De belijdenis en de actueele prediking

De verhouding tusschen de belijdenis en de actueele prediking speelt in de beschouwingen van Ds W. over het reorganisatieontwerp in zijn boekje over „De gevaren der doopersche geestesstrooming'' een groote rol. Zooals wij hebben opgemerkt wil hij een belijdenis als norm der prediking, doch anderzijds ruimte voor het actueele. Hij noemt dit de levende belijdenis en wil rekening houden met een voortdurende hervorming. Toch weer niet telkens een nieuwe norm, opdat de actualiteit niet bevrieze.

Dit wekt derhalve de voorstelling van een vaste belijdenis en daarnaast een vloeiende. Heel naief komt de vraag op, waarom dan de Drie Formulieren niet erkend en ook als norm der prediking voorgesteld.

Is dat nu alleen, omdat het zoo duidelijk wordt geacht, dat men die niet zou aanvaarden ? Dat zou de onderstelling inhouden, dat de vloeiende belijdenis te ver van die der Drie Formulieren is vervreemd en dat het, op welken grond dan ook, niet wenschelijk of mogelijk wordt geacht.

Voor de kerk, zooals die thans bestaat, wordt dus feitelijk afstand gedaan van de oude belijdenis, omdat men haar reeds zoo langen tijd als norm der prediking heeft op zij geschoven en verloochend.

Er moet vervolgens een nieuwe norm zijn, want de willekeur moet verdwijnen. Die nieuwe vorm kan mogelijk slechts de zeer krasse uitdrukkingen van ongeloof veroordeelen, of waarheden der gereformeerde belijdenis aangaande het karakter der kerk van Christus. Deze situatie-teekening laat geen ruimte voor een oplossing in de lijn der gereformeerde belijdenis.

Uit principieel oogpunt is geheel deze voorstelling veroordeeld. Wij laten het vraagstuk der distantie van de belijdenis der Drie Formulieren even rusten om eerst dat der actueele prediking te beschouwen. Wat bedoelt men daarmede ?

Predicare is getuigen. Getuigenis is het actueele der prediking. Getuigenis van den Christus der Schriften. Gij zijt Mijne getuigen. Getuigenis van het Evangelie van Christus. Predik het Evangelie aan alle creaturen. Het Evangelie d. i. de boodschap van Christus : de boodschap der verzoening, de groote werken Gods, de schepping en onderhouding der wereld, het werk der genade, kortom de gansche openbaring, welke Gtod ons in Zijn Woord heeft gegeven ; de leer der apostelen en profeten.

Het getuigenis bindt de prediking aan het Woord, gelijk de gemeente des Heeren daarin door den Heihgen Geest wordt geleid.

Het eigenlijke actueele der prediking is de verborgenheid van Christus, Zijn levende kracht en de werkzaamheid van Zijn Geest, de vergadering Zijner gemeente, de opbouw van het lichaam van Christus, de volmaking der heiligen, en de bijeenvergadering aller dingen, die in den hemel en op aarde zijn.

Op deze geestelijke actualiteit viel echter niet in de eerste plaats de nadruk. Bedoeld wordt een actueel zijn der prediking, opdat de kerk niet buiten haar tijd komt te staan. (blz. 124). Het gaat derhalve over een actualiteit, welke door de omstandigheden en vraagstukken in den voortgang der tijden voor de prediking is geboden.

De prediking moet beantwoorden aan de dingen, die het leven, te midden waarvan de kerk staat, bezig houden en beroeren.

Vandaar de behoefte aan ruimte, zoo niet uitbreiding der belijdenis. Daar moet werking en beweging zijn, anders bevriest de prediking en de belijdenis. Daarom immers weer geen uitbreiding der vastgestelde belijdenis, (blz. 125).

Toegegeven, dat de vraagstukken, welke in de wereld, waar de kerk haar getuigenis doet weerklinken, actueel zijn, door de prediking in het licht des Woords worden gesteld, omdat de Heilige Schrift regel en richtsnoer des geloofs is, doet de vraag zich voor, of de belijdenis der Drie Formulieren daaraan in den weg staat ?

Daarbij komt, dat de belangstelling voor de reformatorische geschriften toeneemt ook onder degenen wier theologische oriëntatie anders gericht was.

Doch nu de vraag, of de prediking, welke zich houdt aan de belijdenis der Drie Formulieren, als zoodanig buiten haar tijd komt te staan en geen ruimte biedt voor de bedoelde actualiteit der prediking.

Zoo ja, dan moet men daarvoor argumenten aanwijzen, die meer steekhoudend zijn dan dat de confessie in verschillend opzicht niet zou overeenkomen met wat men over de betroffen geloofsstukken denkt. Men kan over een of andere zaak anders denken dan men uit de belijdenisschriften daaromtrent verstaat, maar daarmede is nog niet uitgemaakt, dat de confessie dwaalt.

En bovendien, alle actueele vraagstukken worden bepaald door beginselen en verhoudingen, welke in het geding zijn. 

De actualiteit schuilt verder in nooden en behoeften, in conflicten, die om oplossing vragen. Het actueele schuilt in elkander bestrijdende drijfkrachten, die haar innerlijke strijdigheid naar buiten openbaren niet alleen in den nood, maar ook in den strijd der beschouwingen, in het zoeken naar uitkomst, in de strevingen, die daaruit voortvloeien. De een wil zus, de ander zoo. Achter dat alles gaat het altoos weer om beginselen, waardoor de verschillende standpunten worden bepaald en om het aspect op de verhoudingen, waaronder die worden gezien.

En nu gaat het er juist bij de actualiteit van de vraagstukken, die door den nood van geslachten en tijden opkomen, om, die te zien in het licht, dat Gods Woord over de levensvragen en levensverhoudingen doet opgaan. De actueele prediking moet die vragen in het licht des Woords zien. Zij steunt dus toch weer op de actualiteit van Gods Woord. Actueele prediking ook in dit opzicht is prediking des Woords. Zoo komt men altijd weer bij het Woord.

Dit laatste zal men niet weerspreken, zoolang men vasthoudt aan den zin en de opdracht der prediking als getuigenis des Woords. Dat getuigenis zal echter het getuigenis der kerk behooren te zijn Het draagt een officieel karakter. Geen individualistische willekeur. Daartegen gaat voornamelijk het betoog van Ds W. over de reorganisatie. En dat is op zich zelf juist. De kerk is verantwoordelijk en aansprakelijk voor haar getuigenis, dat door den mond der ambtsdragers uitgaat. Vandaar dat Ds W. op het vaststellen van een norm aandringt, desnoods ten koste van waarheden der gereformeerde belijdenis.

Inderdaad kan en mag de kerk zulk een willekeur niet dulden zonder haar roeping te verzaken. Dat kan en mag de kerk niet en als zij over haar roeping waakt, doet zij dat ook niet.

Dit brengt onmiddellijk een actueele vraag van centrale beteekenis in het geding : Wat is de kerk, waar is de kerk, hoe oordeelt de kerk, wat zal de kerk doen en wat moet de kerk doen ?

Wie geeft het antwoord ? Naar de Schrift. Het geldt hier een geloofsvraag. De Heilige Schrift is regel en richtsnoer des geloofs. Het geloof vindt het antwoord daar.

Weer een vraag : Wat is geloof, het geloof, het geloof der Schriften?

Antwoord: Weer naar Gods Woord. Nieuwe vraag: Wat is Gods Woord, hoe zal men dat kennen ? Onderzoek, wat Gods Woord van zichzelf getuigt.

Zal de kerk op al deze vragen het beslissende woord spreken, of ........ ? Maar als wij „kerk" zeggen, staan wij alweer voor de vraag: Wat is de kerk ? Waar is de kerk ? Hoe oordeelt de kerk ? En zoo keeren alle vragen weer terug.

En toch het is de zaak der kerk. Het geldt haar roeping, haar opdracht, haar taak, zooals zij deze ontving uit den mond van haar Heere en Koning. Hoe wil men nu anders een antwoord verwachten dan uit het getuigenis der kerk zelf? 

Zoo wijzen de vragen vanzelf weer op de confessie, waarin de kerk aan het woord is. Het gaat toch in de bovengestelde vragen niet om veranderlijke zaken. Aard en wezen der kerk zijn heden niet anders dan ooit. Haar roeping is steeds dezelfde. Het geloof rust in de waarheid Gods, waarin zij door Woord en Geest wordt geleid. 

Daarom kan de kerk van heden niet onverschillig staan tegenover de belijdenis der reformatorische kerk, inzonderheid angaande de genoemde vraagpunten, hetgeen nog te meer klemt in verband met het feit, dat zij zich bewust was van haar geestelijke verwantschap met de oude Christelijke kerk. En dat ondanks of dank zij de actualiteit van de kerkelijke vraag­stukken van haar tijd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen