Geloof en thelogie

Geloof en theologie is niet hetzelfde. Geloof is leven. De kerk leeft uit het geloof. Zij is gemeenschap der ware Christgeloovigen. Geloof is een levende kracht, gewerkt door Woord en Geest. Geloof is kennen en vertrouwen. Kennis der goddelijke waarheden, geestelijk inzicht in de geopenbaarde dingen, maar ook vertrouwen, Godsbetrouwen, leven uit de Waarheid, gestierd worden, door de Waarheid, overgave aan de Waarheid, waarin de Heilige Geest ons leidt. Het geloof beweegt zich in de gangen des Woords, richt zich naar het Woord, oefent gemeenschap in den Christus, den weg en de Waarheid en het leven, belijdt en getuigt, beproeft de geesten, of zij uit God zijn.

Het geloof is leven uit den Verrezene, en verblijdt zich in het licht, dat schijnt in de duisternis van verstand en hart.

Het geloof strijdt tegen de duisternis, tegen de zonde, tegen de ongerechtigheid, tegen den leugen. Het zoekt de werken der barmhartigheid en der liefde in gehoorzaamheid aan Gods geboden. Het geloof staat in het teeken van den strijd, omdat wij zondaren zijn. God roept goddeloozen tot de kennis Zijner genade. Het geloof kiest partij tegen de zonde, zet den zondaar tegen zich zelf en tegen alle ongerechtigheid, die zich openbaart in zijn omgeving. Daarom brengt het een strijd in de wereld. „Meent niet, dat Ik gekomen ben om vrede te brengen, maar het zwaard". Christus doet een scheur door de wereld gaan, die scheiding brengt tusschen de leden van één familie, ja, tusschen de kinderen van één huis.

Die strijd doet zich ook in de theologie voor. Omdat geloof ook een stellig weten is, een voor waarachtig houden wat God in Zijn Woord geopenbaard heeft, wortelt de theologie in het geloof. Zij is een levensuiting van het geloof, zoowaar ook verstand en inzicht gaven Gods zijn. Theologie komt op uit den strijd des geloofs tegen de valsche leer. Zij wil uitdrukking geven aan den inhoud des geloofs. Zij zet zich tegen leeringen en beweringen, waarvan de inspiratie des geloofs de strijdigheid en onwaarheid doet aanvoelen.

Theologie wordt in den kerkelijken strijd geboren en beweegt zich allereerst om de knooppunten der waarheid, waarin de kerk staat, en waaraan ook de ketter nog vasthoudt. Zoo was in de oude Christelijke kerk de belijdenis der Drieëenheid niet in het geding. Men beleed die tot op zekere hoogte gemeenschappelijk. De strijd ging over de goddelijke huishouding in de Drieëenheid. En de kerk heeft beslist.

Door de eeuwen heen deden zich telkens weer kwestiën voor, waarin de kerk min of meer gelukkige beslissingen nam. Zoo werd het veld der theologie gestadig uitgebreid en zelfs ondanks het gemeenschappelijk belijden der apostolische geloofsbelijdenis, gingen de kerken uiteen.

Eerst de kerk van het Oosten en Westen, later in de reformatie en tot in onze dagen zien wij de scheuring doortrekken op grond van theologische geschilpunten.

Begrijpelijk, als iemand, die klaarblijkelijk de verdeeldheid der kerken met droefheid ziet, den raad geeft, dat de kerk zich zal onthouden van theologie.

Begrijpelijk ook als anderen een poging ondernemen om als het ware van nieuws te beginnen en een nieuwe theologie aanprijzen, die alle strijdigheden tracht te overkoepelen door haar leer van de onbereikbare waarheid.

Begrijpelijk — maar daarom niet juist. De kerk kan zich niet van theologie onthouden. Zij wordt geboren uit het Woord, zij leeft uit het Woord, zij belijdt uit het Woord, zij spreekt uit 't Woord. Zij heeft ook het Woord te bewaren, want het is haar toebetrouwd. En in den strijd der geesten komt het dogma en de leer op.

Het geloof laat zich echter geen leer opdringen. Men spreekt wel eens van leergeloof, maar de levende kerk richt zich op de waarheid, welke in de leer uitdrukking vindt. De leer moet grond hebben in het geloofsleven.

Zoo laat de kerk zich ook geen theologie opdringen, die niet beantwoordt aan het leven, dat in haar boezem klopt. En dit bezwaar nu drukt op de z.g. nieuwe theologie. Zij dient zich aan als zoodanig, zelfs als de theologie van vandaag. Zij wil in zeker opzicht een totalitair karakter aannemen en voert de pretentie de Christelijke religie beter te verstaan dan zij zich tot dusver heeft verstaan.

Daarmede keert zij feitelijk de rollen om. Zij wil de kerk leeren, hoe zij gelooven moet, terwijl de kerk uit het geloof leeft en zelf haar belijdenis bepaalt.

Indien de nieuwe theologie het kerkelijk belijden zou bepalen, zouden onverzoenlijke tegenstellingen aan den dag treden met wat door de eeuwen heen als Christelijike waarheid gegolden heeft. Met name het gereformeerd Protestantisme zal zich in deze nieuwe banen niet kunnen vinden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen