ONDERWIJS

Kerk en School

   Aan het slot van m'n vorig artikeltje heb ik nog opgemerkt, dat het Onderwijs uit de Heilige Schrift, dat de kerk geeft aan de jeugd op school en catechisatie, hoe goed ook bedoeld en hoe getrouw ook uitgevoerd toch nooit kan opwegen tegen het regelmatig terugkerende en voortgaande Bijbelonderricht op de Chr. School. Trouwens ook bij andere leervakken op school is het van zo groot belang, hoe men de zaak aanpakt en vanuit welke hoek men de dingen beziet, 't Is ongetwijfeld verblijdend dat de kerk zich het lot der duizenden kinderen aantrekt, die de School met de Bijbel niet bezoeken. Alleen, zij zal die nooit allen kunnen bereiken.
   Ik herinner me die moeder, die op school kwam met een klacht over de juffrouw. Ze was vrij boos en haalde haar kind van school af, want, zo zei ze letterlijk, ik heb met die Christelijkheid niks te maken. Ik breng ze naar de Openbare School. Of die vader. Ja, dat "was een ietwat tragisch geval. Hij ontpopte zich als een absoluut ongelovige, die bewust de waarheid der Heilige Schrift loochende. Z'n kind (2de leerjaar) kwam met verhalen thuis uit de Bijbel, die hij zelf naar het rijk der fabelen verwees. Volgens zijn zeggen botste dat elke keer thuis en hij wilde dat niet langer doen voortduren. Daarom moest zijn dochtertje naar de Openbare School. Ze is er ook heengegaan.
   Hier hebben we mensen, die principieel kiezen voor de godsdienstloze school en de kinderen van deze ouders krijgt de kerk ook niet onder haar godsdienstonderwijs.
   Maar er zijn anderen, die er toch wel anders over denken. Onder hen zijn een aantal onverschilligen (zoals wij er trouwens ook hebben), die alles goed vinden. En ook weer anderen, die nog wel voelen voor „de godsdienst", maar de Openbare School met een godsdienstles vanwege de Kerk voldoende achten.
   En nu is het mij onbegrijpelijk, dat de kerk en haar organen zich niet stelt achter de School met de Bijbel. In elk geval voor zover het betreft degenen, die tot de rechtzinnige groepen behooren en óok zeggen te staan op de bodem van Schrift en Belijdenis. Hoe menigmaal hebben we de klacht gehoord bij het latere catechetisch onderwijs, dat er zo bitter weinig Bijbelkennis onder ons volk is. Ik wil helemaal niet beweren, dat de kinderen alles onthouden wat ze op onze Scholen met de Bijbel leren. Ik wil zelfs toestemmen, dat een intellectueel weten van deze dingen niet het hoogste, niet het allerbdangrijkste is. Maar wèl, dat zonder deze kennis toch alle godsdienstig onderricht in later tijd in de lucht komt te hangen.
   Zelf heb ik catechetisch onderwijs ontvangen, als schooljongen reeds, van de plaatselijke Herv. predikant op een dorp in Zuid- Holland. Ik was de enige onder het 20-tal leerlingen, die op de School met de Bijbel ging. En ik moet het met leedwezen contstateren, dat bij het begin, maar óok bij het einde van de winter-catechisatie, de elementaire kennis der heilsfeiten vrijwel nihil was.
   Ik dankte de domine voor het onderwijs, en nooit zal ik de blik, noch het woord, noch de handdruk vergeten, waarmee hij van mij, de 13-jarige knaap, afscheid nam. Je hoeft mij niet te danken, hoor! sprak hij. „Ik mag liever jou bedanken en m'n verwondering uiten, dat je 't zo lang vol gehouden hebt".
   Later heb ik hier veel over nagedacht en niet kunnen begrijpen, dat deze predikant, gezien de feiten, zich niet geheel schaarde aan de zijde der Christelijke School op het dorp. De enige reden, die ik heb kunnen vinden, was dat deze school uitging van een Schoolvereniging, die geheel bestond uit mannen van de Gereformeerde kerk.
   In de gemeente, waar hij later het langst heeft gearbeid, waar hij met emeritaat is gegaan en een paar jaar geleden is overleden, was hij een overtuigd voorstander van het Christelijk Onderwijs en bestuurslid van de Hervormde Scholen.
   Om alle misverstand weg te nemen, zij nog opgemerkt, dat deze leraar géén „Bondspredikant" was, maar tot do Ethische groep behoorde. Ook moet ik nog opmerken, dat in de bedoelde gemeente thans Gereformeerden en Hervormden samenwerken als bestuur van deze School met de Bijbel.
   Het praatje, dat jaren geleden nogal opgeld deed, alsof op de Bijzondere Scholen het onderwijs aanmerkelijk minder betekende, kan toch wel uit de wereld zijn. Toch duikt het zo nu en dan weer op. In alle ernst werd een dertig jaar geleden beweerd, dat zelfs het examen voor de Christelijke onderwijzers heel anders en heel wat minder was dan voor de overige leerkrachten.
   Een paar ouderlingen namen dat examen af, en dus dan weet je 't wel. Ik hoor nog m'n vader destijds vertellen, hoe men hem dit in Rotterdamse handelskringen, waarmee hij krachtens zijn zaken moest omgaan, in alle ernst mededeelde, met de bedoeling, dat hij z'n zoon toch een wat betere opleiding zou laten geven en dus zou bestemmen voor de Staatsschool.
   Zó grof zal men het thans niet meer horen. Maar toch werd nog onlangs door een collega beweerd, tegen een moeder, die over de school voor haar kind kwam praten, dat het onderwijs op de Christelijke School minder was. Ja, ziet u, dat godsdienstonderwijs, dat ze daar geven, daarvoor wordt de tijd afgenomen van de gewone vakken, 't Scheelt wel niet zo héél veel, maar 't is toch minder.
   De feiten leren het anders, maar we behoeven daar heus niet op in te gaan. Dat is geen steekhoudend argument. Evenmin dat het zou gaan orii een machtspositie. Evenmin als het de kerk te doen is om de macht, als zij de verlorenen en weggedrevenen tracht terug te brengen onder het Woord, evenmin is dat de bedoeling van de School met de Bijbel. Niet daarvoor heeft ons. voorgeslacht in de 19de eeuw gestreden, maar net als de kerk, om te behouden en terug te brengen.
   Om voor de kinderen der gemeente onderwijs te krijgen naar het Woord en om ook voor die buitenstaanders die mogelijkheid te scheppen. Dat heeft strijd en geld en smaad gekost. Niet weinig. Niet om de macht, maar om het beginsel. Daar hopen we ook nog wel eens over te spreken.
    Men hoort zo dikwijls, dat de kerk de greep op de massa verloren heeft. Ik geloof het ook. Erger nog is, dat de greep op een groot deel van het kerkvolk ook verloren dreigt te gaan. En waar de Christelijke School zulk een belangrijke factor is bij het onderwijs aan het zaad der kerk en tevens voor vele andere kinderen, mag men toch verwachten, dat de kerk het ook als haar roeping beschouwt, hier te steunen en te helpen, waar en wat zij kan. Dat ze daarnaast nog andere terreinen heeft en elke mogelijkheid moet aangrijpen, beamen we ten volle.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen