Rooms Katholieke penetratie

Frankrijk is bekend om zijn mooie kerken. Een schone basiliek bezichtigde in enige tijd terug in Sens, een plaatsje ten zuiden van Parijs, een basiliek, die veel te groot was voor het plaatsje, maar die in stille fierheid nog getuigde van de bloeitijd der Middeleeuwen. De Notre Dame van Parijs, zo vertelde men mij, stond in de vroege Middeleeuwen zelfs onder de basiliek van Sens.

Als men in deze machtige kerk wandelt, dan is het alsof men in de geest eeuwen teruggeleid wordt naar voorbijgegane tijden. Bij alle schoonheid, die ik mocht genieten, heeft deze kerk mij ook twee feiten helder voor ogen gesteld. In de eerste plaats heb ik opgemerkt de grote macht, die de Kerk oudtijds uitoefende over het leven der mensen. De Kerk legde in de Middeleeuwen een gehele gemeenschap zo maar de plicht op, onder bekwame bouwmeesters aan de bouw van een kerk te arbeiden. Het zou heden ten dage onmogelijk zijn een kerk met een dergelijke hoogte en met dergelijke massieve muren te bouwen.

In de tweede plaats heb ik ook aan die kerk mogen opmerken de afbraak van de kerkelijke macht. Bij de ingangen zag ik n.l. in boogvormen boven de entreé's sierlijke beeldjes, die beroemde en bekende geestelijken, aartsbisschoppen en bisschoppen, moesten voorstellen.

Moesten voorstellen, want de beeldjes droegen geen hoofd. Toen ik aan de koster vroeg, waarom die statuutjes geen hoofd hadden, kreeg ik het simpele antwoord : „Grande Revolution !" De volkshaat tegen de heerschappij van de geestelijkheid heeft zich in de Franse revolutie in 1789 als een furie op die beeldjes geworpen, de beeldjes werden niet weggeslagen, maar, wat nog veel venijniger is, ze werden alle onthoofd.

Onthoofde beeldjes : een beeld van de afrekening van het volk met de heerschappij der geestelijkheid.

De geestelijkheid, die in de Middeleeuwen oppermachtig was en die na de Reformatie tot de Revolutie toe in Frankrijk door de Franse koningen (Lodewijk XIV !) in hun macht werd gesteund.

De basiliek in Sens toont ons de neergeslagen heerschappij van de Rooms Katholieke Kerk in Frankrijk.

Echter met het Rooms Katholicisme heeft Frankrijk de gehele godsdienst weggeworpen en zakt het land steeds dieper weg in het nihilisme ; van de 38 millioen is slechts 1 millioen Protestant, terwijl de Roomse Kerk thans weinig invloed heeft.

In ons land geschiedde de afrekening van het volk met de heerschappij der Roomse geestelijkheid, natuurlijk door andere motieven, eerder, en wel in de tijd der Reformatie in de zestiende eeuw.

Sinsdien is de Roomse Kerk ten onzent bezig geweest haar verloren terrein te herwinnen. Beschouwt men de statistieken, dan moet de toename van het percentage Rooms Katholieken in ons land ons opvallen. Deze toename is zelfs beangstigend, omdat de toename van de invloed van het Rooms Katholicisme in de toekomst in zich sluit: de wereldlijke heerschappij. Deze gedachte wordt natuurlijk dadelijk van Rooms Katholieke zijde weersproken, maar vindt toch zijn oorsprong in de leer van die Kerk. De Roomse Kerk ziet de Kerk als het Koninkrijk Gods op de aarde.

Ook bij Augustinus vinden we iets van die gedachte terug in de „Civitas Dei", echter niet de volledige gedachte van de Thomistische theologie.

Augustinus leerde, dat de Kerk de locus, de plaats is, waar het historische en het goddelijke elkaar ontmoeten. (Zie Niebuhr, „The nature and destiny of man", blz. 143, deel II).

Deze gedachte werd in de Thomistische theologie verder uitgewerkt in die zin, dat de Kerk niet het Koninkrijk Gods wordt vereenzelvigd en de societas perfecta wordt, ja zelfs de uitdeelster van de genade. De Paus is sinds Innocentius III de „vicarius van Christus" geworden. Voordien was de Heilige Geest de vicarius van Christus en de Paus de vicarius van Petrus. (Niebuhr, blz. 149).

De consequentie ligt nu voor de hand : De Paus, de Kerk, als vertegenwoordiger Gods strijdt tegen alle ongoddelijke (d.i. niet kerkelijke) zaken en personen, want alles moet komen onder de goddelijke, d.i. kerkelijke wet.

Het „God eist alles voor Zich op" wordt eenvoudig uitgelegd als de kerk eist alles voor zich op.

Augustinus bleef nog bij de gedachte, dat de heiligen met Christus regeren" ; Hildebrandt (de latere Paus Gregorius VII) trok dit door op politiek terrein.

De deëficatie der kerk is derhalve gevaarlijk voor het niet-kathoheke volksgedeelte.

Daarom vrezen wij de toename van de invloed van het Rooms Katholicisme, niet alleen als kerkelijke macht, maar bovenal, daarin besloten zijnde, als politieke macht.

De Roomse landen (Spanje), waar het Protestantisme niet wordt geduld, zijn voor ons een waarschuwend teken.

De kwestie aangaande de Geerte kerk in Utrecht zegt ons veel.

Steeds dieper penetreert Rome ons volksbestaan : een consequentie van haar geloof en theologie.

Zeker, ook de Roomse kerk kent evenals de Protestantse kerken het probleem van de toenemende onkerkelijkheid.

Maar nochtans : Protestanten, let op uw saeck!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen