Ontvangen Boeken

Bijbels Beeldwoordenboek, dr. A. van Deursen. 2e Herz. en verm. druk. Prijs ƒ 2.50 geb. Uitg. J. H. Kok, Kampen.

Een boekje van tekeningen met toelichting, die betrekking hebben op het leven van Israël, Egypte en Assyrië. Oude bekende plaatjes en vele minder bekende. Aantekeningen over de opgravingen. Een nuttig boekje voor jong en oud, dat allen te hulp komt in voorstelling en begrip.

Zeer aanbevolen.

S.

Dr. Joachim Jeremias :Die Gleichnisse Jesu. Band II der , , Abhandlungen zur Theologie des Alten und Neuen Testaments". Fr. 9.'Uitg. Zwingh-Verlag, Zurich.

De bekende hoogleraar in Göttingen heeft in 1947 een boek uitgegeven van 119 blz. over de gelijkenissen van Jezus. In de inleiding bepaalt de schrijver ons bij het probleem dat ons zal bezig houden. Dat probleem is niet zozeer wat de gelijkenissen, zoals zij in het Nieuwe Testament staan, eigenlijk betekenen, maar hij wil ons achter de ons bekende gelijkenissen terugvoeren naar de oorspronkelijke vorm, zoals Jezus die zou hebben uitgesproken. Het „schwierige" probleem, waarin hij ons wil onderrichten, omschrijft hij zelf aldus : ,,die Ermittlung ihres ursprünglichen Sinnes". In een tweede hoofdstuk wordt dat pogen dan ook ondernomen : Von der Urkirche zu Jesus zurück! Van de oudste Gemeente naar Christus terug. De titel zegt duidelijk genoeg wat de schrijver wil. Hij meent duidelijk te kunnen constateren dat de oude Christelijke Kerk vanuit haar situatie allerlei aan de gelijkenissen van Christus heeft veranderd. Jezus zou de gelijkenissen oorspronkelijk bijna allen gebruikt hebben in zijn strijd met de tegenstanders en de Kerk zou die op het eigen geestelijk leven hebben toegepast. Hierbij zou dan vooral de zendingssituatie en het uitblijven van Christus' wederkomst een belangrijke rol hebben, gespeeld. Vooral de omlijsting der gelijkenissen en de generaliserende toepassingen op het eind zouden vaak de zin der parabels hebben veranderd. Wie dit eer­ ste deel leest, komt onder de indruk van de grote scherpzinnigheid, waarmede de autheur zijn werk heeft tot stand gebracht. Hij legt inderdaad de vinger bij vele vragen. Het boek is dan ook zeer leerzaam voor degenen, die zich in de problemen van de huidige Nieuw-Testamentische wetenschap willen verdiepen. Maar de beantwoording van de opgeworpen vragen kan ons niet bevredigen. Men kan zich vaak niet aan de indruk onttrekken dat een voorstelling a priori reeds de uitkomst heeft bepaald. Jezus is oorspronkelijk geen wereldrechter, zijn parousie zou direct na zijn sterven plaats vinden. Wat hiermede strijdt is Gemeente-theologie. Het is de beruchte reductie-methode. Het boekje doet wat ouderwets aan en herinnert wat de methode betreft aan de bekende Duitse boeken over „das Wesen", b.v. das Wesen des Christentums van A. von Harnack e.a. Men houdt dan over, waar men a priori reeds mede begonnen was. ,,Das Wesen" is dan echter niet anders dan een eigen gedachtencomplex.

Het tweede deel heet: Die Botschaft der Gleichnisse Jesu. Het ligt in de aard der zaak, dat dit tweede hoofdstuk steunt op de resultaten van het eerste. Toch heb ik dit hoofdstuk — afgezien van de bezwaren — met genoegen gelezen. Het werpt op menige plaats een verrassend licht. Hoe het echter mogelijk is om Mark. 1 en p.p. als „drei Versuchungen von drei Fassungen des Versuchungsberichtes" op te vatten, is mij een raadsel.

Achter het boek schuilt de vraag van het synoptisch probleem. M.i. wordt het hier al te litterair opgelost. Verschillende mondelinge tradities zullen in omloop zijn geweest, ook van gelijkenissen, die de Heiland bij meer dan één gelegenheid en met meer dan één toepassing zal hebben uitgesproken. Dan is dat geen Gemeente-theologie, maar historisch betrouwbare weergave van tradities, die op Jezus zelf en zijn discipelen teruggaan. Voorts is het natuurlijk wel juist, dat verschillende combinaties hebben plaats gehad en dat de bedoeling der evangeliën geen biografiën in onze moderne zin, maar prediking wil zijn.

Wij kunnen het boek om zijn critische instelling alleen aanbevelen aan predikanten en godsdienstonderwijzers, die zich in de problemen willen inwerken en het met onderschei­ding willen lezen.

v. H

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen