Wegdoezeling van aangrijpende dogmatische verschillen

We leven in een wonderlijke tijd. Er zijn er velen, die van richtingen niet meer willen spreken. Men ontmoet predikanten, die zeggen, dat ze bij geen enkele richting willen worden ingedeeld. Ze vinden de gereformeerde menschen te dogmatisch. Ik voor mij ben altijd het meest beducht geweest voor dergelijke menschen. Die menschen, die zeggen, dat ze van geen dogmatiek willen weten, zijn zelf vaak zoo dogmatisch bevooroordeeld als maar mogelijk is. Het kan ook haast niet anders.

Men verblijdt er zich in, dat er vrijzinnigen zijn, die wat meer naar rechts komen. Men wijst er op, dat er eigenlijk van ethisch niet meer gesproken kan worden. Dat kan allemaal waar zijn. Maar één ding blijft voor mij vast staan, dat de strijd tusschen synergisme en monergisme, die in de dagen van Augustinus gestreden is, nog niet is uitgewoed.

Het monergisme leert, dat de mensch alleen kan zalig worden uit souvereine genade. Het synergisme leert de samenwerking van God en mensch in het stuk van de redding van den zondaar. De eenvoudige menschen zouden zeggen : de mensch wat en God ook wat. Ik heb het wel eens als volgt hooren voorstellen : als God, de Heere, aan den eenen kant van den stroom staat en de zondaar aan den anderen kant, dan komt God dien zondaar in den stroom tegemoet, en nu moet aan den anderen kant die zondaar zich ook in den stroom werpen, opdat God hem zal grijpen.

Maar ziet, lezers, zoo is het nu juist niet. Augustinus had het anders geleerd. Hij zou nooit naar God hebben gevraagd, als God hem niet had opgezocht. Het was de Heere, die hem staande had gehouden en in zijn leven dat machtwoord had gesproken : tot hiertoe en niet verder. Hij kon zeggen, wat de discipelen hebben gezegd : Wij hebben Hem lief, omdat Hij ons eerst heeft liefgehad.

Welnu, we moeten nu toch heusch niet denken, dat die twee beginselen van het monergisme en het synergisme niet meer bestaan. Is dan de strijd tusschen remonstranten en contra-remonstranten maar een ijdel dogmatisch steekspel geweest, zoodat we er eigenlijk in de twintigste eeuw de schouders over kunnen ophalen ?

Neen, lezers, die strijd is er nóg. Ik protesteer tegen de wegdoezeling van deze verschillen. Het gaat hier maar niet om een ondergeschikt punt. Dit raakt de hoofdzaak. Het gaat in dezen strijd om de eer van God. Het gaat om de vraag, of de eer van de redding van den armen zondaar toekomt aan God alléén of óok aan den mensch. Met groote bezorgdheid sla ik gade. die gekunstelde eenheid, die onzen tijd kenmerkt. Opene de Heere de oogen van velen voor de wegdoezeling van die dogmatische verschillen, die het leven van de kerk raken. Helaas, over het groote bovengenoemde vraagstuk hoort men in de kerkelijke pers van onze dagen maar weinig meer spreken. Het is, of men het niet meer van beteekenis acht.

Het gaat ons dus maar niet alleen om de vraag „vrijzinnig of orthodox", maar de beantwoording van de bovengenoemde vraag van het monergisme of het synergisme verdeelt bok het ; kamp der rechtzinnigen in twee deelen. Die kloof is nooit te overbruggen, hoe men ook bazelt over de eenheid in de Christusprediking.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen