De Puritein van de Hertenpolder

door Jac. Overeem

   Dominé Greenveld kent zijn gemeente. Hij weet elke levensontwaking waar te nemen en bezocht reeds meermalen elk gezin, dat bij de gemeente behoort. Hij vraagt niet naar een ouderling, zonder meer, maar naar een man, die niet alleen op de daarvoor bekende zitdagen actief is en zijn plaats in de kerk bezet, doch in zijn hart deze lust kent, dat hij weduwen en wezen in hun bekommernis bezoekt en gaarne wil wijzen op die geheel Enige Man, Die ook een Vader is der Wezen.
   Daarom viel de keus van dominé Greenveld op Janus Veldstroo, die hij als een priester in zijn huis heeft waargenomen. Hij heeft hem gekend in zijn theologiseren, maar ook in zijn getuigen van Christus. En het verschil is hem een vreugde geweest. Want wat baat het de mens, zo hij de gehele Catechismus opdreunen kan, en hij kent Jezus niet?
   Hoe hartelijk is hij verblijd geweest, toen Janus hem de overgang meedeelde. Met welk een interesse heeft hij geluisterd, toen hij waarnam dat een schaap door de enge poort was gegaan en een plaatsje vond in die Arke Christi.
   De oude hofhond Cato loopt traag over het erf. Het vuur in hem is gedoofd. Als iemand de werf opkomt, loopt hij er even langzaam heen en snuffelt wat aan diens broek, maar gromt niet eens meer. Voor de mensen is dit wel aangenaam, want het is nog nooit plezierig gevonden, wanneer een hond als een woesteling tekeer gaat en vooral als het een loslopende is.
   Janus kan de hond evenwel nog niet missen. Het is altijd zulk een trouw dier geweest. Zijn ogen zien zo weemoedig en zo eerlijk. Hij heeft altijd in hoge mate zijn plicht gedaan.
   Als dominé de werf op komt rijden, blijft hij in zijn hok onder de hooiberg. Alleen voor hen, die wat slordig gekleed zijn en zij, die een soort uniform dragen, komt hij het hok uit. Nu blijft hij in zijn hoekje en schouwt traag over het erf. Hij huivert voor het weer.
   Het is December.
   De dag is zonder regen aangelicht, maar donkere wolken trekken langzaam over.
   Janus is op de deel. Hij is weer alleen. Het knechtje is met de noorderzon vertrokken.
   De winterdag geeft geen bijzondere drukte. Als het Lente wordt, zal hij wel weer zien. Hij heeft er, toen hij de laatste keer thuis was, met vader over gesproken. Die zou uitkijken naar een geschikte knul uit de buurt.
— Janus, zegt Mia door de achterdeur, dominé is er. Kom je?
Janus legt de borstel, waarmee hij de koeien bewerkt heeft, in het stalraampje.
   De dominé! Wat zal dat zijn?
   Als Janus de keuken binnenkomt, is Mia bezig te vertellen, hoe de kleine knecht met de noorderzon vertrokken is. En tevens haalt ze de geschiedenis van het tong-uitsteken tegen Maarten Luther op.
   — Hoe vindt de dominé dat? Dominé glimlacht. — Een typisch rooms verschijnsel. De alleenzaligmakende kerk, Veldstroo! — Ja, dominé, zeg dat wel, stemt Janus toe. — Hoe moeten we de Geus behandelen? Goed, maar met een vals hart. Of de roomse zich wijzigt op dit punt? Of het meer in de lijn van de Schrift zal gaan leven? Wij geloven van niet. EenmasJ op een valse grondslag gebouwd, kan er nooit een zuivere planting op groeien.
U is er nogal mee op de hoogte, Veldstroo. juffrouw
   — Ja, dominé, zoveel als ik er van te weten kon komen, weet ik. Ik maakte er een soort studie van. De oorbiecht is iets vreselijks. Denk aan de duizenden jonge meisjes, die door de schandelijke, indringende vragen van de priester, om er alles maar uit te krijgen, innerlijk werden verontreinigd.
   •— Zo is het. Och, het is duidelijk, als wij het mogen zien. En zo is er zoveel! Ik was eens in Rome en zag daar het koperen beeld, voorstellende de apostel Petrus. Men wees mij op de grote teen van zijn voet. Nu, die was door de bedevaartgangers finaal platgesleten van het kussen. Ik vraag u, is dat beeldendienst, is dat afgoderij, of niet?

No. 93

(Wordt vervolgd)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen