De Hervormde Kerk en de eenheid der kerken

't Is al weer geruimen tijd geleden, dat in de kerkelijke pers druk geschreveu werd over de eenheid der kerken. De laatste maanden kon men slechts af en toe hierover iets lezen. Dit nu behoeft niet te verwonderen. Allerlei wegen zijn aangeprezen, allerlei acties als doeltreffend geroemd of als ondoelmatig afgewezen. Zal er echter waarlijk iets gebeuren, dan moet het spreken en schrijven ook gevolgd worden door een daad. Er moet ernstig overleg zijn en het zoeken is zoo vaak een tastend zoeken, want we weten, dat op dit terrein spoedig zoo veel kan worden bedorven. Hier mag van overhaasting geen sprake zijn. Hier kan niets geforceerd worden. We hebben aan een schijn-eenheid niets, omdat deze altijd weer de kiemen voor verdere verdeeldheid in zich bergt. Wat anderzijds allerminst zeggen wil dat men zich door gevaren en moeilijkheden moet laten afschrikken. De zaak is belangrijk genoeg om er alle krachten voor in te spannen. Eenigen tijd geleden nu is er bij Uitgeverij Guido de Bres te 's-Gravenhage een geschriftje verschenen onder den titel:

„De eenheid der Kerken". Dit bevat drie artikelen over die bedoelde eenheid. Het eerste is geschreven door Prof. Dr J. Severijn, het tweede door Dr K. Sietsma en het derde door Prof. L. H. van der Meiden. De uitgever, die de drie schrijvers uitnoodigde een artikel te leveren, zegt in zijn Ter inleiding o.a. het volgende: „dat wij ons beperkten tot de Ned. Herv. Kerk, de Gereformeerde Kerken en de Christelijke Gereformeerde Kerk, houdt niet in, dat andere kleinere kerkformaties, bij het streven naar eenheid geacht worden niet mee te tellen. Als overweging heeft hierbij slechts gegolden de omvang van het geschrift, dat wij, door den prijs laag te houden, binnen het bereik van een grooteren lezerskring wenschten te brengen".

We kunnen deze overweging wel begrijpen. Maar toch zouden wij voor ons 't op prijs gesteld hebben, wanneer uit den kring der Geref. Gemeenten ook een artikel over de eenheid der Kerken ware opgenomen.

We willen thans in enkele artikelen de hoofdinhoud van wat de drie genoemde schrijvers ons voorzetten, onzen lezers meedeelen. We beginnen dan met de eerste verhandeling, n.l. met die van Prof. Severijn: Deze schrijft over de Hervormde Kerk en de eenheid der Kerken.

Hij begint met ons de eenheid der Kerk te toonen.

Onder geestelijk aspect.

De eenheid der Kerk wordt dus allereerst zuiver geestelijk bezien. Wanneer wij toch het woord kerk of kerken noemen, dan raken wij daarmee aan de eene, heilige, algemeene Christelijke Kerk, aan het lichaam van Christus, dat als een organisch geheel, niet is gedeeld. Deze eenheid der kerk (kerken) staat dus op den voorgrond. Al zijn er nog zooveel kerken, toch is en blijft deze eenheid er. En dan is dat maar niet een werkelijkheid, die boven die vele kerken zou zweven, en die geestelijke eenheid is ook maar niet een idee, geenszins. Deze eenheid is een geestelijke werkelijkheid, die door die veelheid van kerken heengaat. Hét is in de verwarring van het kerkelijk leven belangrijk, hierop te letten. Want hiermee kan de principieele situatie geteekend worden, een situatie, die een beroep doet op alle kerken, die aanspraak maken op den naam en de waardigheid, welke aan de Kerk des Heeren toekomt. Deze twee, dingen komen hierdoor voor ons te staan.

ledere kerk, welke ook, is op die geestelijke eenheid betrokken krachtens de aard en het wezen der Kerk. Dat is het eerste. Maar nu is ook iedere Kerk geroepen zich dienovereenkomstig te openbaren. Dat is het tweede.

Nu wordt het woord Kerk in verschillenden zin gebruikt. We gebruiken b.v. het woord kerk om daarmee de godsdienstoefening of het kerkgebouw aari te duiden. Als men echter het woord kerk zonder meer gebruikt, dan behoeft daar geen nadere verklaring bij, dan wil dit zeggen : de Gemeente van Christus, de Kerk als voorwerp des geloofs: „Ik geloof eene heilige, algemeene, Christelijke Kerk". "Nu heeft de Gemeente van Christus kenmerken, waaraan ze te kennen is. Wanneer er dus eene vergadering is, welke zich als Kerk aandient, dan moet deze zich toetsen aan die kenmerken.

Een Kerk leeft steeds uit de gemeenschap met het lichaam van Christus. De Kerk betrekt alles uit haar Hoofd en Heere, de algenoegzame Zaligmaker. Zoo is het met alle Kerken, die waarlijk Kerk zijn. Zij leven gemeenschappelijk uit Christus. Hierin is dan ook de onderlinge gemeenschap van alle kerken gegrond. De ééne Heilige Geest werkt immers in die Kerk, in dat lichaam van Christus. En die ééne Heilige Geest, die in al de waarheid leidt, doet die Kerk belijden dat de Heilige Schrift Gods heilig en onfeilbaar Woord is. „En wij gelooven zonder eenigen twijfel al wat daarin begrepen is ; en dat niet zoozeer, omdat ze de Kerk aanneemt en voor zoodanige houdt; maar inzonderheid, omdat ons de Heilige Geest getuigenis geeft in onze harten, dat zij van God zijn". (Ned. Gel. belijdenis, art. 5). „Want wij allen zijn door éénen Geest tot één lichaam gedoopt en wij zijn allen tot éénen Geest gedrenkt''. (1 Cor. 12 : 13). Wanneer deze grondslag des geloofs niet aanwezig is, dan kan een of andere vergadering zich wel Kerk noemen, maar dan doet ze dit wederrechtelijk. Want iedere vergadering moet op dezen hechten grondslag des geloofs staan om zich rechtens den naam en het gezag der Kerk te kunnen toeëigenen. Het Woord, dat de Kerk zelf ontving, moet de Kerk nu bewaren en prediken. De Kerk, die dus waarlijk Kerk is, leeft trouwens geheel uit de religie van het Woord. Want die religie is de religie van de eene, algemeene. Christelijke Kerk. Naar dat Woord van God reguleert de Kerk haar geloof, ze grondt haar geloof op dat Woord, ze bevestigt haar geloof met dat Woord. (Ned. Gel. bel. art. 5).

Als er dus vele kerken zijn, die dit geloof hebben, ditzelfde geloof, gereguleerd naar, gegrond op en bevestigd met datzelfde Woord des Heeren, dan spiegelt zich daarin af de geestelijke eenheid der Gemeente van Christus. Dat is een eenheid, die er is, door het gemeenschappelijk geloof, door het leven uit denzelfden Drieeenigen God, naar hetzelfde Woord des Heeren. Gesteld dat er nu een Kerk is, die met dit gemeenschappelijke geloof breekt, die dit geloof niet meer wenscht te belijden, die zich derhalve los maakt van het Woord Gods — wèl, dan toont deze Kerk zich los te maken uit de geestelijke eenheid die er is, dan zet ze zich buiten de gemeenschap der kerken, aan wie het gemeenschappelijk geloof nog dierbaar is. Deze kerk is dan zelf van de gemeenschappelijke grondslag afgegaan. Want wanneer wordt alleen de eenheid der Kerk bewaard ? Alleen wanneer het gemeenschappelijk geloof onderhouden wordt. Het onderling contact der kerken kan hier dus geheel buiten beschouwing worden gelaten. Ja, stel u maar eens een Kerk voor, die ergens geheel afgezonderd en vereenzaamd bestaat. Een Kerk, waarmee geen enkel contact mogelijk is. Maar deze Kerk blijft in het geloof, dat den heiligen is overgeleverd. Deze Kerk leeft nog steeds door het geloof, dat naar de Heilige Schrift is, welnu, dan blijft deze afgezonderde, vereenzaamde Kerk toch in de eenheid der kerken, want ze blijft immers in de eenheid van het gemeenschappelijk geloof. Ze blijft in de eenheid van het leven, dat uit Christus is. Ze blijft in het ééne Woord, het zeer vaste, profetische Woord. In deze geestelijke werkelijkheid rust nu de waarachtige eenheid van Christus' lichaam, van de Gemeente des Heeren, van de eene, heilige, algemeene. Christelijke Kerk. Ook al hebben kerken geen uitwendig contact met elkaar, dan worden ze toch door deze geestelijke eenheid omvat.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen