De Puritein van de Hertenpolder

Jammer genoeg werden wij op de scholen meer in remonstrantse geest onderwezen. De remonstrantse Oldenbarnevelt werd verheerlijkt en de Gereformeerde Prins Maurits werd in een kwaad daglicht geplaatst. En zo ging het met alle personen en zaken in de| behandeling der geschiedenis. Daarom wil ik gaarne Trigland lezen. Ik geloof stellig, dat hij de mensen en zaken in het rechte licht geplaatst heeft. In ieder geval wil ik niet gaarne eenzijdig worden voorgelicht.

En daarom is er ook zulk een groot verschil in het openbaar en christelijk onderwijs. Ik polste eens een collega van de openbare school over de inneming van Wezel en 's Hertogenbosch tijdens de expeditie van Frederik Hendrik. Hij vertelde het hele verhaal, maar het voornaamste vergat hij of wilde hij niet vertellen, n.l. dit, dat toen men de Prins berichtte hoe de val van Wezel.was tot stand, gekomen, hij uitriep: „O, mijn zone, mijn kind, mijn zone ! is het zo geschied ? is het zo ? Zo is het een louter werk van God en niet van mensen. De Heere is ons een toevlucht en Helper geworden ter bekwamer tijd! Toen ik hem dit zei, glimlachte hij.

— Och, zei hij, wat doet het er toe. Daar moet je de kinderen niet mee vermoeien. Dat begrijpen ze toch niet. Dit gesprek sterkte mij in de zekerheid, dat het christelijk onderwijs van God gewild en gezegend wordt.

En zo is het nu ook in de geschiedschrijving. Zien we de leiding Gods in het leven der volkeren ? Zijn bemoeienis met ons volk in donkere tijden ? Merken we op Zijn straffen en Zijn zegeningen ? Het is zulk een groot verschil wie geschiedenis schrijft en wie geschiedenis vertelt. De jeugd wordt voor een deel gevormd door de kennis van het verleden. Uit de geschiedenis van het Vaderland leert zij op Gods daden merken. Daarom, het verschil is zo groot.

Denk b.v. aan Trigland en Uitenbogaard. — Om de waorheid te zeggen, ik geleuf liever Trigland dan Uitenbogaort, om deze eenvoudige reden, dat iemand die waorlijk gereformeerd is, meer angedaan is met de Geest der Waorheid dan een remonstrant, die mit deze Geest niet is vervuld.

En een remonstrant wederstaat God Zijn Woord. en

— Maar hoe verklaar je dit nader, Veldstroo, onderzocht Sloot nieuwsgierig, want tot dergelijke uitspraken kwam hij nog niet.

— Een zuuvere remonstrant geeft nooit God alleen de eer van zien zaligheid, daorom betwiefel ik die oprechtheid. Gods kind wórdt wel geslingerd, in zien leven en mit dwaoling veulzins angevallen, mer hie starft altiet gereformeerd, dat wil zeggen, hie zeit:

— Ik het dat goede waark altiet tege gestaon ! Ut is Gods genaode alleen. Gedenk mien aarm zondaor. Of zo as Groen van Prinsterer eerst op zien starfbed anschouwde „de vriemachtige uitvurkiezing Gods, die zolang voor hem door een nevel omfloersd was."

Daorom geef ik de veurkeur an degelukke schrievers. Op dit gebied ók Fruitier en Trigland liever as de liberaolen van de leste tied.

— Jazeker ; ik kan u geen ongelijk geven, Veldstroo. Ik mag ook die ouden nog wel. Ook wat de Schriftverklaring betreft proef ik in de ouden meer het plechtige, de nederige toon in hun uitweiden. Zij leefden meer in de sfeer van het heilige. Het is ook een bewijs des H. Geestes in hun ziel, wanneer zij met diepe eerbied het Woord Gods verklaren. Het luchtige en vrijpostige behandelen en bespreken/ der Bijbelse waarheden door vele onzer theologen, bewijst - dat zij vervuld zijn met de geest der wereld, ik kan daarom gerust zeggen, een geest der dwaling. Het is deze dat de Apostel vermaant de geesten te beproeven of ze uit God zijn.

(Wordt vervolgd).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen