De kerk geen kazerne

Dit is een woord van dr. Noordmans, die in het Weekblad der Hervormde Kerk eenige opmerkingen maakt over de theologie van Gemeente opbouw onder den titel Militia Christi. Een en ander naar aanleiding van het referaat op de Predikantenvergadering van ds. Dokter.

Deze opmerkingen raken juist en scherp de bezwaren, die ook onder ons tegen Gemeente-opbouw zijn gerezen. Ons voornaamste bezwaar, dat Gemeente-opbouw een soort theologie drijft, welke eenzijdig is gericht op geloofsgehoorzaamheid naar militairen trant, wordt klaarblijkelijk ook door dr. Noordmans gedeeld.

Het is inderdaad waar, dat prof. Kraemer van de kerk een kazerne zou maken, indien zij de gehoorzaamheid bracht, en zijn marschbevel zou volgen, zooals hij zou wenschen. Weliswaar ligt daar een zendingsbevel voor de kerk : „Gaat dan heen, onderwijst alle volkeren en de geloofsgehoorzaamheid vordert, dat de kerk uittrekt in de wereld. De uitnemendste zendeling kan zich echter niet meten met den apostel Paulus, die meer dan allen heeft gearbeid aan de verkondiging van het Evangelie onder de heidenen. Doch Paulus heeft van de kerk geen kazerne gemaakt en heeft de lengte, breedte en diepte der Godskennis, welke der gemeente in Christus is geschonken, niet tot èèn dimensie, ja tot een categorischen imperativus (deze laatste uitdrukking gebruikt Noordmans) teruggebracht.

Als prof. Kraemer dan ook meent, dat „de strijd van het karakter der kerk thans op het punt van Christus' absolute Heer-zijn moet worden uitgevochten en niet, zooals bij de Reformatie op dat van de rechtvaardiging door het geloof", moeten wij constateeren, dat hij op dit punt het voorbeeld van den apostel Paulus, den zendeling bij de gratie Gods, niet ter harte heeft genomen.

De apostel Paulus gebruikt weliswaar een en ander maal het militaire beeld. Hij spreekt van den krijgsknecht en van de wapenrusting n.l. de wapenrusting Gods (Efeze 6). Dit rechtvaardigt echter even weinig de theologie van Gemeenteopbouw als het door Kraemer uitgesproken oordeel.

Een leger, dat zich opmaakt tot den krijg moet voor alles goed bewapend zijn en in den wapenhandel door en door geoefend. Eerst dan kan er van een effectieve mobilisatie sprake zijn.

Zoo is het ook met den geestelijken strijd. De oefening des geloofs is onmisbare voorwaarde. En de gehoorzaamheid, waarvan Paulus gewaagt, is geen kazerne-discipline. Zij wordt uit het geloof geboren. En de leer van den apostel lijdt niet aan een verenging als hier wordt voorgesteld en door Gemeente-opbouw verdedigd. Het is dan ook een typisch kenmerk van de groote perioden van geestelijke herleving der kerk (Augustinus, de Reformatie), dat de brieven van den apostel Paulus zoo grooten invloed hebben uitgeoefend op het geloofsleven.

Gemeente-opbouw kan dan — zal het doen wat die naam zegt en alleen zeggen kan — bouwen aan het geloof der gemeente. De gemeenten worden gebouwd in het geloof. Zending drijven op een ontkerstende wereld is heel wat anders. Als Gemeente-opbouw dat bedoelt, moet het van naam veranderen en zich bepalen tot die doelstelling. Dr. Noordmans denkt aan de figuur van een orde met een bepaalde taak.

De werkgroep Gemeente-opbouw heeft echter op geen enkelen grond recht om leiding in de kerk te geven. Daartegen hebben wij van meetaf geprotesteerd.

Intusschen treedt door de discussie Dokter Noordmans aan den dag, dat de opzet van Gemeente-opbouw van een kerkbegrip uitgaat, dat geheel en al door de situatie van onzen tijd en door de visie, die de voorstanders van Gemeenteopbouw daarop hebben, wordt bepaald.

Dat is op zich zelf genomen reeds niet apostolisch en kan geen aanbeveling zijn om het te volgen in een theologie, die klaarblijkelijk evenzeer aanpassing aan de situatie van het oogenblik verraadt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen