VRAGENBUS

Wat is de meest juiste en veilige uitlegging van de tweede alinea over de waarachtige beproeving van onszelven, beschreven in het Avondmaalsformulier, beginnende : „Ten andere onderzoeke een iegelijk zijn hart of hij ook deze gewisse belofte Gods gelooft etc . . . . .  tot  . . . . .. en alle gerechtigheid volbracht had".

Er zijn predikanten, die deze vraag zó interpreteren, dat alléén bewust gerechtvaardigden rechte toegang, tot de Dis hebben. Zij gronden hun mening op het zeer persoonlijke, dat de opstellers naar voren brengen. Indien deze uitlegging overeenkomstig de zin der opstellers is, zou het dan geen aanbeveling verdienen, te overwegen enige wijziging in genoemde zin voor te stellen, zonder aan de waarheid tekort te doen, opdat ook ruimte aan zwak- en kleingelovigen gelaten worde ?

Antwoord:

Lees nu eens, wat de Catechismus zegt in de 25ste Zondag.

Daar vindt gij, dat het geloof wordt gesterkt door het gebruik der Sacramenten. En lees dan het gehele formulier van het Heilig Avondmaal eens na, b.v. ook de alinea : Maar dit wordt ons, zeer geliefde broeders en zusters in de Heere, niet voorgehouden, enz.

Dan komen wij tot uw vraag.

De schone les, die ons in het formulier wondt gegeven over de betekenis en het gebruik van het Heilig Avondmaal, gaat uit van het geloof der Kerk in de Heere Jezus Christus, die het Avondmaal heeft ingesteld.

Inderdaad heeft de beproeving des geloofs een persoonlijk karakter. Wij hebben onszelf te beproeven op ons persoonlijk geloof en hebben dit te toetsen aan de dingen, die daar worden genoemd onder 1e, 2e en 3e.

De vraag is alzo, of wij geloven, wat ons daar wordt voorgesteld en alzo gezind zijn. Hoe anders wil men zichzelf beproeven. Het is dan ook volkomen duidelijk, dat iemand, die oprecht tegenover zichzelf staat, zou moeten zeggen, dat geloof ik niet, zich niet onder de gelovigen kan voegen, maar een ongelovige is.

Het Heilig Avondmaal is niet voor ongelovigen, maar voor gelovigen.

De ongelovige, die nochtans de waarheid des Evangelies kent, omdat hij bij het Evangelie is opgevoed en daarin onderwezen, is naar het woord van de Heere Jezus reeds veroordeeld, omdat het Woord Gods, dat tot hem kwam, hem veroordeelt. Daarom kan de apostel Paulus zeggen, dat die onwaardiglijk eet en drinkt, eet en drinkt zich een oordeel, niet onderscheidende 't lichaam des Heeren.

Het Woord kennen en niet geloven is verachting des Woords. De betekenis van het Sacrament kennen, zoals ons dit in het Formulier wordt voorgesteld, en niet gebruiken, is verachting van het Sacrament en is even ernstig als verachting van Gods Woord.

En nu kan men op tweeërlei wijze het Sacrament verachten : Men kan geloven en zich onthouden van het Avondmaal, ondanks het feit, dat de Christus zegt: doet dit tot Mijn gedachtenis.

Dit is een vorm van verachting van het Sacrament, die onder de schijn van vroomheid veelvuldig schijnt voor te komen, en door sommige predikers ook in de hand wordt gewerkt.

Het komt zelfs voor, dat de Dienaar des Woords, die ook de tafel des Heeren heeft te bedienen, zich onthoudt en daarmede openlijk zijn ongeloof betuigt te midden van de kudde, welke hij geroepen is te leiden in de vreze des Heeren.

Anderzijds kan men deze instelling des Heeren verachten door onwaardig gebruik. Daarom vermaant het Formulier tot zelfbeproeving. Men gelooft het Evangelie des Heeren, of men gelooft niet. Het geloof kan klein, zwak, wankel, onvolkomen of sterk zijn, doch men gelooft of men gelooft niet. Er is geen derde tussen deze twee.

Er is een beginsel — hetzij klein of gevorderd — van de nieuwe gehoorzaamheid, of het is er niet.

Er is een gezindheid, als onder ten 3e omschreven, of die gezindheid is er niet.

Alleen zelfonderzoek in het aangezicht Gods en onder de toets van Zijn Woord, kan ons aan deze dingen ontdekken.

Dat is nu juist de verborgenheid des geloofs. Er is verborgen omgang, een innerlijk leven, hetwelk wij voor God en onszelf niet kunnen ontkennen, als wij ons onderzoeken bij het licht der Schrift, een leven bij Zijn Woord, of wij staan vreemd tegenover deze verborgen betrekking.

Het behoeft dus niet meer gezegd, dat dit alles zeer persoonlijk is.

Op deze dingen wijst het Formulier in de vermaning tot zelfonderzoek.

Nu vraagt gij, of alleen bewust gerechtvaardigden rechte toegang tot de tafel des Heeren hebben.

Gij bedoelt daarmede, naar ik meen, zij, die in de zekerheid des geloofs hunner verkiezing staan, of, zoals het in de taal der gemeente wel heet, die doorgeleid zijn.

Deze uitdrukking kan u reeds het antwoord geven. Doorgeleid, dit wijst op een weg. De apostel Paulus spreekt ook van degenen, die van die weg zijn. Weg is een mooi woord. Het komt van een stam, die voeren, leiden betekent. Een weg voert naar een doel en bestemming. Wij zijn in een weg en als wij langs die weg voortgaan, komen wij op de bestemming. Hoe verder op de weg, hoe dichter bij de bestemming. Christus zelf zegt; Ik ben de weg. Hij is ook de Leidsman, de overste Leidsman des geloofs.

Nu kan men op een weg verschillende stations of mijlpalen onderscheiden, en als men de weg ten einde toe kent en uitbakent, kan men, zo men wil, uitrekenen, hoever men op die weg is. Op onze aardse wegen doen wij dat altijd en zo willen de mensen ook op de weg des geloofs gaarne mijlpalen zetten en die weg in kaart brengen.

Inderdaad is de één verder gevorderd in die weg dan de ander. Het is ook waar. dat de kinderen Gods één weg gaan, alzo zij geleid worden in de uitnemende kennis van Christus, de Weg en de Waarheid en het Leven.

Maar juist daarom is er gevaar in het pogen om de weg des geloofs uit te bakenen en van kentekenen te voorzien. Het gevaar n.l., dat wij in conflict komen met de overste Leidsman des geloofs, die alleen de Zijnen kent. Denk er maar eens aan, dat Petrus zich bemoeit met de weg des Heeren aangaande Johannes (bij de verschijning aan de zee van Tiberias) en dat de Heere zegt: Wat gaat het u aan, volg gij Mij. (Joh. 21 vs. 22).

't Is n.l. zó, dat de kinderen Gods allen in dezelfde Weg worden geleid, maar dat zij allen een eigen plaats en bestemming zullen verkrijgen in het Koninkrijk Gods en derhalve worden geleid door de hand des Heeren, zodat zij in dezelfde Weg toch weer niet langs hetzelfde pad worden gevoerd.

Doch zovelen door de Geest Gods geleid worden, heeft Hij macht gegeven kinderen Gods genaamd te worden.

Ziedaar het persoonlijke, en nu gaat het niet over de vraag, hoever wij in. het geloof gevorderd zijn, om onze menselijke maatstaven op elkander aan te leggen en over elkanders geloof te heersen, maar of wij geloof hebben. En dat blijft een persoonlijke zaak en een iegelijk zij in zijn eigen gemoed overtuigd.

De kerkelijke tucht eerbiedigt dat persoonlijke om Christus' wil, en zij treedt eerst op, als de gedragingen van de leden der gemeente in leer en leven in strijd zijn met de belijdenis der kerk en de Christelijke wandel naar de enige regel des geloofs, zijnde de Heilige Schrift.

De opstellers van het Formulier hebben dan ook geenszins bedoeld, dat alleen doorgeleide mensen aan de tafel mogen deelnemen, hetgeen u blijken kan, als u het Formulier doorleest en opmerkt, dat zij degenen, die geen volkomen geloof hebben, en hen, die met de zwakheid van hun geloof te strijden hebben, vermanen om niet af te blijven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen