DROOM EN ILLUSIE

Telkens weer kan men in gesprek en geschrift opmerken, dat bij sommige theologen en ook niet-theologen een verwachting leeft, alsof het ontwerp kerkorde, indien eenmaal aangenomen, de kerk zal geven wat haar ontbreekt, of gedacht wordt haar te ontbreken. Zo kan het voorkomen, dat men van mening is, dat de'kerkorde de kerk een theologie zal bezorgen.

Zulke gedachten komen alzo op uit de onderstelling, dat de kerk geen theologie zou hebben. Wellicht kan zulk een onderstelling worden verklaard uit de huidige situatie, welke ook op het terrein der theologie (en niet in de laatste plaats) een schier hopeloze verwarring vertoont. Dit is niet slechts een crisis-verschijnsel onder andere crisis-verschijnselen, een neven-verschijnsel in de algemene problematiek. Integendeel, de huidige crisis is in de diepste zin des woords een theologische. Zij wortelt in een conflict van de moderne geest met het reformatorisch geloof, gelijk dit van meet af aanwezig was in de tegengestelde drijfkrachten, waardoor Reformatie en Renaissance onderscheiden zijn.

In de loop der eeuwen heeft het cultuurbewustzijn zich steeds verder verwijderd van de Reformatie, niet zonder haar geestelijke goederen in een proces van saecularisering (verwereldlijking) te verwerken en van haar kracht en karakter te beroven. Aan hoogmoed niet gespeend, spreekt men van modern bewustzijn en modern levensgevoel, waarin voor het reformatorisch Schriftgeloof geen plaats meer schijnt te zijn.

Ook de wetenschap, die zich met de studie van godsdienst en theologie heeft beziggehouden, heeft de invloeden van het modern bewustzijn ondervonden en lijdt niet het minst onder de kenmerkende verschijnselen van de moderne cultuur, die met een reeks van ismen zouden kunnen worden aangeduid.

Eén van de meest treffende verschijnselen mag worden aangeduid in het feit, dat de theologische wetenschap steeds verder verwijderd geraakte van het leven der kerk. Omgekeerd moest dit bevorderlijk zijn aan verburgelijking, verachtering en verbloeding van het kerkelijk leven. Deze wisselwerking kon in haar gevolgen, zoals deze inzonderheid in de laatste generaties tot uiting kwamen, slechts ontkerstening in de hand werken.

De hernieuwde belangstelling voor kerk en theologie, temidden van deze verwarring opgekomen, wordt enerzijds gevoed door een zucht om het verloren terrein te herwinnen op een ontkerstende wereld, anderzijds door een oecemenische instelling, welke zelfs in de Apostolische belijdenis geen algemeen kerkelijk draagvlak vinden kan.

Zonder aan die belangstelling de invloed van geestelijke drijfkrachten te ontzeggen, wordt zij toch voor haar. uiting en gericht zijn door de genoemde situatie grotendeels bepaald. Derhalve ontbreekt het haar aan een theologie, welke haar past en met haar voorstelling van kerkelijk leven zou overeenkomen.

Daarbij komt nog, dat deze belangstelling door onkunde en vooroordelen wordt afgehouden van bezinning op de reformatorische belijdenis en het daaraan ten grondslag liggende geloof in de Schrift, althans zich zelf remmingen aanlegt uit beduchtheid voor een reeks kerkelijke boosheden als confessionalisme, dogmatisme, moralisme, piëtisme, mysticisme, waarmede men bepaaldelijk de gereformeerde, d.i. de eigenlijke theologie der kerk, besmet acht, en waarvoor men het kerkelijk leven in de toekomst mogelijk wil vrijwaren.

Tengevolge van al deze aangelegenheden snijdt men zich onwetend of moedwillig de enige weg tot sanering van het kerkelijk leven af, welke alleen vanuit de reformatorische belijdenis der kerk kan beginnen. Het toekomstbeeld, dat men zich van kerk en theologie maakt, moet wel heel vaag zijn, en zo laat het zich begrijpen, dat er zijn, die van de kerkorde verwachten dat kerkelijk leven en die theologie te brengen, waarvan men droomt.

Wie zich echter rekenschap mag geven van het feit, dat de theologie uit het leven der kerk van Christus opkomt, en dat Zijn gemeente uit het Woord wordt geboren, zal zich niet misleiden met de illusie, dat het ontwerp kerkorde een baarmoeder van gezond kerkelijk leven en theologische bezinning zou kunnen zijn.

Bovendien gaat het ontwerp uit van vooronderstellingen aangaande het wezen der kerk en haar roeping, welke in strijd zijn met wat ons door de Heilige Schrift geleerd wordt en met het leven der kerk overeen­komt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen