MISHANDELING DER BELIJDENIS

Het moge enerzijds een verheugend feit zijn, dat men zich in bredere kring met de belijdenisgeschriften bezig houdt, anderzijds is dit ook niet zonder gevaren. Wanneer mensen, die opvattingen koesteren, die in strijd zijn met de confessie, zich wagen aan de uitleg daarvan, dan bestaat er grote kans, dat deze uitleg niet is in overeenstemming met de oorspronkelijke bedoeling. Daarnevens bestaat de kans, dat de belijdenis zodanig wordt geïnterpreteerd, dat zulke opvattingen niet meer in strijd schijnen te zijn met de belijdenis.
   Het is van algemene bekendheid, dat de theologen der 16de en 17de eeuw in ons vaderland op het standpunt staan : de Heilige Schrift is Gods Woord. Voor hen zijn dit woorden, die zij afwisselend gebruiken. Als zij spreken over Gods Woord, dan verstaan zij zeer vaak daaronder de Heilige Schrift zonder meer.
   Theologen uit later tijd : in de vorige eeuw en ook in deze eeuw, maken daar niet alleen onderscheid tussen, maar maken er min of meer ook een tegenstelling van. Dan wordt er gezegd: Gods Woord is in de Schrift maar niet alles wat in de Schrift staat, wordt als Gods Woord gewaardeerd. Wij moeten zelf uitmaken wat er in de Schrift Gods Woord is of wel voor ons gezaghebbend is. Of wel, men zegt: Gods Woord komt tot ons in het gewaad der Schrift, datgene wat beslag op ons legt is Gods Woord, het gewaad is van minder waarde, daar mogen we gerust de schriftcritiek op uitoefenen.
   In het licht van dergelijke beschouwingen zullen we wel de enormiteit moeten zien, die in het gezinsblad ,,De Hervormde Kerk" voorkwam. Daar legt prof. dr. A. van Selms de Nederl. Geloofsbelijdenis uit. Daarin zegt hij het volgende :
   De Heilige Schrift moet steeds in verband gezien worden met het werk van de Heilige Geest. Daarvan spreekt artikel 3, dat zo zelden ernstig bestudeerd is. Dat belijdt, dat het Woord Gods gesproken is door de heilige mensen Gods, door de Heilige Geest gedreven zijnde. Met andere woorden, de inspiratie heeft betrekking op het gesproken woord. Daarna heeft God, door een bijzondere zorg, die Hij voor ons en onze zaligheid draagt, zijn knechten de Profeten en Apostelen geboden, zijn geopenbaarde woord bij geschrift te stellen. De optekening van dat gesproken woord was dus een daad van menselijke gehoorzaamheid ; volgens de belijdenis is het schrijven als zodanig geen direct werk van de Heilige Geest. Daarmede is ons de plicht van historische en literaire kritiek opgelegd : deze bedoelt terug te gaan van het geschreven woord naar de situatie, waarin het gesproken woord zijn zin had. Want de waarheid van het Godswoord ligt in de verhouding tussen het woord der profeten tot de situatie, waarin het gesproken werd.
   De hier geuite bewering, dat de inspiratie alleen betrekking heeft op het gesproken woord, niet op het schrijven, en dat dan nog wel volgens de belijdenis, acht ik een zodanige enormiteit, dat ik niet kan nalaten deze te signaleren. Er is geen haar op het hoofd der opstellers, of van de leden der Synoden der 16de en 17de eeuw geweest, die hier maar aan gedacht heeft. Trouwens de schrijver had dat ook zelf kunnen ontdekken, want de belijdenis zegt in art. 5 : „En wij geloven zonder enige twijfel al wat daarin begrepen is". Dit past niet bij een schriftcritische houding ! Maar wat hem nog duidelijker kan aanspreken is het feit, dat de Statenvertalers in 2 Tim. 3 vs. 16 vertaald hebben : Alle Schrift is van God ingegeven. Hieruit blijkt wel duidelijk, dat onze vaderen met de belijdenis op het standpunt stonden, dat de inspiratie niet alleen betrekking had op het ge~ sproken woord, maar evenzeer op het geschreven woord.
Dat de scheiding, die prof. Van Selms maakt, in de ogen der vaderen niet geoorloofd is, blijkt ook uit de Franse Geloofsbelijdenis, die in art. 5 zegt: Wij geloven, dat het Woord, in deze boeken vervat, van God is voortgekomen, waarvan het alleen hare autoriteit ontvangt en niet van mensen.
   Dit blijkt ook uit het woord van Calvijn (Institutie I, VLI. 1): Maar aangezien geen dagelijkse Godsspraken uit de hemel gegeven worden, en alleen de Schriften bestaan, door welke het de Heere goedgedacht heeft zijn waarheid tot een eeuwige gedachtenis te doen voortleven, bezit de Schrift door geen ander recht eenj volledig gezag bij de gelovigen, dan wanneer ze geloven, dat ze uit de hemel is voortgekomen, even alsof levende stemmen Gods zelf vandaar gehoord werden.
   Hieruit blijkt m.i. voldoende duidelijk, dat de uitleg van prof. Van Selms beter kan aangeduid worden met een inleg, die aan de gedachtenwereld der belijdenis volkomen vreemd is.
   Het moge voor ons een waarschuwend voorbeeld zijn de nodige voorzichtigheid met hedendaagse „uitleggingen der belijdenisgeschriften" te betrachten.
   De schrijver is nog zo vriendelijk om met zoveel woorden de bijbelopvatting der hervorming als sectarisch te qualificeren. Indien hij behoefte gevoelt om qualificaties uit te delen, zal er eerder aanleiding kunnen zijn voor hem om zich af te vragen of hij zelf deze qualificatie niet eerder verdient, dan de kerk der vaderen.
   Hij toch wijkt van de kerk der vaderen af !

Waalwijk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen