De nieuwe kerkorde

Met 14 tegen 16 stemmen aangenomen. Derhalve 15½ % van de Synode tegen. Dat schijnt zo slechts een kleine minderheid, als men alleen op die 14 tegenstemmende gedelegeerden ziet.

Intussen geeft dit geen zuivere voorstelling van de ware situatie.

Onderstel eens, dat deze stemming ware geschied door de met belangstelling medelevende leden der kerk, n.l. door die leden, die zonder ernstige verhindering de samenkomst der gemeente nimmer nalaten, maar trouw bijwonen.

Wij wagen ons niet aan cijfers, maar het lijdt geen twijfel, of het zou blijken, dat de verhouding van tegenstemmers en voorstemmers onder deze leden een geheel andere zou zijn dan 14 : 76. Het is volstrekt niet overdreven om aan te nemen, dat het ontwerp kerkorde in de aangeboden vorm, bij zulk een stemming geen voldoende meerderheid zou hebben verkregen.

Dat betekent dus, dat de nieuwe kerkorde in de gemeenten in breder kring door bezwaren wordt gedrukt, dan de eindstemming in de vergadering der Synode zou doen verwachten, ongerekend nog het feit, dat een aantal voorstemmende afgevaardigden hun aarzeling hebben te kennen gegeven.

Volgens een verslag van „De Rotterdammer" dd. Vrijdag 8 December j.l. hebben dertig leden hun stem gemotiveerd. Wij nemen uit het verslag een en ander zonder commentaar over, omdat het duidelijk genoeg voor zichzelf spreekt.

Ds. J. Vink (classis Hoorn) stemde voor, maar met grote aarzeling. Hij is met zorg vervuld voor de handhaving van het echt reformatorisch karakter der kerk. Spreker kan het geheel nog niet goed overzien. Het Dienstboek is slechts ten dele aanwezig en het is te zeer gebonden aan de historische tradities. Aan verschillende principiële bezwaren van zijn kant komt het ontwerp niet tegemoet. De gehoorzaamheid aan de Heilige Schrift kan fundamentalistisch worden uitgelegd. Toch zal spreker vóór het ontwerp stemmen, omdat het de mogelijkheid biedt samen kerk te zijn.

Ook ds. mr. F. C. Boenders (classis Den Bosch) heeft lang geaarzeld, of hij zijn stem aan het ontwerp zou kunnen geven. Hij vraagt zich af, wat er gebeuren zal met collega's, die het belijden der kerk niet zullen kunnen meespreken. Ondanks zijn bezwaren tegen de justitiële leertucht, zou hij vóor stemmen, omdat de kerk een instituut is, dat door God geleid wordt en hij in het geloof leeft, dat God zijn kerk niet zat verlaten.

Ds. Van den Akker (classis Bommel) motiveerde in den brede, waarom hij als afgevaardigde van zijn classis het meerderheidsbesluit dezer classis zou uitvoeren en tegen stemmen. De bezwaren gelden de functie van het belijden, de opvallende plaats van de organen van bijstand, het regeerambt der diakenen, de ouderling-kerkvoogd, die de zelfstandigheid der gemeente bedreigt. Aangezien ook na de eerste lezing met deze bezwaren niet voldoende rekening werd gehouden, kan de classis Bommel niet anders doen dan tegenstemmen.

In gelijke geest sprak ds. J. Kievit (classis Harderwijk). Ook bij hem zijn de bezwaren tegen het ontwerp niet weggenomen. Het gaat vooral om de belijdenis, ofschoon spreker moeite heeft met zijn tegenstemmen. Liever behoudt hij een goed geweten, dan in vrees te moeten leven.

Ds. H. W. te Winkel (classis Groningen) had bedenkingen, die hem soms naar de oude reglementen zouden doen terugverlangen. Maar daartegenover is er meer, dat hem doet voorstemmen. Een nieuw geslacht immers moet de mogelijkheid hebben, weer kerk te zijn. Die mogelijkheid biedt het ontwerp.

Prof. dr. Th. L. Haitjema (classis Groningen) herinnerde aan de reorganisatiestrijd van jaren. Hij verheugde zich over deze dag, nu die strijd ten einde is gekomen en wenste van harte vóor te stemmen.

Ds. Boer (classis Gouda) was tegen het ontwerp. Hij heeft geen vertrouwen in het functionneren der belijdenis bij het vastgestelde artikel 10 der Kerkorde. De concessie aan de vrouw in het ambt (hulppredikster) kan hij niet aanvaarden, evenmin als de raden en werkgroepen, die teveel uitvoeren en beslissende macht hebben.

WEG TOT BETERSCHAP.

Dr. H. Schroten classis Rotterdam), verklaarde zich, ofschoon met aarzeling, vóór het ontwerp, in het vertrouwen dat de herstellende patiënt, die door God aan de hand genomen wordt, de weg tot verdere beterschap zal vinden.

Ds. D. Bakker (classis Leeuwarden) heeft natuurlijk bezwaren, zo merkte hij op, maar zij wegen niet op tegen de mogelijkheden, die het ontwerp biedt. Hij stemt vóór het ontwerp, niet als vertegenwoordiger van de vrijzinnige groep, maar als verantwoordelijk dienaar der kerk.

Vervolgens motiveerden enkele adviseurs hun aanbeveling voor het ontwerp, waarna ds. Meyers (classis Utrecht) verklaarde, dat de formulering van artikel 10 hem ten enenmale onvoldoende is en hij o.a. op grond daarvan zou tegenstemmen.

Zij slechts opgemerkt, dat met name art. X voor de tegenstemmers van overwegende betekenis is geweest, zoals ook te verwachten was.

Men kan dan ook niet weerspreken, dat, formeel gezien, de Hervormde Kerk van karakter is veranderd.

Het algemeen reglement van de organisatie 1816 sprak van de handhaving der leer en verstond daaronder de leer der belijdenisgeschriften en de liturgische formulieren.

Het thans aangenomen artikel X spreekt wel van gemeenschap met de belijdenis der Vaderen en zegt ook wel, waarin die belijdenis is vervat — o.a. in de Drie Formulieren — maar het blijft de belijdenis der Vaderen en wordt niet verklaard de belijdenis der Hervormde Kerk te zijn, laat staan tot uitdrukking te brengen, dat zij in haar handelen aan die belijdenis gebonden is.

Dit kan o.i. in de woorden: in gemeenschap met de belijdenis der Vaderen worden gelezen — en de Zwingli-groep is daarop niet gerust — maar het kan ook anders, en velen nemen het anders. Men heeft wel willen beweren, dat „in gemeenschap" insluit: „in overeenstemming met", doch men heeft deze duidelijke term toch maar van de hand gewezen, hoewel een dergelijk verzoek aan de Synode werd gedaan.

Het is klaar en duidelijk — en vele voorstemmers komen er ook rond voor uit — dat ondanks de gemeenschap met de belijdenis der Vaderen in art. X, hetwelk zij onderschrijven, velen hun stem gegeven hebben, die in verschillend opzicht welbewust niet in overeenstemming met die confessie belijden.

Daarom geldt het meer dan een formele kwestie. De aanvaarding van de nieuwe kerkorde betekent een ingrijpende wijziging van het belijdend karakter der Hervormde Kerk. Deze wijziging vindt ook zijn weerslag in verschillende bepalingen van de nieuwe kerkorde, als de structuur van de organen van bijstand, het regeerambt van de diaken, de ouderling-kerkvoogd en zoveel meer, waarop dezerzijds werd gewezen.

Beoordeeld naar deze dingen, is er inderdaad aanleiding om bezorgd te zijn over de toekomst van de Hervormde Kerk. Wij weten en geloven, dat God Zijn kerk in stand houdt, maar dat betekent nog niet, dat Hij de Hervormde Kerk in stand houden zal.

S.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen