Zijn de Geref. Gemeenten sterk aan het vooruit gaan?

Een trouw lezer van De Waarheidsvriend wees mij op een artikel in het Friesche Dagblad, hetwelk luidt als volgt :

Een vreemde geschiedenis

Toen het Centraal Bureau voor de Statistiek de verdeling der bevolking over de „voornaamste kerkgenootschappen" bekend maakte, trok 't bijzonder de aandacht, dat de Gereformeerde Gemeenten zo sterk in ledental waren gestegen.

Vele commentaren wijdden speciaal aan dit verschijnsel aandacht. Nu rijst evenwel de vraag, of de cijfers op dit punt wel betrouwbaar zijn.

Volgens de opgaven van het Bureau behoren in Leeuwarden tot de Gereformeerde Gemeente 466 zielen. Dat is eenvoudig onmogelijk. Reeds hierom, omdat het uitgesloten moet worden geacht, dat bijna 500 leden van die kerkgemeenschap op één plaats woonachtig, niet zouden komen tot stichting van een kerk. Dat nu is in Leeuwarden niet het geval. Er worden wel pogingen aangewend om te komen tot samenkomsten, maar van de stichting van een kerk is geen sprake. De Gereformeerden, onderhoudende art. 31 K.O., hebben in Leeuwarden 515 leden. Iedereen weet, hoe zij elke Zondag tweemaal hun kerkdiensten houden. De Gereformeerde Gemeente zou er nog sterker zijn en niet in staat zijn om te komen tot kerkinstituëring ? Het is te mal om los te lopen.

Personen, die de kerkelijke kaart van Leeuwarden heel goed kennen, gaven ons als hun schatting van het aantal personen, dat tot de Gereformeerde Gemeente gerekend moest worden, getallen op, die liggen in de buurt van 50 a 60.

In andere gemeenten is 't niet anders. In Oost-Dongeradeel is het getal leden der Gereformeerde Gemeente volgens de volkstelling 115.

In die gemeente is daar precies één van bekend, al sedert jaren. De volkstellingsgegevens vermelden 52 personen beneden de 16 jaar in Oost-Dongeradeel onder het hoofd Gereformeerde Gemeente. Bij de burgerlijke stand is daar sedert vele jaren geen jonggeborene aangegeven als behorende tot de Gereformeerde Gemeente.

In Barradeel zouden er volgens de statistiek 51 zijn. Er is niemand bekend. Bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer krijgt de lijst der Staatkundig Gereformeerden, waar de leden der Gereformeerde Gemeenten gewoonlijk op stemmen, hoogstens 1 of 2 stemmen.

Sneek heeft volgens de volkstelling 91 leden der Gereformeerde Gemeente. Bij kenners van de kerkelijke kaart, niemand bekend.

In Bolsward zouden het er 67 zijn. Er is één gezin bekend en verder een paar alleenstaande personen. In het geheel minder dan 10.

Zo is het in tal van gemeenten in Friesland.

Wij zetten nog even een aantal onder elkaar :

Leeuwarden 466
Baarderadeel 43
Barradeel 51
Bolsward 67
Dantumadeel 18
Dokkum 20
Heerenveen 104
Oostdongeradeel 115
Ooststellingwerf 63
Sneek 91
Tietjerksteradeel 86
Franeker 44
Utingeradeel 104

In de laatste gemeente zijn inderdaad in Akkrum enkele gezinnen, die tot de Gereformeerde Gemeente behoren en geregeld samenkomen. Maar het getal 104 is ook stellig te hoog.

Overigens zijn in al de hier genoemde gemeenten behalve in Dantumadeel, practisch géén personen, die tot de Gereformeerde Gemeente behoren. De Burgerlijke Stand kent ze niet en de kenners van de kerkelijke kaart hebben er nooit van gehoord. Er schiet maar één conclusie over : over het gedeelte van Friesland, dat wij thans hebben onderzocht, zijn waarschijnlijk 8 à 10 maal zoveel leden van de Gereformeerde Gemeente opgegeven, dan er in werkelijkheid zijn.

De meest voor de hand liggende veronderstelling is, dat verschillende personen de Gereformeerde Kerken of de Chr. Gereformeerde Kerk hebben verwisseld met de Gereformeerde Gemeente. In streken, zoals Zeeland en een deel van Zuid- Holland, waar deze gemeenten een belangrijke positie hebben, is zulk een vergissing weinig waarschijnlijk. Maar als de cijfers in grotere delen van ons land zó kant noch wal raken als in Friesland, dan is de volkstelling op dit onderdeel volstrekt waardeloos.

In hetzelfde blad wordt later van de zijde van de Gereformeerde Gemeenten medegedeeld, dat er in Friesland maar drie gemeenten zijn van de kerk van wijlen ds. Kersten, n.l. te Akkrum, Lemmer en Oudemirdum. De Gereformeerde Gemeente te Akkrum telt ongeveer 130 leden en doopleden, waarvan er 30 in Leeuwarden wonen. De volkstelling vond er in Leeuwarden niet minder dan 466.

Volgens de officiële gegevens van de Gereformeerde Gemeenten waren er in Nederland op 1 Jan. '47 circa 58.000 leden van die kerkformatie en op 1 Jan. '49 62.000. Volgens de volkstelling waren er in Mei '47 reeds ongeveer 90.000.

We zien dus dat die cijfers volstrekt niet betrouwbaar zijn. De aanwas van de kerk van wijlen ds. Kersten is lang niet zo groot geweest als de volkstelling ons heeft willen doen geloven.

Ik denk, dat er door de overvloed van namen als : Gereformeerd, Gereformeerd art. 31, Chr. Gereformeerd, Gereformeerde Ger meenten, Oud Gereformeerde Gemeenten. Vrij Gereformeerde Gemeenten, zoveel mensen in de war zijn geraakt, dat ze per slot van rekening niet meer wisten wat ze moesten invullen.

TIMMER.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen