou het komen, doordat Italië binnen haar totaliteit de Kerk van Rome als totalitaire macht erkent, en b.v. in Abessynië, de beruchte Italiaansche kolonie, elke Protestantsche Zending onmogelijk heeft gemaakt?

Om dat bijzondere in betrekking tot de Roomsche Kerk wordt Italië geprezen ! Zooals ook melding gemaakt wordt van Polen, om zijn trouw aan de Kerk, dat is de Roomsche Kerk ; waarom Polen ook geprezen wordt om de hooge Christelijke beschaving aldaar. En dan moet men de toestanden op maatschappelijk en kerkelijk gebied aldaar kennen !

Bij de totalitaire Staten spreekt de Encycliek bijzonder over het „nieuwe heidendom". Maar waar moet dan de schuld van het ontstaan van dit moderne heidendom gezocht worden ? Voor de Kerk van Rome bestaat er (ook weer blijkens deze Encycliek) eigenlijk slechts maar één antwoord. En dat is : dat men het eene kerkelijke leergezag heeft losgelaten.

Het was volkomen in overeenstemming hiermede, wanneer de Roomsche propaganda ten onzent zich waagde aan de bewering : „dat het moderne heidendom, het barbarisme, het communisme en het nationaal-socialisme, voor een goed deel vrucht zijn van de Hervorming, een van de modderbronnen, waaruit ze zijn voortgesproten".

Dan moet het herstel op internationaal gebied ook gezocht worden in het herstel van de Roomsche Kerk met haar leergezag. En de geschiedenis van Spanje is in dit opzicht een verschrikkelijke waarschuwing. De Staatsopvatting van het nationale Spanje blijkt thans het Protestantisme als openbaren eeredienst vrijwel uit te sluiten.

Als er maar suprematie is van dè Kerk, dat is de Roomsche Kerk dan heeft men daar vrede met alle soorten van Staatsvorm. En de Hervorming wordt geacht een van de modderbronnen te zijn, waaruit al het vuil van de laatste jaren ook weer is voortgekomen, gelijk het nog dagelijks daaruit voortkomt, hier en overal ! (Oog en Oor : Algem. Weekblad.)

PREDIKANT EN KAMERLIDMAATSCHAP.

Op de dit jaar te houden Generale Synode van de Chr. Gereformeerde Kerk komt aan de orde het rapport van de commissie, benoemd door de Synode van 1937 naar aanleiding van een instructie van de Particuliere Synode van het Noorden op voorstel van de kerk van Hoogeveen, in betrekking tot de vereenigbaarheid van het predikambt met het Kamerlidmaatschap.

De kerkeraad van Hoogeveen kan zich niet het rapport, dat bereids verschenen is en dat een ander standpunt inneemt dan de Particuliere Synode van het Noorden, niet vereenigen en heeft daarover dan ook een bezwaarschrift ingediend;

De kerkeraad van de Chr. Geref. Gemeente van 's-Gravenhage-Centrum heeft thans na van een en ander te hebben kennis genomen, uitgesproken, dat hij zich wenscht te conformeeren aan het standpunt van den kerkeraad van Hoogeveen, wijl hij van oordeel is dat de conclusie van het rapport geen principieel geluid laat hooren en het aanvaarden van het lidmaatschap van Raden, Staten of Kamer, een verlaten is van het terrein der bijzondere genade en een overgaan naar dat der algemeene genade en mitsdien is te beschouwen als een overgaan tot een anderen staat des levens.

DE PROTESTANTSCHE KERKEN IN SPANJE

Volgens de jongste uit Geneve ontvangen berichten heeft de Spaansche Protestantsche Kerk nog steeds niet de haar toegezegde vrijheid verworven. In geheel Spanje zijn thans nog slechts 18 Protestantsche kerken open, de andere zijn op hoog bevel gesloten, evenals de scholen. De plaatsen, waar nog godsdienstoefeningen kunnen worden gehouden, zijn Madrid, Sabadell, Tarrasa, enkele kerken in de provincies Orense en Bontevedra, Linares, Malaga, Sevilla, Cadix, Barrameda en Algeciras.

De Bijbelgenootschappen kunnen hun bijbels niet meer door colporteurs laten verkoopen, doch moeten zich beperken tot verkoop uit hun depots of via de post. De verbreiding van alle overige Protestantsche lectuur is verboden.

SCHRIJFMACHINES VOOR HET MULO TOEGESTAAN.

De Kroon heeft den Gemeenteraad van Apeldoorn in het ongelijk gesteld, wat betreft zijn beroep tegen het besluit van Ged. Staten, waarbij niet goedgekeurd werd dat de Raad het verzoek om schrijfmachines voor de School voor U.L.O. aan de Kerklaan van de Vereeniging tot stichting en instandhouding van Chr. Scholen voor Lager en U.L.O.-onderwijs te Apeldoorn had afgewezen. De Kroon bepaalde met wijziging van het besluit van Ged. Staten, dat medewerking moet worden verleend voor de aanschaffing van vijf schrijfmachines voor deze school.

„ZON EN SCHILD" TE AMERSFOORT.

Op een der hoogste punten van Amersfoort, in het centrum van het land, ligt een prachtig boschterrein, groot pl.m. 60 H.A., van de Vereeniging Nederlandsche Hervormde Stichtingen voor Zenuwen Geesteszieken, gevestigd te Amersfoort, dat in de laatste jaren meer en meer met modern ingerichte paviljoens is bebouwd, zoodat de Inrichting thans in totaal plaats biedt aan 764 patiënten, ongeacht de gezinsverplegingspatiënten.

Dit getal is nu weder vergroot, want onder groote belangstelling is Dinsdag 26 Maart het nieuw gebouwde paviljoen voor aan tuberculose lijdende zenuw- en geesteszieken, door den Minister van Binnenlandsche Zaken, den heer Van Boeyen, officieel geopend.

Met het gereed komen van dit paviljoen zijn de gebouwencomplexen, waarin totaal ongeveer 950 patiënten (alles inbegrepen) worden verpleegd, voltooid. Het nieuwe paviljoen is bestemd voor 32 patiënten.

PAASCHDIENST OP DEN DAM.

Een indrukwekkende samenkomst. Evenals verleden jaar, is ook ditmaal op den 1sten Paaschdag, vroeg in den morgen, op het oude historische Damplein in Amsterdam een liturgische dienst gehouden.

Ondanks de minder gunstige weersgesteldheid, waren velen uit alle deelen van de hoofdstad naar den Dam gekomen zoodat het middenplein, waar een spreekgestoelte was opgericht, dicht bezet was. Daar hebben in den vroegen Paaschmorgen geklonken de bekende Paaschliederen, waarbij de zang der menschenmenigte werd begeleid door een korps van 100 Leger des Heils-instrumentalisten en het klokkenspel van het door den heer J. Vincent bespeelde carillon van het Koninklijk Paleis.

Daar klonk over het oude Damplein het rijke Paaschevangelie : „Ik ben de Opstanding en het Leven", zooals dit door den heer Claeijs werd gelezen. Ds. R. Dijkstra, Ned. Herv. pred., las de „Apostolische Geloofsbelijdenis", ds. D. Sikkel bad het „Onze Vader" en ds. W. J. Kooiman, Ev. Luth. pred., bad den Oud-Testamentischen zegen aan het einde van dezen liturgischen dienst, waarin tusschen het zingen der oude liederen als , Daar juicht een toon, daar klinkt een stem", „Weest gegroet, gij eersteling der dagen", „Lof zij den Heer", „Wij loven U, o God !", „Heilig, heilig, heilig", „Dankt, dankt nu allen. God" en „Zijn Naam moet eeuwig eer ontvangen", gelegenheid werd gegeven voor stil gebed.

De dienst, welke van half acht tot kwart over acht duurde, had een zeer plechtig en indrukwekkend verloop en was als een machtig geloofsgetuigenis in het midden der groote stad. Met grooten eerbied werd op den Dam geluisterd en geen wanklank werd gehoord. Alles werkte mede om dezen Paaschdienst op den Dam, ondanks den, vooral tijdens het begin van den dienst neervallenden regen, te doen zijn, wat de organisatoren daarmee bedoelden en te kwart over acht keerden allen rustig huiswaarts. Wat heeft Nederland groote voorrechten boven andere landen. Soli Deo Gloria !

„JEZUS VAN NAZARETH".

Naar wij vernemen, is de 5de druk van het bekende werkje van dr A. Westphal, „Jezus van Nazareth", groot 15.000 ex., door den leger- en vlootpredikant in algemeenen dienst in haar geheel overgenomen. De bedoeling is, dat deze exemplaren allereerst zullen bestemd worden voor de aan de Oostgrens van ons land liggende gemobiliseerden die op hun eenzame posten bijzondere verzorging behoeven.

De kosten, aan deze verspreiding verbonden, zullen gedekt moeten worden door giften, die ongetwijfeld in ruime mate zullen binnen komen, waar het geldt een doel, dat op veler sympathie mag rekenen. (Zooals bekend, is dit soldatenboekje ook in andere talen uitgegeven en blijkens de ervaring een zeer gewild en ook bijzonder gezegend geschrift).

CHR. MIDDELB. EN VOORBER. H.O.

Blijkens het door den Bond van Vereenigingen voor Chr. M. en Voorb. Hooger Onderwijs, telde ons land op 1 Januari 1940 18 Chr. H.B.S., 7 Chr. Gymnasia en 10 Chr. Lycea. Het aantal leerkrachten der H.B.S. was 280 m. en 38 vr. vast en 88 m. en 28 vr. tijdelijk, samen 434 leeraren(essen). Dit cijfer was 10 jaren geleden 319. Het getal leerkrachten der Gymnasia is 173 (van wie 154 m.) en het was in 1930 150. Dat der Lycea is 354 (292 m. en 62 vr.).

KONINKLIJKE GIFT VOOR DE ZENDING.

H.M. de Koningin heeft voor de Zendingscollecte ter gelegenheid der Voorjaarszendingsweek van de Samenwerkende Zendingscorporaties, een gift van ƒ 500.— geschonken.

GIFTEN EN LEGATEN.

De Ned. Herv. Gem. te Witmarsum ontving een legaat van mej. E. E. Molenaar, aldaar, groot 9000 gulden.

De Ned. Herv. Gem. te Bathmen ontving van mevr. la Comtesse de Barbeyrac de St. Maurice, geb. Borgerink Fenema, een gebrandschilderd raam, voorstellende het Paaschevangelie. Dit raam, vervaardigd door den heer Joh. Dijkstra te Groningen, is Zondagmorgen in den dienst onthuld.

BOND VAN NEDERL. PREDIKANTEN.

Programma 1940. De Bond van Nederlandsche Predikanten houdt Maandag 1 April a.s. zijn jaarvergadering in het Jaarbeursgebouw te Utrecht.

Alsdan komt in behandeling, behalve de gebruikelijke huishoudelijke agenda, 't „Programma 1940", dat aldus luidt :

„De Bond van Nederlandsche Predikanten, in vergadering bijeen, draagt het Hoofdbestuur op, alles te doen wat in zijn vermogen is, opdat de pensioenen in de Hervormde Kerk geen schade lijden en verwacht, dat het Hoofdbestuur — indien het de Kerken niet gelukken mocht het hoofd te Dieden aan de mogelijke zwarigheden van economischen en anderen aard, voortvloeiende uit de ernstige internationale omstandigheden, niet aarzelen zal, voor onderling hulpbetoon een ernstig beroep te doen op de offervaardigheid van de Bondsleden".

De Bond telt thans volgens het in het laatste no. van het Bondsorgaan opgenomen jaarverslag 1065 leden. Het boekjaar 1939 sloot met een nadeelig saldo van f 439.—, de begrooting over 1940 sluit in inkomsten en uitgaven met een bedrag van ƒ 11.500. De Oudejaarscollecte bracht ruim ƒ 23.000 op, waarvan ongeveer ƒ 20.000 uitgekeerd werd aan 50 weduwen en II emeriti. De verschillende fondsen van den Bond bezitten samen ƒ 93.000. In 1939 werden belangrijke onderwerpen aan de orde gesteld, als het Beheersprobleem in de Ned. Hervormde Kerk. de regeling der pensioenen in andere kerken als de Ned. Hervormde Kerk, aan welke Kerken de hulp van den Bond werd aangeboden. Behalve deze broedere onderwerpen hebben verschillende meer incidenteele en andere jaarlijks wederkeerende aangelegenheden de aandacht van het Hoofdbestuur gehad. De uitgave van het Kerkelijk Handboek „Van Alphen" valt moeilijk te financieren, zoodat de vraag rijst of deze uitgave op den duur voortgezet zal kunnen worden.

HET KERKELIJK VERVAL IN NOORD-HOLLAND.

Vrijzinnigen streven naar herstel. Het verval van het kerkelijk leven is door de Vrijzinnigen in Noord-Holland gedurende een reeks van jaren met groote gelatenheid gadegeslagen. Een enkel predikant mocht eens klagen, doch er waren er ook, die rondweg uitspraken dat jongelui op Zondag evengoed, indien niet beter, de natuur in konden gaan of naar het voetbalveld, dan naar de kerk, en in elk geval werd bitter weinig gedaan tot stuiting van het verval. De eene pastorie na de andere kwam leeg te staan en het conflict met den „Raad van Beheer" was oorzaak dat zelfs geen moeite werd gedaan voor de beroeping van een nieuwen predikant.

In de laatste jaren schijnt er eenige verandering te komen. Men wordt zich in Vrijzinnige kringen bewust van de schade aan het geestelijk leven, wanneer de kerkgang in verval is. Met instemming zagen wij dezer dagen door een Vrijzinnige in West- Friesland aangehaald een werkje van prof. Heering, waarin deze uitroept : „Wee het land, dat geen Zondag meer kent", en met weemoed wordt gesproken over den tijd van 50, 60 jaar geleden, toen ook in Vrijzinnige dorpen, de kerkgang nog regel was. In Venhuizen was bij een modern predikant de opkomst aan het Heilig Avondmaal zoó groot, dat de dienst van half 10 's morgens tot over 12 duurde, en in de gewone diensten was geen plaats onbezet. Thans roept de klok des Zondags te vergeefs en preekt de dominé haast in letterlijken zin voor stoelen en banken.

Door samenvoeging van kerkelijke gemeenten, tracht men thans weer te komen tot het beroepen van predikanten. Zoo hebben de drie gemeenten Ooster-Blokker, Wester-Blokker en Schellinkhout onlangs een gemeenschappelijken predikant gekregen in den bekenden ds. Van Duyl ; Hoogwoud is met Aartswoud vereenigd en zal straks een predikant krijgen in ds. Kreb van Westzaan ; ook Venhuizen en Hiem zijn samengevoegd en hebben het beroepingswerk ter hand genomen. Wognum heeft nog voldoende kracht om op eigen gelegenheid een predikant te beroepen. Een reeds jaren bestaande vacature tracht men thans vervuld te krijgen.

De Vrijzinnigen ontveinzen zich natuurlijk niet, dat het zeer groote moeite zal kosten om na het deerlijk verval in verscheiden tientallen jaren, weer tot opleving te komen. Zij weten ook wel, dat het tegenwoordig geslacht in de moderne dorpen van de Kerk geheel vervreemd is geraakt ; maar predikanten te krijghen met voldoende ervaring, om 't uiterst verantwoordelijke werk in vervallen kerken te doen, maar ook jong genoeg om den arbeid met geestdrift aan te vatten, is de moeilijkheid.

Wij staan uiteraard heel anders tegenover het geestelijk probleem van Holland's Noorden, dan de Vrijzinnigen. Wij gelooven dat voor een ontwaken van het platteland heel iets anders noodig is dan Vrijzinnige prediking. Maar daarom kunnen wij toch belangstellend volgen de pogingen om althans eenige belangstelling voor geestelijke dingen te wekken onder een volksdeel, dat geheel van de Kerk ver­vreemd is geraakt.

(De Standaard).

HOESTPAUZEN.

Onder het opschrift „Be1achelijk" schreef het Algemeen Weekblad :

Ook in de Sleutelstad hebben de predikanten te kampen met een hoestend gehoor De „Leidsche Kerkbode" deed nu onlangs tegen dit, inderdaad hinderlijke en vaak al te hoog opgevoerde, euvel een middel aan de hand, dat ons echter nog erger lijkt dan de kwaal. Wij nemen het betrokken stukje hier gedeeltelijk over :

De laatste weken is de geluidsproductie in onze kerken, bestaande in niezen en hoesten-voor-het-vaderland-weg, minstens even groot als die der predikanten. Broeders en zusters, dit behoort onder ons alzoo niet te zijn. Veel van dit ongedisciplineerd hoesten zou weggenomen worden door, als men nog hoesten moet, dit op te houden tot een geschikt moment van den eeredienst. Mogelijk kunnen de predikanten meerdere „rustpunten" in hun preeken maken, b.v. om de vijf minuten, en deze zélf kenbaar maken door even te wachten, of zelf even achter de hand te kuchen, of een beetje water te drinken. Is de hoeststorm tot bedaren gekomen, desnoods door een handgebaar van den predikant, dan kan de dienst weer voortgang hebben.

Op het gymnasium hadden wij indertijd een leeraar, die ons zijn radio-toespraken tevoren voorlas, om te zien, waar wij lachten. Op die punten zette hij dan in zijn manuscript : „lachen", hetgeen beduidde, dat hij hier even moest pauzeeren om zijn, in dit geval, onzichtbaar, gehoor de gelegenheid te geven ongestoord te lachen, zonder dat er iets van den volgenden zin voor hen verloren ging. Onnoodig te zeggen, dat wij ons toen slechte „proefkonijnen" toonden, en bij voorkeur op het verkeerde moment schaterden. Trouw vulde hij dan : „lachen" in. En 's avonds, luisterend aan de radio, hadden wij dan 't grootste plezier. Zouden wij nu preeken krijgen met tusschenvoegsels als : „kuchen" en „drinken" ?

Voor ernstig gemeenden lijkt het ons bijna al te dwaas.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen