De plaatselijke kerk

Wij zijn altijd, opgekomen voor de rechten der plaatselijke kerk en menen daarmede een onbetwistbaar Schriftuurlijke standpunt te verdedigen. De Heilige Schrift kent zelfs geen andere dan de plaatselijke gemeente. Zij weet niet van een Klein-Aziatische kerk, maar van de gemeenten, die in Klein-Azië zijn.

Zelfs van een vergadering der kerken, die op een synode lijkt, is geen voorbeeld te noemen, zomin ook de opziener van het Nieuwe Testament voor de latere bisschop kan worden gehouden. Wat deze dingen aangaat, laat het zich verstaan, dat de aanwezigheid en de persoonlijke leiding der apostelen, een voorrecht was, dat ver boven het, onderling overleg uitging. Na de dood der apostelen zullen de gemeenten behoefte aan zulk een overleg hebben gehad en tezamen beraad hebben over de aanwijzingen der apostelen in de nagelaten brieven. Stellig zal Handelingen 15 ook een aansporing zijn geweest voor het saamkomen in synode. Er is dan ook geen aanleiding om tegen synoden te zijn, maar het is zonder twijfel een dwaling, de zelfstandigheid der plaatselijke kerk op te offeren terwille van een synodale regering. Waar twee of drie vergaderd zijn, daar ben Ik in het midden, spreekt de Heere. In de plaatselijke gemeente is 't Woord en het sacrament en het drievuldig ambt. Zo vormt zij dus een zelfstandige openbaring van het lichaam van Christus. In de loop der historie is dat niet altijd tot zijn recht gekomen. Integendeel domineert het instituut, dat de kerk als geheel ten koste van de plaatselijke kerk op de voorgrond dringt. Ofschoon de reformatie althans in de gereformeerde kerken ook in dit opzicht is teruggegaan op de Schriftuurlijke lijn, heeft men dit beginsel niet altijd in het oog gehouden. Zelfs ook hier te lande werd door de synodale organisatie van 1816 de zelfstandigheid der plaatselijke gemeente, zo niet opgeheven, dan toch zeer beknot. Men denke er slechts aan welk een rol dit beginsel heeft gespeeld in de afscheiding van 1834 en de doleantie.

Het was dan ook geen bijzonderheid meer, als iemand onzer voor de rechten der plaatselijke gemeenten opkwam, dat hij zelfs van confessionele zijde het verwijt van independentisme te horen kreeg. Men was daartoe haastig gereed, ook al kwam men dezerzijds tegelijk op voor de grondvergaderingen der kerk.

Het is ook in de situatie van heden weer de zelfstandigheid der plaatselijke kerk en der grondvergaderingen, die bedreigd wordt door episcopale neigingen. Uit dien hoofde moeten wij bezwaar maken, tegen de permanente raden en commissiën, die in het ontwerp kerkorde een plaats hebben gekregen.

Het spreekt vanzelf, dat de kerkelijke vergaderingen organen van bijstand kunnen instellen voor bepaalde zaken, doch deze moeten niet als centraliserende raden van boven af een episcopale doorsnede door de presbyteriale orde heen vormen. Men kan dat toeschrijven aan de apostolische gedachte, die in de kerkorde tot uitdrukking wordt gebracht, maar dat is als zodanig geen afdoend excuus. De schade aan de presbyteriale orde toegebracht zal veel groter blijken te zijn dan de voordelen, die men van de raden verwacht.

Men zij bedacht voor allerlei maatregelen van boven af.

Het schijnt intussen, dat verschillende omstandigheden in bredere kring die beduchtheid doen rijzen en bevorderlijk zijn aan de belangstelling voor de rechten der plaatselijke kerken. Hoewel men spreekt van schrik, als door prof. Barth het congregationalisme wordt verdedigd, vermaant men tevens om, naar hem te luisteren.

Wij zijn geen verdedigers van het congregationalisme, doch deze visie kan ten goede komen aan de zorg voor de zelfstandige rechten der plaatselijke gemeente en voor de grondvergaderingen der kerk. Practisch heeft een zeker congregationalisme in ons land reeds zijn veroveringen gemaakt, en worden wij tegen een stelsel in dien zin gewaarschuwd. Daarom komen wij met te meer nadruk op voor de grondvergaderingen der kerk en dringen er op aan ook deze volledig in hun rechten te herstellen. Een grotere zelfstandigheid der classes en der provinciale synoden kan slechts ten goede komen aan de arbeid der kerk, maar ook aan de sanering van het kerkelijk leven als geheel.

Maar dan moet men geen permanente raden gaan beladen met allerlei arbeid, waartoe in de eerste plaats de gemeente en vervolgens de grondvergaderingen der kerk geroepen zijn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen