Nog een „Open brief”

De Zwingli-groep zond een ,,Open brief" naar de Generale Synode en verzocht de kerkelijke bladen deze geheel of in hoofdzaak op (e nemen. Uitgesproken wordt, dat dit van belang kan zijn voor de meningvorming.

Wat er in staat ?

1. De Zwingli-groep acht het noodzakelijk in het ontwerp-kerkorde een clausule op te nemen, waarbij wordt bepaald, dat de geloofsuitingen niet als waarheden op zich zelf zullen worden opgevat en „dat zij niet zullen worden verstaan los van de beweging van de Eeuwige Geest, die het geloof dragen en vervullen wil.

2. Indien zulk een clausule blijft ontbreken, dan zal de kerkorde niet anders bieden dan een belijdenis van hoogkerkelijk en star dogmatisch karakter, die voor vroegere geslachten, en voor wie geestelijk tot vroegere tijden behoren, waarheid was of wezen moge, maar aan welke wij ons ontgroeid voelen en die voor ons geen waarheid meer is, omdat wij niet geloven aan een onveranderlijke, eens voor al gegeven openbaring Gods, maar in een zich bij voortduring openbarend God.

3. Toepassing van de in de kerkorde opgenomen regeling der leertucht zal een geest van inquisitie in de kerk wekken en tot geloofsprocessen leiden.

Punt 4 en 5 trachten argumenten aan te brengen om kracht bij te zetten.

Wij kunnen niet aannemen, dat de Synode nog verder zal gaan in deze richting, dan zij blijkens haar houding jegens het ontwerp reeds gegaan is. Zolang er nog enig kerkelijk besef in de Synode leeft, kunnen dergelijke open brieven als deze weinig succes verwachten.

,,Geloofsuitingen". Deze uitdrukking doelt op de belijdenisgeschriften, in het ontwerpkerkorde genoemd.

,,Niet als waarheden op zich zelf opgevat". Deze uitdrukking is ook al moeilijk. Wat is een waarheid en wat een waarheid op zich zelf ? De bedoeling van de Zwingh-groep wordt duidelijk door de volgende zinsnede : „niet los van de beweging van de Eeuwige Geest". Alle waarheid moet bekeken worden in verband met de beweging van de Eeuwige Geest. Dat lijkt ons intussen een holle phrase, die de waarheid van alle waarheid op losse schroeven zet.

Maar bovendien : Wat is eigenlijk die , "Eeuwige Geest", en wat weet men van de beweging van die Geest ?

Mogelijk moet men bij die Eeuwige Geest denken aan enig wijsgerig begrip, zo in de geest van Hogel. De beweging van die geest kan dan op een begrip van de historie zien, voorzover mensen zich daarvan een begrip kunnen maken.

In ieder geval is de Zwingli-groep klaarblijkelijk nog bevangen in een evolutie-leer, gelijk dit in punt 2 aan de dag treedt. Geen onveranderlijke Godsopenbaring ,  "eens voor al gegeven". Indien dit een bepaling moet zijn van de Heilige Schrift, beduidt deze zinsnede ontkenning van de Heilige Schrift als Gods Woord, en als zij ziet op de geschiedenis der Godsopenbaring, bevat zij een en al miskenning van die historie en van de volheid der Godsopenbaring in Christus, het vlees geworden Woord.

Wat betekent in de mond van deze mensen een uitdrukking als : een geloofsleven, dat in het Evangelie van Jezus Christus wortelt, (punt 4). Dat is wellicht mogelijk als het Evangelie wordt verklaard onder het aspect van de beweging van de eeuwige geest. Dan echter moet men die beweging kennen om het Evangelie te verstaan en zal dit ook als een veranderlijke waarheid worden gezien.

Binnen de idee van een wijde eenheid van een gezelschap, waar ieder aangaande de grote levensvragen, gelooft naar zijn persoonlijke gemoedsgesteldheid en wijsgerig inzicht, kan voor zulk een opvatting ruimte zijn, maar, dat is geen kerk meer en zelfs geen volkskerk, indien men althans nog enigermate ernst maakt met het karakter der kerk.

De geest, die in deze open brief aan het woord is, spreekt van een waarheid, „die voor vroegere geslachten waarheid was, en voor hen, die geestelijk tot vroegere tijden behoren, nog waarheid moge wezen". Nog altijd de liberale nachtschuit-theorie van ruim een eeuw geleden. Er is dus toch nog plaats voor een blijvende waarheid, maar de Zwingli-groep is daaraan ontgroeid en nu is het voor deze groep geen waarheid meer.

Het maakt de indruk van een beetje hoogmoedige zelfverheffing en het schijnt daarmede in overeenstemming, dat men niet alleen gastvrijheid wenst te genieten in de kerk, maar die zó opvat, dat de kerk zich dan maar met opoffering van haar karakter naar deze aan haar waarheid ontgroeide gasten zou moeten schikken.

De enige consequentie van het standpunt, door de Zwingli-groep ingenomen, zou dunkt ons wezen, dat zij mitsdien is ontgroeid aan de kerk, zodat zij een eigen congregatie ging verenigen van aan de kerkelijke waarheid ontgroeiden, want daarop komt het toch neer, al zouden wij liever begeren, dat zij zich onder de onveranderlijke Waarheid Gods voegden. Dat ware voor deze mensen en voor de kerk het beste en meer in overeenstemming met de nederigheid, welke de mens past, en met de ervaring, dat de hoogmoed van het intellectualisme beschaamd wordt, wijl het niet bij machte is ook zelfs de aardse saamleving voor corruptie en ondergang te behoeden, laat staan over de hemelse dingen heerschappij te voeren.

Intussen is deze brief van de Zwingli-groep ouderwets duidelijk, zonder de tweeslachtigheid van de z.g. orthodoxe-vrijzinnigen, welke be­titeling innerlijk tegenstrijdig is.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen