„Artikel X niet het belangrijkste”

„De Rotterdammer" van 8 December j.l., waarin uiting wordt gegeven van de gedachten van verschillende op de voorgrond tredende personen in het kerkelijk leven, vermeldt ook een antwoord van dr. Van Itterzon te 's Gravenhage op de vraag, wat de aanvaarding van de kerkorde betekent. Hij zou gezegd hebben, dat artikel X niet het belangrijkste is, „omdat de kerk er zich toch niets van aantrekt, of; dit nu wat scherper of iets zachter wordt geformuleerd. Ieder interpreteert dit artikel naar zijn eigen gedachte, aldus deze grote-stads-predikant".

Het is ons niet direct duidelijk, hoe dr. van I. dit bedoelt. Hij acht artikel X niet het belangrijkste, terwijl toch gebleken is, dat velen rechts en links het wel zeer belangrijk vinden. Wij gaan niet uitvoerig in op de beweegredenen van rechts en van links, die aanleiding konden geven tot zulk een houding. Duidelijk is, dat de drang tot herstel van de gereformeerde kerk en kerkorde aan de rechterzijde zijn invloed deed gelden, terwijl de linkerzijde beducht voor iedere confessionele binding uiteraard art. X van belang moest achten, voornamelijk in verband met de leertucht. Maar dat is nu punt twee.

Verder vragen wij, wat bedoelt dr. v. I. met de kerk, die er zich niets van aantrekt. Klaarblijkelijk de mensen, die in de kerk zijn. „Ieder interpreteert naar eigen gedachte".

Het is wellicht nog juister om te zeggen, dat „men", de mensen in de kerk, helemaal niet interpreteren. Zij belijden, alsof er geen artikel X is. De Gereformeerde Bond blijft, de Confessionele Vereniging blijft, de Vereniging van Vrijzinnig-Hervormden blijft, de Zwingli-groep blijft en ieder volgt zijn eigen belijden of niet-belijden.

Dat kan, en het zal aanvankelijk zeker zo zijn. Misschien ook denkt dr. v. I. aan de 10 jaren uitstel van de leertucht, althans wat afzetting betreft. Hij verwacht immers felle partijstrijd omtrent leertucht e.a. aangelegenheden.

Maar dan kan ieder toch maar niet zo ongestoord zijn gang gaan. Vanwaar anders die strijd?

De bepalingen van de nieuwe kerkorde zullen toch, zo is het voornemen, op 1 Mei 1951 gaan werken.

Wat wij altijd hebben beweerd — en deze mening wordt door anderen gedeeld — n.l. dat alles er tenslotte van zal afhangen, hoe de kerkorde wordt gehanteerd, zal dan gaan blijken.

De interpretatie van artikel X is daarbij geenszins onverschillig. Integendeel. Deze twee hangen zeer nauw samen.

Daarom vragen wij: Is dr. v. I. van gedachte, dat de classes, de provinciale en de generale Synoden, zich op het standpunt zullen plaatsen, dat een ieder artikel X interpreteert naar zijn geest — en dat die vrijheid inderdaad het karakter van de kerk onder de nieuwe kerkorde moet kenmerken?

Hij zal misschien zeggen: dat hangt er van af, hoe de leiding in die vergaderingen zal zijn. Zo ja, wat zal er dan terecht komen van de kerkelijke tucht? Dan kan men in de ene classis of provincie interpreteren naar men wil en preken naar zijn smaak van belijden, terwijl men in een andere classis of provincie wordt lastig gevallen, en wat nog meer. In ieder geval zou dit een kerkelijke of liever onkerkelijke warboel betekenen.

Misschien ook zullen visitatoren een bijzondere opdracht krijgen om al te grote buitensporigheden te voorkomen.

In ieder geval zal men toch wat willen doen, tenminste als degenen, die thans de hoofdtoon voeren, aan het roer blijven, of hun invloed op de koers kunnen blijven uitoefenen. De verwachting wordt immers van die zijde uitgesproken, dat de belijdenis vragen eigenlijk nog aan de orde komen. Het zal dan blijken, welke interpretatie een min of meer officiëel karakter aanneemt en hoever de rekbaarheid van artikel X zal gaan.

Maar het is ook mogelijk, dat dr. v. I. gelijk heeft, dat de kerk zich van artikel X niets aantrekt. Wij zijn dan zo vrij, het woord „kerk" hier te nemen in de zin van de ganse structuur van raden en commissies, die het „kerkewerk" doen, hetwelk bij uitnemendheid zo wordt genoemd, als ware de doodgewone herderlijke arbeid in de gemeente niet het allervoornaamste.

AI dat kerkewerk vraagt geld en mogelijk dreigt het gevaar, dat de financiële aangelegenheden zwaarder zullen wegen dan de interpretatie van artikel X. De figuur van de ouderling-kerkvoogd, met alles wat daaraan verbonden is, is in dit opzicht niet zonder betekenis.

Maar, hoe het ook zij, indien zulk een vrijheid van interpretatie van artikel X en de daarin genoemde belijdenisgeschriften in de bedoeling ligt, althans door de practijk zal worden bevestigd, zal het euvel van de organisatie 1816 bestendigd worden. Alleen, het zal geen euvel meer heten, maar als kenmerk van gezond kerkelijk leven gelden. Dat lijkt sprekend op vrijzinnigheid.

S.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen