Geen independentisme

Independent is afhankelijk. Independentisme drukt een eenzijdig streven naar een zelfstandigheid der gemeente uit, die op onafhankelijkheid uitloopt.

Aangezien wij opkomen voor de erkenning der gemeente als zelfstandige openbaring van het lichaam van Christus, is het nuttig het independentisme eens aan te snijden. Men is soms geneigd daarachter een independentisme te zoeken, dat er niet behoeft te zijn en er ook niet achter zit.

Het eerste argument, hetwelk van het tegendeel blijk kan geven, moge daarin worden gevonden, dat wij steeds den nadruk laten vallen op de Schriftuurlijke leer, dat de gemeente openbaring van het lichaam van Christus is.

Het lichaam van Christus is er in geheel zijn onzienlijke werkelijkheid. Daarvan is de gemeente ter plaatse, waar zij gevonden wordt en als zoodanig aanwezig is, een levende openbaring.

Zulk een gemeente is een geheel en zelfs een zelfstandig geheel. Nochtans is de plaatselijke kerk geen onafhankelijk geheel. In de eerste plaats staat zij als openbaring van het lichaam van Christus daarmede in organisch verband. Dat geldt echter van iedere plaatselijke kerk. Dit sluit alzoo in, dat de gemeenten over de gansche aarde verspreid, allen in organisch verband met het lichaam van Christus en derhalve ook met elkander staan.

Als iedere afzonderlijke gemeente of kerk een openbaring van Christus' lichaam is, zijn de gezamenlijke kerken, en ook de vergaderingen der kerken openbaring van het lichaam van Christus. De kerk des Heeren wordt in ieder afzonderlijk en in allen tezamen openbaar. Zij staan alle in het organisme der kerk, als leden van Christus' lichaam, gelijk alle leden van de gemeente leden van Zijn lichaam zijn. Gelijk het is met de leden, is het met de kerken of gemeenten. Als leden van één lichaam zijn zij ook elkanders leden.

Den waren Christgeloovige als enkeling kan men zelfstandig heeten, doch men kan hem niet onafhankelijk van zijn mede erfgenamen van Christus heeten, met welke hij in een heilige gemeenschap verbonden is. Zoo kan men ook de afzonderlijke kerk niet losmaken uit het gansche lichaam vaa Christus.

Een gemeente of kerk, die zich als een onafhankelijke wil beschouwen, verliest daarbij het organisch geheel van Christus' kerk in al haar volheid uit het oog. Haar standpunt is dan ook in strijd met het beeld, dat ons in de Heilige Schrift wordt geteekend. "

Een tweede argument, dat in het voorafgaande reeds werd aangeroerd, kan worden aangewezen in hetgeen over het organisme der kerk werd gezegd. Dit sluit als zoodanig het standpunt van het independentisme uit. Allerminst kan zulk een standpunt een beroep doen op de gereformeerde theologie van Calvijn. Hij zag ook onder het pausdom Christus' kerk nog bewaard en zoo één der reformatoren, heeft hij geijverd voor de gemeenschap der kerken, welke hij als openbaring van het lichaam van Christus zag. En toch verdedigde hij met kracht de zelfstandigheid der afzonderlijke kerken als zoodanig. Hij hield daarbij echter steeds de algemeene Christelijke kerk voor oogen.

Daaruit volgt verder, dat ons voortdurend beroep op de belijdenis, geenszins met independentisme van doen heeft, allerminst als wij het beeld der kerk, dat ons in de confessie wordt voorgehouden, naar voren haalden. Die kerk toch is de reformatorische, welke veeleer tegen het independentis'me gestreden heeft, wijl zij door de Heilige Schrift onderwezen wilde zijn. Want in den grond der zaak is daar independentisrne te zoeken, waar men zich onttrekt aan de gehoorzaamheid des Woords.

Misschien vindt men het een uiting van independentisme, als een beroep wordt gedaan op de rechten dergenen, die naar de confessie belijden en haar terecht voor de belijdenis der kerk houden, om naar die belijdenis ook kerkelijk te leven. Voor het kerkelijk besef, waaruit zij spreekt, kan zulk een beroep geenszins onbescheider heeten, daar toch de kerk niet alleen recht, maar ook den plicht heeft haar in eere te houden.

Waar schuilt nu het independentisme ? Bij hen, die zich onafhankelijk van de confessie gedragen, of bij hen, die voor haar rechten pleiten en haar handhaving wenschen ?

Wij noemden zoo straks Calvijn als strijder voor de onderhouding van de gemeenschap der kerken, doch niet geringer was zijn ijver tegen allerlei vergadering, die zich ten onrechte onder den naam van kerk voordeed. Ook in dit opzicht ging zijn strijd tegen independentisme, aangezien alleen aan zulk een vergadering de naam en de waardigheid van de kerk toekomen, die de kenmerken der kerk vertoont en zich aan Gods Woord onderwerpt. Op dit laatste komt het aan.

Ook de nadruk op de kenmerken der ware kerk wijst altijd weer boven de afzonderlijke kerken uit op de kerk van Christus. Het is niet zoo, dat hier en daar een kerk ontstaat en dat de algemeene kerk door haar saamvoeging wordt gevormd, maar de algemeene kerk is het lichaam van Christus, de eene, heilige, algemeene Christelijke kerk. Daaruit volgt nu juist, dat de afzonderlijke kerk aan de kenmerken van de kerk des Heeren wordt herkend, zoodat zij ook in dit opzicht niet independent of onafhankelijk kan zijn.

Intusschen valt alle nadruk voor de gemeenschap der kerken op de belijdenis des geloofs, aangezien zij toch als kerk des Heeren in het geloof staan, dat den heiligen is overgeleverd.

Een kerk, die haar belijdenis niet in eere houdt, betoont zich daarin reeds independent, evenals een kerk, welke de insteUingen van Christus niet onderhoudt en menschelijke inzettingen boven het Woord Gods laat gelden. Zoo valt het independentisme waar te nemen aan een zijde, waar men het niet altijd zoekt, b.v. in de miskenning van de rechten der plaatselijke gemeente.

Gezien in het licht van den aard en het wezen der kerk, is de miskenning of opheffing van de rechten der plaatselijke gemeente evenzeer een uiting van independentisme als de overschatting harer zelfstandigheid.

In beide gevallen kan de gemeenschap der kerken niet tot haar recht komen en ontstaat een conflict met de organische eenheid van het lichaam van Christus. Het eenheidsinstituut maakt de plaatselijke kerk tot een afdeeling van een vereeniging, hetgeen zij niet is, terwijl de independentische gemeente gevaar loopt het monopolie der kerkopenbaring voor zich op te eischen.

De zelfstandigheid der afzonderlijke kerken is even weinig in strijd met haar eenheid, als de zelfstandigheid der huisgenooten strijdig is met de eenheid van het huisgezin. Even weinig en evenveel. Een huisgenoot kan zich vervreemden van de familie. Dat kan een afzonderlijke kerk ook. Indien zij ophoudt gemeenschap te oefenen met de andere kerken - in de eerste plaats, die van dezelfde belijdenis zijn. Indien zij de beslissingen harer vergaderingen niet onderhoudt, of welbewust afwijkt in de voorname stukken der leer en daarin volhardt, maakt zulk een gemeente zich schuldig aan independentisme en stelt zich zelf onder censuur. Zij breekt met de gemeenschap, waarmede zij niet alleen wezenlijk verbonden hoort te zijn, maar waaruit zij ook historisch is voortgekomen.

Temeer moge hieruit blijken, dat het gevaar voor independentisme niet schuilt in de erkenning van de zelfstandigheid der afzonderlijke kerken, maar oorzaak neemt in het loslaten van de teugels van Schrift en belijdenis.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen