Het wereldbeeld

Van vrijzinnige zijde wordt veelal als een der bezwaren tegen de orthodoxe Schriftbeschouwing opgemerkt, dat deze van een verouderd wereldbeeld uitgaat. Daaraan ligt de voorstelling ten grondslag, dat de aarde een plat vlak zou zijn en op pilaren gegrondvest in de wereldzee. De hemelkoepel welft zich over de aarde. Ook boven de aarde is water en daarboven de hemel.

Verouderd kan dit wereldbeeld slechts ten dele heten, aangezien wij in het dagelijkse leven ons nog altijd bedienen van uitdrukkingen, die met dit wereldbeeld samenhangen. Wij spreken van de opgang en de ondergang van de zon, van de hemelkoepel, van het aardvlak, van zijn lengte en breedte. En hoewel wij van de school weten, dat de aarde rond is, en dat zij zich om de zon beweegt, leven wij practisch bij de voorstelling, die vrijwel overeenkomt met het „verouderde" wereldbeeld.

Het wetenschappelijk wereldbeeld is weliswaar een ander geworden, en het zou velen, die bezwaar maken tegen het ,,verouderde" wereldbeeld, dat zij in de Heilige Schrift aantreffen, moeilijk vallen rekenschap te geven van het moderne wetenschappelijke wereldbeeld om nog te zwijgen van de problematiek dezer wetenschap.

Dat is een terrein der vakgeleerdheid en al moge het zijn, dat daarvan invloed uitgaat op het algemeen bewustzijn, zo zal toch niemand onderstellen, dat het wetenschappelijk wereldbeeld algemeen goed is geworden.

De man van deze wetenschap zal zich er niet aan stoten, dat de Heilige Schrift spreekt in de voorstelling van het alledaagse, zo men wil naieve, wereldbeeld. Ten eerste verwacht hij geen wetenschappelijke verhandelingen over de beweging der hemellichamen in de Bijbel. Ten andere zal zijn wetenschap hem niet in de weg staan om de zin der Heilige Schrift te verstaan, als zij gewaagt van „de grondvesten der aarde" of van de wateren onder de aarde", „op de zeeën gegrond", e.d.g.

Er zijn mensen, die zich moeite maken met dergelijke "tegenstrijdigheden" en er zijn er ook die de onfeilbaarheid van de Heilige Schrift toetsen aan de theoriën der wetenschap, alsof deze onfeilbaar waren.

De Heilige Schrift is ons niet gegeven als een handboek der wetenschappen, maar als een goddelijk getuigenis van de dingen, die des Geestes Gods zijn, welke voor ons aardse verstand verborgen zijn. De profeten en apostelen roemen de wonderen des Heeren, waarvoor hun verstand en hart geopend werd. Zij zien op de werken Zijner handen en maken die groot in de taal van hun tijd. Als de wetenschap van de moderne mens — niet zonder de gaven des Heilige Geestes — dieper is doorgedrongen in de dingen, die gezien worden, dan vroegere geslachten, kan dit voor de Godvrezende onderzoeker slechts aanleiding zijn tot een stijgende bewondering van de werken Gods. Want één ding is zeker, dat de diepere kennis, der wetenschap de wonderen der schepping niet verkleint, maar vergroot.

Het gaat in deze dingen niet om wetenschap of geen wetenschap, maar om de gezindheid des harten. De aanblik van hemel en aarde kan des mensen hart opheffen tot de God van hemel en aarde en onder de indruk brengen van Zijn eeuwige kracht en goddelijkheid. Er zijn er ook, die deze goddelijke Waarheid ten onder drukken. Zo kon ook de man, die in de geheimenissen op wetenschappelijke wijze is doorgedrongen tot bewondering en aanbidding van de wijsheid Gods worden gedreven. Doch ook hij kan daaraan voorbijgaan.

Met het wereldbeeld heeft dat alles niets te maken. Het wereldbeeld wordt immers bepaald door onze subjectieve inzichten in de werkelijkheid, maar het gaat om de waardering van deze werkelijkheid. En deze waardering wordt bepaald objectief door de Heihge Schrift, welke ons leert, dat God de Heere de hemel en de aarde geschapen heeft, met alles wat daarin is. Subjectief wordt zij bepaald door het geloof in de openbaring.

De aanblik des heelals openbaart de heerlijkheid Gods niet minder dan de nauwkeurige naspeuring der verschijnselen. Welk een verscheidenheid van voorstellingen ligt er tussen het spontane beeld, hetwelk bij het aanschouwen der wereld bij ons wordt opgeroepen, en dat van de wetenschappelijke onderzoeker ? En toch zal ook bij deze laatste het spontane beeld overheersen en dezelfde gevoelens van schoonheid en heerlijkheid opwekken.

De Heilige Schrift stelt ons voor een andere werkelijkheid dan de wetenschap, n.l. van Gods schepping, onderhouding en regering der wereld en van Zijn openbaring. Deze is oorzaak van de werkelijkheid der wereld, welke een object is van menselijk onderzoek. Het beeld, dat wij ons daarvan vormen, is afhankelijk van onze kennis omtrent de dingen, die wij zien, en het verband, dat wij ons tussen de verschijnselen voorstellen.

Daarom verandert het wetenschappelijk wereldbeeld met de nieuwe ontdekkingen en beschouwingen der onderzoekers. En al gelooft tegenwoordig ook de ongeleerde mens wel, dat de aarde een zwevende bol is, slechts de vakman weet daaromtrent wetenschappelijk te spreken. Daarmede is eigenlijk alles gezegd. Geen verstandig man zou verlangen, dat de Heilige Schrift werd gewrongen binnen het kader van natuurwetenschappelijke beschouwingen, die enige generaties geleden op zeer cardinale punten verschilden van de hedendaagse en mogelijk over vijftig jaar weer anders zijn.

Dit zou even dwaas zijn en aan het wezen der Heilige Schrift voorbij gaan, als wanneer iemand zou beweren : daar staat in de Schrift, dat God de aarde op de zeeën heeft gegrondvest, dus nu staat zij op de zee. Er staat n.l. ook, dat God de aarde aan een niet hangt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen