Kerkhervorming

Het is met groote blijdschap ziende op het Woord Gods, dat wij de Kerkhervorming op 31 October gedenken en het is met groote droefbeid, ziende op de verscheuring der Kerk, dat de 31ste October ons bestraffend in het aangezicht staart. Het is met groote teleurstelling, ziende op de vele Protestantsche Kerken, dat wij de hervorming als een vervorming moeten aanmerken, wanneer wij den blik werpen op ons eigen Vaderland. Moge het dan al waar zijn, dat met het oog op de wereldkerk er landskerken zijn met eigen historie en karakter, bestuursvorm en ritus, waardoor een zekere mate van pluriformiteit aanvaardbaar is, (denk aan de Engelsche, Noorsche, Finsche Kerk), het is ten eeaenmale in strijd met de Heilige Schrift dat Nederland zich de weelde (? ) veroorlooft er tientallen protestantsche kerken op na te houden, die allen beweren het bij het rechte eind te hebben. En zonder in een oppervlakkige eenheidsmaniakkerij te vervallen, laten wij de Doopsgezinde, Luthersche en Remonstrantsche typen er buiten, welke reeks nog met andere formaties zou zijn aan te vullen, wij hebben hier speciaal het oog op kerken van het gereformeerd protestantisme.

Daarom is het met groote ernst en beschaming de Kerkhervorming te gedenken. Dit wordt door zeer velen gevoeld en toegestemd, doch de zwakke poging van éénheid in Bijbelgenootschap, Vereeniging tot Verspreiding der H. S. en Chr. Nat. Schoolonderwijs en wat dies meer zij, doet aan onze schuld niets af, ook al is met October dezes jaars er een nieuw blad verschenen, waaraan medewerkers van verschillend gereformeerd type samenwerken, welk streven loffelijk te noemen is.

Onder het gereformeerde volk constateeren wij sinds 1834 een groote nood. Waar die nood niet meer gevoeld wordt, daar is de Kaïnsgeest vaardig geworden : Ben ik mijns broeders hoeder ? Waar die nood wèl gevoeld wordt, kan zij koudweg geconstateerd worden : het is nu eenmaal niet anders ! Maar 't kan óok zijn, dat iets van binnen gaat wakker worden, dat n.l. de zaken, zooals zij nu staan, niet zijn een normale ontwikkeling, doch een abnormale vergroeiing, ïs dit laatste het geval, dan komen wij tot de diagnose en de therapie, d.w.z. wij stellen de kwaal en zoeken den weg ter genezing.

De Kerkhervorming der 16de eeuw is niet geweest een los-van-Rome-beweging. Zulks vindt men alleen in de 19de eeuw onder het vrijzinnigendom. Zij was in den grond der zaak terugkeer tot het Apostolisch geloof. Geen nieuwe Kerk werd opgericht, doch de oude Kerk werd ontdaan van menschelijke vonden en onschriftuurlijke instellingen. Op het koor der Oude Kerk te Amsterdam staat terecht: 't Bederf in Godes Kerk allengskens ingebracht, is hier weer afgedaan, 't jaar zeventig en acht (1578). Rome heeft zich verzet, omdat het gevaar dreigde van de alleenheerschappij van Gods Woord. En dat gevaar is als een groote zegen onzerzijds onder de oogen gezien, doorworsteld en erkend.

Nu werpt Rome in ijverige propaganda ons voor de voeten, dat zij allerlei misstanden, waarop de Reformatie wees, heeft uitgezuiverd en dat aldus de Reformatie in voortbestaande gescheidenheid een vergissing is geweest.

Hiertegenover merken wij op, dat hoewel er allerlei verbeteringen zijn ingetreden, nochtans in fundamenteel opzicht niets is gewijzigd. Geen enkele fundamenteele uitspraak der H. Schrift is op zijn plaats blijven staan, of daar weer door Rome naar teruggebracht. De grondpilaar der Reformatie : rechtvaardiging door het geloof alleen, ontbreekt er ten eeaenmale. Er is daar geen zekerheid des geloofs. Immers gaat men bij Rome van de mis naar de biecht, van de biecht naar de goede werken, van de goede werken naar de ingestorte genade, en tenslotte in eindelooze kringloop weer naar het sacrament, dat in de stervensure het laatste oliesel of bediening heet, om dan toch weer te verdwijnen in de laatste onzekerheid, genaamd het vagevuur.

Hiertegenover stelt de Heilige Schrift de van God gegeven zekerheid : „Zalig zijn de dooden, die in den Heere sterven", en vele dergelijke getuigenissen meer.

Maar nu afgezien van Rome, verkeert het gereformeerd protestantisme in een groote nood. Het is een misvatting, te denken, dat onze vaderen gestreden hebben op één front. Zij streden tegen Rome en tegen de Wederdooperij, getuige de vele uitspraken der Ned. Geloofsbelijdenis. Deze strijd is er nog. En hij is er in den boezem van het gereformeerd protestantisme, ook al onderkent men dien dooperschen geest lang niet altoos. Daarbij doet zich een tragisch verschijnsel voor, dat het bij de onderscheidene kerkformaties niet schijnt te gaan om de uitlegging van de Heilige Schrift, doch men is reeds een etappe verder, het gaat om de uitlegging van de Belijdenisschriften.

Als dan ook de Hervormde Kerk afgerekend heeft met 1816 en de gescheiden broeders toeroept, dat zij op grond van gedane beloften thans hebben terug te keeren, gaat het niet aan met te antwoorden : „Gij, Hervormde Kerk, handhaaf nu ook nog de Belijdenis !" Immers staan de vier handhavers, te weten de Geref. Kerken, de Geref. Kerken art. 31, de Chr. Geref. Kerk en de Geref. Gemeenten, allen met de Dordtsche Kerkorde als omheining, als geïsoleerde blokken naast én soms tegenover elkaar.

De nood zit veel dieper. Ook de komende kerkorde der Hervormde Kerk, zal die Kerk niet redden. Zij kan hoogstens eenige steun verleenen, zij zal een middel zijn om betere banen te bewandelen, doch de nood der Kerk, de nood van het gereformeerd protestantisme ligt in de doode orthodoxie, in het ontbreken van de ware ootmoed, in het gebrek aan waarachtig levend geloof. Als kerkeraden verworden tot zelfstandige juridische machtsapparaten, dan wordt het gezag der Synode ondermijnd.

De waarachtige kerkhervorming komt alleen tot stand door des Heeren Woord en Geest. Wij vechten veel om kerkmuren en belijdenissen, doch 't is maar een kleed. Laten de soldaten dan bij het kruis dobbelen om het kleed, doch Jozef van Arimathea vocht om Christus, gestorven om onze zonden. En het gaat per slot van rekening om Christus alléén.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen