VERSLAG van de vergadering der Generale Synode

1. Maandag 28 October kwam de Generale Synode in het Dienstgebouw der Herv. Gemeente op het Domplein bijeen. Het agendum bevatte 116 punten, in rubrieken behoorlijk gerangschikt: Benoemingen en beroepingen, de Raden, Verhouding tot andere Kerken, Sociale en cultureele vraagstukken. Contacten buitenland. Contacten binnenland, Reglementaire zaken. Diversen en Kennisgevingen ter inzage.

De gestencilde stukken in groot folio formaat waarbij gevoegd verschillende rapporten in druk verschenen beliepen circa 250 bladzijden. Wie zich van zijn werk vrij kon maken, had zeker vier volle dagen noodig dit dossier met volle aandacht te lezen, ten einde zich een behoorlijk oordeel te vormen, en gedompeld in een zee van vraagstukken en kwesties ontkomt men niet aan den indruk, dat de Kerk-in-reorganisatie zeer veel werk op zich neemt en ook verzet. Hoe alles verloopt ligt in Gods Raad besloten, doch dit staat wel vast, dat de Kerk meer dan ooit bezig is, uit haar slaap te ontwaken, ten einde zich te laten gelden op zeer vele terreinen van het ontwrichte leven. Ontwricht door de zonde en haar exponent, den oorlog. Dat de Raden, Werkgroepen, Commissies en Subcommissies veel en over het algemeen goed werk verrichten, is mijn vaste overtuiging. Vele van die lichamen zullen eerlang weer verdwijnen na de totstandkoming der Kerkorde, andere zullen nog lang moeten blijven, terwijl die Raden etc, welke eigenlijk tot de super-organisatie gerekend moeten worden, ten spoedigste moeten verdwijnen, omdat de Synode van oordeel is, dat dit werk terug dient te keeren tot het ambt der kerkeraadsleden, die dit door de Organisatie van 1816 nimmer dusdanig hebben gevoeld, of slechts gedeeltelijk hebben ingezien. Hoe meer de Kerkeraden de volle ambtsbevoegdheid benutten, des te eer zullen reorganisatie en regeneratie hand in hand gaan.

2. De praeses opent de vergadering op de gebruikelijke wijze. Wegens de zeer droevige omstandigheden in het gezin van prof. Miskotte, is deze vervangen door prof. Semmelink. Ook is prof. Kraemer vervangen door den heer v.d. Berg, daar hij geen extra werkzaamheden momenteel mag verrichten. De praeses feliciteert de leden Gravemeyer, Postma en Woelderink met de verkregen onderscheidingen.

3. Allereerst komen een aantal benoemingen aan de orde. De Synode maakt geen bezwaar tegen de nominaties. Tot voorzitter van den Raad voor Kerk en Publiciteit wordt benoemd dr. A. J. Bronkhorst en tot vice-voorzitter ds. mr. Stevens. Tot secretaris J. de Bruijn.

4. Gevraagd wordt of met de homiletische toelichtingen moet worden doorgegaan. Er is geringe medewerking. Toch zal om verschillende redenen (o.a. gebrek aan Commentaren bij jonge predikanten) dit werk, nog voortgezet worden.

5. De Synode vaardigt dr. Gravemeijer af naar de Herv. Kerk in Zuid-Afrika. De kosten zijn door een  flinke gift, vanuit Zuid-Afrika verkregen, ruimschoots gedekt. Het is niet om de sensatie, doch om allerlei gebrekkige en verkeerde indrukken weg te nemen, daar prof. Haitjema opmerkt, dat hij vele artikelen heeft geschreven tegen den aldaar heerschenden pro- Duitschen geest. Zuid-Afrika was slap, vandaar ook de urgentie.

6. Het Moderamen zal zich beraden, wie contacten zullen leggen bij de Hervormde Kerk in Amerika, daar men alaaar nog te weinig afweet van de Hervormde Kerk van thans, hier te lande, mede voortvloeiende uit de vertaling van Hervormd (Reformed), waaronder velen aldaar de Geref. Kerken verstaan. Tevens bleek uit een bezoek van den Amerikaan dr. Romig, dat hij vol bewondering was over het leven der Hervormde Kerk. Men zal zich in verbinding stellen met het Federal Council. De Amerikanen hebben een aantal studiebeurzen ter beschikking gesteld. De kosten van deze delegatie zijn voor het Federal Council.

7. Daar ar. W. ten Boom onherstelbaar ziek is, wordt ds. Dekker van Amsterdam in zijn plaats benoemd, met tot secundus ds. Grolle te Utrecht, teneinde de Evangelisatie onder Israël voort te zetten.

8. Tot archivaris der Kerk wordt benoemd mr. Naudin ten Cate.

9. De vergadering van den Wereldraad der Kerken zal D.v. het volgend jaar te Amsterdam worden gehouden. Dit kan voor de Hervormde Kerk van groote beteekenis zijn.

10. Ds. Van Herwerden, juist per vliegtuig overgekomen uit Indië, doet 'n kort en ontroerend verslag over de Indische Kerk. Hij vraagt geen geld, doch geestelijke steun. De nood is ontzaglijk hoog gerezen. Er is maar een enkele predikant hier en daar. Indië klaagt, dat de predikanten hier te lande hen in den steek laten. De jonge Moluksche Kerk bidt : stuur toch één predikant om leiding te geven, 't Is een gebied als Nederland en wij in Indië kunnen niemand zenden. In Timor is de predikant er terug, doch hij hoorde eigenlijk te repatriëeren. In de Minahassa desgelijks, daar doorbreekt het Christendom de nationale gedachten : „Wij moeten krachten hebben uit Nederland, geef ons een oudere predikant wij hebben geen menschen van scholing !" Uit Makassar wordt gemeld dat er een doorbraak is. Mohammedanen worden Christenen, doch er is maar één predikant. Op Sumatra desgelijks, de predikant maakte in korten tijd 500 vlieguren. In Padang en Medan hopelooze toestanden. Er zijn 500.000 leden, en Rome heeft er zijn pastoors en nonnen. Rome heeft in Medan 100 arbeidskrachten. Zoo is ook de toestand op Borneo. In Batavia heeft de Kerk 3 predikanten. Thans is er één. De ander werd bewusteloos van overspanning aangetroffen. De ouderlingen preeken er ook. De kerken zijn stampvol. Het Woord Gods heeft er groote kansen. Ook komen de soldaten bij honderden naar de kerk. Ds. Langhout heeft er een zware post. Er is ook maar één predikant, die jonge menschen uit het volk zelf opleidt. De Hoofdlegerpredikant meldt: Er zijn aangekomen : 30 pastoors, 10 predikanten, d.w.z. 8 uit de G.K., 1 Zendeling en 1 Hervormde. Ds. Van Herwerden roept uit: Generale Synode, stuur predikanten ! De soldaten gedragen zich goed, maar zorgt, dat er predikanten komen, want er zijn Indische predikanten die ondanks het vele wat zij geleden hebben, nog doorwerken!

De Praeses oordeelt, dat dit alles aan de Class. Vergaderingen dient voorgelegd te worden. Dr. de Vrijer zegt, dat er een schema moet komen voor de 110 eerstejaars studenten. Ds. Brink dringt aan op onmiddellijke hulp. Laten er direct 15 predikanten voor 2 jaren heengaan. Op de vraag of de gezinnen mee mogen, wordt geantwoord dat dit afhangt van de Regeering. Trouwens gaan vele militairen ook zonder gezin! Ds. Van Herwerden verzekert, dat de predikanten geplaatst worden waar scholen zijn. Het beste zou zijn, dat zij eerst Maleisch leeren, doch noodzaak is het niet, daar zij eerst onder de Europeanen komen. De leeftijdsgrens kan op 45 jaren gesteld worden, desnoods nog hooger, maar zij moeten ervaring hebben. In dezen tijd en in deze situatie moeten zij levensrijp zijn. De Prseses zegt: Er moeten minstens 15 predikanten komen. Deze worden niet losgemaakt van hun gemeenten, doch de gemeenten leenen ze. 't Is dikwijls zoo, dat de kerkeraden en de gemeenten den bereidwilligen dominé in den weg staan. Indien uit het geloof gesproken wordt, weerklinkt op de Class. Vergaderingen geen rhetorica, doch wordt het gevoeld als een roepstem Gods. De Synode is diep doordrongen van de dringende noodzaak.

11. De classis Heusden stelt een vraag over de belijdenis. De Synode verblijdt zich hierover, doch 't is hier een zaak van feit en functie. Het antwoord ligt reeds in de belijdenis zelf, doch met de kerkorde zal opnieuw antwoord gegeven worden. Dit is geen frase, doch volle ernst. Wij kunnen een strijd doorworstelen om te behouden doch ook om er een groep af te krijgen. Daarom mag geen enkele Classicale Vergadering het werk der Synode saboteeren.

12. Eindhoven heeft gevraagd naar de Doopspractijk met het oog op andere Kerkformaties n.l. de Darbisten e.d. Verwezen wordt naar oudere Alg. Synodale uitspraken en voor het huidig oogenblik gaat de zaak naar den Raad voor Kerk en Kerken.

13. In groot verband zijn hierover ook vragen. Men zal zich verstaan met de Presbyterian Alliance, terwijl pas daarna deze zaak ook komt ter vergadering van Federal Council, waarin Baptisten veel invloed hebben, die tegen kinderdoop zijn. Het is een opvallend verschijnsel, dat er in Zwitserland predikanten zijn, die tegen den kinderdoop bezwaar maken.

14. De Raad voor Kerk en Publiciteit bestaat uit 15 leden, genomineerd door dien Raad en benoemd door de Generale Synode.

15. Een bepaalde groep predikanten heeft dispensatie gevraagd van het verplichte emeritaat. De Pensioenraad wil er echter niet van weten. De Synode zal dit punt nog nader onder de oogen zien.

16. Kerkeraden zal op het hart gebonden worden contact te houden met de militairen, die uit hun gemeente zijn vertrokken.

17. Door de Generale Synode niet op de kerkorde wil vooruitloopen, wordt een motie om ambtsbedieningen voor de vrouw open te stellen, verwezen naar de Commissie voor de kerkorde.

18. Ter tafel komt een Rapport over de niet-geclassificeerde gemeenten. Dat zijn dus de zeer kleine gemeenten, nog 57 in getal. Dit is een moeilijk probleem. Fianciëel gezien, kan men deze zaak een eervolle begrafenis bereiden, doch de Kerk is hiermee niet klaar. Waar geen corabinatie-mogelijkheden zijn, daar mag de Kerk deze gemeenten toch niet loslaten. Hier moeten wij altijd waakzaam en werkzaam blijven en deze zaak levendig houden. Gevraagd zal worden daar het een geestelijk belang is, naar den staat der kosten.

19. De Kerk heeft thans haar eigen Evangelisatieblad : "De Open Deur". Het Directorium van „Kerk en Wereld" heeft dr. G. P. Klijn van Charlois benoemd tot voorzitter der Redactie en vraagt aan de Generale Synode hem te beroepen tot predikant in alg. dienst, teneinde zich geheel aan dit werk te kunnen wijden. Er volgt een breede bespreking. In Raden wenschen sommigen geen vacaturen, doch vacaturen in de Kerk is erger ! Daarbij geeft het accountantsrapport te denken, ondanks sommigen verzekeren, dat de kosten voor een vrij te maken predikant door het blad gedekt zijn. Ook vreest men concurrentie met het blad „De Hervormde Kerk". Tevens zijn er bezwaren tegen eenige redactie-leden. Er zitten hachlijke kanten aan. De Synode besluit met 27 tegen 18 stemmen, indien met de tegenwoordige uitgever zakelijk kan gecontracteerd worden zonder risico's door de N.V. Boekencentrum, die de uitgave kan verzorgen, dat zij dan bereid is met de gemeente Charlois te onderhandelen ds. Klijn voor de helft van zijn tijd een bizondere opdracht te verleenen. Inmiddels kwam bericht binnen, dat de gemeente Charlois of ds. Klijn wilde behouden óf desnoods in zijn eventueele vacature opnieuw wilde beroepen.

20. Aan den morgen van den Hervormingsdag houdt dr. Emmen naar Efeze 1 een toespraak over Gods genadige verkiezing en rechtvaardiging uit het geloof alleen.

21. Komt ter tafel het Rapport „Kerk en Hooger Onderwijs", 63 bladz. druks. Dezen zomer had ik het genoegen dit belangrijk onderdeel te bestudeeren met dr. O. Norel, ds. Smits, ds. A. A. v. Ruler en ds. A. J. Bronkhorst, rapporteur. Indien deze stof de lezers bizonder zou aantrekken, dan ware er een heele krant aan te wijden. Ik volsta met enkele opmerkingen. De predikanten, die bizonder belangstelling toonen, vragen dit rappor! maar aan hun gedelegeerde ter inzage, indien geoorloofd. Enkele hoofdpunten : Wij zijn over het liberale standpunt van 1876 heen. De theologische faculteit wil weer theologisch zijn, geen faculteit van godsdienstwetenschap. Alle drie faculteiten kwamen met hun voorstellen. Daarbij gaat 't o.a. over een verplicht te stellen doctoraal examen, gelijk dat bij alle andere faculteiten het geval is. Twee Commissieleden zijn er vóór, drie tegen. De opleiding zou dan 6 jaren duren. De duplex-orde blijft bestaan : Staatsen Kerkelijke hoogleeraren, doch het verschil dient te verdwijnen. De Dogmatiek moet ook een hoofdvak kunnen zijn op het doctoraal examen. Het vak Biblica dient beter omschreven te worden. Leervakken moeten overgedragen kunnen worden. De Commissie van voordracht ter benoeming van kerkelijke Hoogleeraren worde uitgebreid met zes leden. De Synode besluite tot wetswijziging, waardoor het mogelijk zij een voordracht terug te zenden, desnoods zelfstandig te benoemen.

(Wordt vervolgd).

G. VAN DER ZEE.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen