Memorie van Bezwaren

I.

Deze Memorie van Bezwaren tegen de door den Koning en zijn raadslieden opgelegde Synodale Besturen-Organisatie is door een Commissie uit de Classis Amsterdam aan Z.M. den 7den- Maart 1816 overhandigd. Het is goed dal dit overigens weinig bekende en toch zoo beteekenisvol stuk ons onder de oogen komt, waarom wij het hier laten afdrukken. Het luidt als volgt :

Sire !

De Classis van Amsterdam, van Zijne Excellentie, den Heer Commissaris Generaal, provisioneel belast met de zaken der Hervormde Kerk, ontvangen hebbende het Algemeen Reglement voor het bestuur der Hervormde Kerk in het Koningrijk der Nederlanden, heeft niet kunnen nalaten, hetzelve, als een stuk, den welstand barer Gemeenten betreffende, ernstig te overwegen, en vindt zich onvermijdelijk verpligt, hare bezwaren over den inhoud van hetzelve, met den diepsten eerbied ter kennis van Uwe Majesteit te brengen.

Bekend met de verhevene hoedanigheden van eenen Koning, die, als de Vader zijnes Volks, zoo gereed is, de bekommeringen van hoogstdeszelfs Kinderen weg te nemen, hebben wij geene vrijheid gevonden, die te verzwijgen. Nimmer is de overtuiging eenpariger en levendiger bij ons geweest van onze dure verpligting, om te spreken voor de belangen der Gemeenten, van welke wij de eer hebben, de Leeraars, Herders en Opzieneren te wezen; nimmer de vrees grooter, dat wij, nalatende, eenen zoo goedertierenen Vorst, deswegen ootmoedig te naderen, onze verpligting tot getrouwheid jegens onzen Heer Jezus Christus, grootelijks zouden krenken ; — naar waarheid intusschen betuigende, dat het besluit tot dezen stap ons veel gekost heeft, die zoo ongaarne, zelfs in de minst aangelegene zaak, van een Gouvernement verschillen, aan hetwelk wij geheellijk verknocht zijn.

Bij de treurige gewaarwording daardoor in ons verwekt, kunnen alleen Uwer Majesteits hartelijke door ons menigmalen vernomen betuigingen van aankleving aan de Hervormde Kerk, van welker Dienaren Hoogst deszelfs weldadige hand reeds de voornaamste wonden geheeld heeft, onze harten verkwikken, terwijl wij ook nog de levendige voorstelling van alle de genoemde redenen noodig hebben, om met die vrijmoedigheid te spreken, waardoor wij alleen in staat zijn, aan Uwe Majesteit het gewigt van onze bezwaren te doen gevoelen.

Voor wij eenige, over den inhoud van het Reglement zelve voorgedragen, zij het ons vergund bescheidenlijk aan te merken, hoe vurig wij gewenscht hadden, dat, indien eenige nieuwe verordening, betrekkelijk ons Kerkbestuur, noodig ware geoordeeld, dezelve uit den boezem onzer Kerkelijke Vergaderingen, onder approbatie van Uwe Majesteit hadden mogen voortkomen.

Van den oorsprong af der Christelijke Kerk, hebben de Apostelen onzes Heeren en andere Leeraars inrigtingen gemaakt op het bestuur der Gemeenten, oordeelende, dat, zonder de regeling daarvan, ook deze Geestelijke Maatschappij niet doelmatig zoude kunnen bestaan.

De magt deswegen aan hen opgedragen, is blijkbaar uit de benamingen van Voorstanders, Huishouders, Opzieners en Herders, en wij weten ook uit gegevene voorbeelden in de Heilige Schrift opgeteekend, dat de Apostelen en eerste Leeraars werkelijk Vergaderingen hebben gehouden tot regeling van hetgeen de omstandigheden, voor den welstand der Gemeenten, kwamen te vorderen.

De latere Leeraars en Opzieners, aangesteld volgens den last des Heeren, tot Herders en Leeraars, tot opbouw van het lichaam, dat is de Gemeente van Christus, hebben alzoo, uit kracht van hunne zending, insgelijks zulke inrigtingen beraamd, daartoe bijeengekomen in Conciliën en Synoden, en heeft men deze gewoonte ook in volgende tijden van het Christendom zien standgrijpen, nadat de Vorsten in de beschaafde wereld, met alle hunne onderdanen in ééne en dezelfde belijdenis van den Christelijken Godsdienst waren vereenlgd en de eerstgenoemde de Beschermers daarvan geworden waren.

Van de eerste oprigting af der Hervormde Nederlandsche Kerk, hebben de Leeraars en Opzieners der Gemeenten geheel op zich zelve, in onderscheidene Provinciale en Nationale Synoden, Kerkenordeningen vervaardigd en ingevoerd ; ook in het jaar 1586 is dit geschied in het Synode van 's-Gravenhage, zijnde de aldaar vastgestelde Kerkeordening, door den toenmaligen Gouverneur-Generaal Leycester en de Staten van Holland geapprobeerd. Naderhand is die Kerkordening niet anders dan blootelijk overzien, en overeenkomstig de tijdsomstandigheden eenigzins veranderd ; maar ook dit is geschied in en door het Nationaal Synode van Dordregt in het jaar 1619, en hebben Heeren Commissarissen Politiek, op dat Synode tegenwoordig, in naam der Staten Generaal, dezelve insgelijks geapprobeerd.

Hoe zeer moesten wij wenschen, Sire ! dat onze zedert meer dan twee eeuwen gevestigde Kerkelijke Vergaderingen opgeroepen waren geworden, om, indien veranderingen in onze Kerkorde noodig waren geweest, dezelve onder approbatie der Gemagtigden van Uwe Majesteit daar te stellen.

Zoo veel meer reden hadden wij, dit te verlangen, omdat die veranderingen, uit den boezem der Kerkelijke Vergaderingen voortgekomen, bij onze Gemeenten minder aan tegenzin blootgesteld, en door deze moesten beschouwd worden, eenen volledigen grond van wettigheid te hebben.

Maar, ten opzigte van den inhoud van het Reglement zelve, hebben wij geene geringe bekommeringen.

Veelvuldig zijn de aanmerkingen, welke, zoo over den aard van den besturingsvorm, bij het Reglement bepaald, als over de groote veranderingen, die daaruit zullen voortvloeien, gemaakt worden.

(Wordt voortgezet.)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen