Over de FORMULIEREN

Groen vervolgt zijn betoog met te zeggen : Voorzeker, dit weten wij allen : niemand kan een ander fundament leggen, dan hetgeen gelegd is, namelijk Christus ; niemand kan leven, dan die geworteld is in Hem. Maar sommigen denken er wellicht niet genoeg aan, dat men de wortel verlochenen kan in de takken; het fundament in de levende stenen van het gebouw ; het hoofd in de leden ; Hem, die de Amen is, de trouwe en waarachtige Getuige, in de afzonderlijke of gemeenschappelijke getuigenissen dergenen, wier taal, in de uitdrukkingen der mensen, evenwel ontboezeming van het geloof en weerklank op de woorden Gods is. Laat ons met ernst en nauwgezetheid onderzoeken of het getuigenis ener Kerk aan de enige toetssteen, de Heilige Schrift, proef houdt ; maar laat ons in het oog houden dat weigering om zich bij een getuigenis der waarheid, onder welke vormen en in welke tijden het afgelegd werd, op grond van oprechte geloofsvereniging te voegen, verlochening is van de eenzelvigheid der gemeente en miskenning van het werk, dat de Heere in haar gewrocht heeft. De overeenstemming, welke de triumferende gemeente in de hemel en de strijdende gemeente op aarde verbindt, is in de bereidvaardige aanneming van de gehele reeks van Evangelische formulieren openbaar. Naarmate het ongeloof veld wint, wordt tegenspraak, verdraaiing, verwerping van elke geloofstaal algemeen ; doch, naarmate het geloof terugkeert, wordt elke geloofstaal met gretigheid opgevangen in de herlevende kerk ; omdat ieder Christen in het getuigenis van een christen, met andere woorden, het bijbels evangelie, dat in zijn eigen hart geschreven is, leest.

De Algemene Christelijke Kerk is een kerk, die in het geloof opgebouwd wordt, die door de belijdenissen van haar geloofsgetuigen op de rotssteen der eeuwen gebouwd wordt, maar zo, dat zij tevens, door gestadige ontwikkeling, daarin voortleeft en groeit. (Is dit nu statisch of progresisief ? )

De Symbolische Boeken ener Evangelische Kerk, zijn de gedenkschriften van haar geloof, de belijdenis, die zij, als gemeente van de levende God, ter ere van Zijn heilige Naam, afgelegd heeft.

Maar kunnen de formulieren, ook van de Ned. Hervormde Kerk, uit dit verheven oog punt worden beschouwd ?

De leerregels van Dordrecht zijn gene verandering van het formulier, maar integendeel de handhaving van een gedeelte der Belijdenis, hetwelk door de spitsvondigheden van het ongeloof aangerand was.

En wanneer dan is de Belijdenis opgesteld ? Toen de gemeente onder het kruis was ; toen de echtheid van het geloof in zelfopoffering om de Naam des Heeren betoond werd ; zij was de taal van hen, die alle dingen schade hadden gerekend om de uitnemendheid der kennis van Jezus Christus, hun Heer ; zij is de geloofstaal geweest dergenen, die van God geleerd waren ; zij is de Godgeleerdheid der moordschavotten en de belijdenis der martelaren geweest.

Mij dunkt — zegt Groen — dat dit haar reeds een hoger karakter van eerbiedwaardigheid geeft en dan geeft hij met instemming een citaat van Trigland. Dus valt hieruit de conclusie te trekken, dat Groen waarschijnlijk met de beschouwing van Trigland over de formulieren op de hoogte is geweest. Doch Groen vervolgt :

Ook zij is tevens de uitdrukking van het geloof, waarin de Gereformeerde Kerken in onderscheiden landen de band van eenheid gehad hebben. Ook zij is de openbaring der zelfde hoop, waarvan alle de Protestantse Kerken rekenschap hebben afgelegd ; ook zij is de herhaling van hetgeen de wolke der getuigen, tegenover de wereld, die in het boze ligt, verklaard heeft ; ook zij is een toon in het accoord, dat hier beneden en daarboven voor het Lam dat geslacht is, aangeheven wordt. Ook zij is de leus en het merkteken eener kerk, waarin bij uitnemendheid, in de zwakheid der mensen, de kracht en heerlijkheid Gods zich geopenbaard heeft.

De Belijdenis is onvernietigbaar, niet omdat zij op papier geschreven, maar omdat zü, gelijk de geschiedenis uitwijst, ook in de Nederlandse Kerk, de enige leus en band der gemeente en, dientengevolge de aangenomen regel van prediking en onderwijs geweest is. De Kerk heeft de waarheden in haar Symbolische Schriften vervat, niet aangenomen, omdat zij in de Formulieren staan, maar zij staan in de Formulieren, omdat de Kerk ze aangenomen heeft ; omdat zij die met Gods Woord overeenkomstig acht ; omdat zij vrede en troost daarin vindt ; omdat zij de tegenovergestelde leringen als gevaarlijke wanbegrippen, met haar geloof strijdig, met haar godsdienstoefening onverenigbaar, veroordeelt en verbant.

Ondertekening, der Formulieren is niet de oorzaak, maar het gevolg der verplichting om in de kerk te leren wat met geloof der kerk niet in tegenspraak is.

Derhalve, men vaardige een decreet uit, waarbij alle ondertekening ophoudt; men bepale, dat de meest sofistische en ongerijmde uitlegging onzer dagen voortaan als de alleen ware zal worden beschouwd ; de heiligheid der verplichting zal geen verandering ondergaan. Evenzeer als tevoren, zullen de getrouwe lidmaten der kerk zich op de symbolische schriften beroepen, als op onwraakbare getuigen dat hun geloof het geloof der kerk is. Evenzeer als te voren, zal in de overeenstemming van hun belijdenis met de formulieren het bewijs zijn van identiteit en van goed recht. Ook na de feitelijke terzijdestelling, wanneer men niet tegelijk ook de goede trouw terzijde gesteld heeft, zal men gehouden zijn aan de leer welke, niet om de symbolen, maar blijkens de symbolen, de leer der kerk is.

Tenslotte behandelt Groen de vraag, wat als hoofdzaak en wezen der formulieren moet worden beschouwd.

Voor de kerk, als Gereformeerde Kerk, is de hoofdzaak en het wezen der formulieren de onvoorwaardelijke souvereiniteit en de vrije genade Gods.

Voor de kerk, als Protestantse Kerk, is de hoofdzaak en het wezen der formulieren de onvoorwaardelijke onderwerping aan de Heilige Schrift en de verkondiging van het Woord, waardoor Luther bekeerd en de Christenheid hervormd is ; „de rechtvaardige zal uit het geloof leven" ; rechtvaardiging om niet, door het geloof alleen.

Voor de kerk, als Christelijke kerk, is de hoofdzaak en het wezen der formulieren de erkentenis van 's mensen, bederf ; de aanbiding van de God, die één in wezen, zich als Vader, Zoon en Heilige Geest geopenbaard heeft ; het steunen op de verdienstelijkheid der offerande eenmaal aan het kruis ter voldoening aan Gods gerechtigheid volbracht ; de wedergeboorte en heiligmaking, zonder welke niemand Gods koninkrijk kan ingaan. De aanneming der leer van ellende, verlossing en dankbaarheid, welke alleen de grondslag van zielevrede en van zielebehoud is.

En dan stelt Groen de volgende vragen :

Behoort de ingeving der Heilige Schrift, de Drie-eenheid, de voldoening door het bloed des kruises, de wedergeboorte, de heiligmaking, al dan niet, tot de hoofdzaak en het wezen der Symbolische Schriften onzer kerk ?

Worden zij in de kerk, al dan niet, betwijfeld, ontkend, onder de rubriek van vooroordeel en bijgeloof gesteld ?

Zou de Synode verplicht zijn zich tegen deze wegcijferlng van het evangelie, althans door een getuigenis der waarheid te verzetten ?

Al zijn we thans een eeuw verder, en al is er veel veranderd, toch is het ook thans nog niet overbodig deze vragen te stellen. Hierin ligt een oproep aan de Synode onder een nieuwe kerkorde, om deze vragen overbodig te maken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen