Over revisie der Belijdenis

   Het tweede punt van geschil zullen we, zijnde van kerkrechterlijke aard laten rusten.
   Het derde punt van geschil betrof de vraag of de belijdenis en de catechismus behoorden gerevideerd te worden.
   Gomarus c.s. antwoorden hierop :
   Dat de belijdenis en de catechismus in alle nationale Synoden noodwendig moet gerevideerd en overzien worden, als zijnde zulk een essentieel en substantieel punt van een nationale synode gelijk de verschillende broeders zich verklaard hebben, kunnen wij geenszins verstaan.
   Ten eersten, overmits zulks een geheel nieuwe zaak is, waarvan wij sedert Christus' geboorte en het oprichten der christelijke apostolische kerken, geen wet hebben vernomen, maar wel veel voorbeelden van het tegendeel ; gelijk wij ook geen voorbeeld weten te vinden, dat een uitschrijving van een nationale synode ooit onder de christenen alzo (namelijk tot revisie der algemene belijdenis of catechismus) geschied is.
    Ten tweeden, omdat door zulk een wet en gebruik de kerk Gods zelve haar eigen leer en geloof elke keer zonder tegenspreken in twijfel gaat trekken en alzo in een onzekere leer of geloof schijnt te staan, hetwelk immers zowel onder de kerkedienaars als onder de gewone lidmaten geen goed kan veroorzaken.
   Ten derden, hierdoor zal ook elke keer vanzelf en zonder noodzaak de deur wijd open gedaan worden voor allerlei kwesties en onnodige, ja schadelijke disputen, alzo daarmee de kittelachtige en nieuwsgierige geesten de gelegenheid gegeven zal worden, om elke keer, nieuwe leer op de baan te brengen.
   Ten vierden, zal hiermede de stand der kerken op zulken weg gebracht worden, dat wij schier in alle nationale synodes nieuwe belijdenissen immers verscheiden vergaderingen te verwachten hebben, wat heden den een behaagt zal morgen den ander mishagen, en zo zal een ieder opgewekt worden, wat nieuws voor te werpen.
   Ten vijfden, onze hogescholen zullen hiermede hun aanzien verliezen en door andere buitenlandse academies geschuwd worden, omdat men geen vaste voet van leer alhier zal houden, maar elke keer in onzekerheid staan, en altijd weer opnieuw met onze eigen leer door disputeren, en daardoor noodzakelijk met vele onnodige soortgelijke kwesties en twisten altijd beladen zijn, gelijk (God betere het) de ervaring reeds bewijst.
   Daartussen houden wij, dat de confessie en de catechismus mag ('t zij ten dele of geheel) overlezen en overzien worden, indien wettige oorzaken daartoe in de synode, vergaderd zijnde, dringt, gelijk zulks wel uit zulke oorzaak geschied is zonder dat hetzelve als een ordinantie en nodige wet gesteld worde.
   Zonder ook, dat de uitschrijving der nationale synode uitdrukkelijk met zulk een clausule geschiede, hetwelk wij nieuw en ongehoord, alzo ook schadelijk en Uw Mog. Ed. zelfs mitsgaders de kerken dezer landen in haar eer en reputatie nadelig achten te zijn.
   Tegenover deze redenering maken Arminius c.s. deze tegenwerping: dat de confessies door particuliere kerken gemaakt zijn en door de kerken, die ze gemaakt hebben veranderd kunnen worden, want particuliere kerken kunnen dwalen, ook in het fundament der leer. Daar­ om behoort men alzo niet op enige belijdenis der kerken te staan, alsof deze onwederlegbaar waren, tenzij wij in dezelfde ongerijmdheid willen vallen, die wij in de Roomse kerk bestraffen, die hare decreten van concilies even waardig en onwederlegbaar als Gods Woord achten.
Gomarus c.s. antwoorden hierop:
   De vraag is niet of de Nederlandse kerken in hun belijdenis hebben kunnen dwalen, maar of ze gedwaald hebben, dat behoort bewezen te worden, eer men dezelve in twijfel gaat trekken of enige verandering daarin gaat verzoeken ; want zo lang niet duidelijk blijkt, dat de confessie in enig punt niet met Gods woord overeenkomt, al was er ook iets in dat beter kon gezegd worden, zonder in de substantie der leer iets te veranderen, zo was het nochtans niet geraden daarin verandering te brengen, om redenen hier voren genoemd, namelijk dat daardoor de leer der kerk in twijfel wordt getrokken en dat er eindelijk geen vastigheid in de leer zal zijn, indien men telkens in de nationale synode een verandering in de belijdenis zal maken voor en aleer het blijkt dat ze ergens in niet met Gods woord overeenkomt, dat ook de tegensprekers grote oorzaak tot lasteren zal gegeven worden, daarentegen de zwakken een grote aanstoot en zal alzo de religie in grote verachting komen bij velen die toch al zonder zulk een gelegenheid maar al te zeer geneigd zijn tot minachting der religie; in 't bijzonder is zulks te verwachten als in de catechismus, die tot nu toe openbaar is gepredikt geworden in deze landen enige verandering aangebracht, of in plaats daarvan een andere catechismus ten genoege van sommigen zou ingevoerd worden.
   Dat wij evenwel niet naar der papisten wijze de belijdenis onzer kerken en de catechismus in onze tijd door mensen opgesteld van gelijke waarde stellen als Gods woord, is hiervoren genoegzaam bewezen ; daarom is dit een krank fundament, waarop de van ons verschillende broeders hun gevoelen bouwen zo lang als zij niet hebben bewezen, dat er in de belijdenis der Nederlandse kerken iets is, dat met de regel van Gods woord niet overeenkomt ; en zo iemand meent dat te kunnen bewijzen, dan behoort hij zich vooreerst niet te beroepen op een nationale synode, maar eenmaal verklaard hebbende, dat hij een ander gevoelen heeft dan de belijdenis der kerken medebrengt, behoort hij zijn collega's of classis of de particuliere synode, waartoe hij behoort te openbaren, wat of het is, om te zien of men hem daarin niet zou kunnen bejegenen en gerust stellen met goede redenen uit Gods woord, en zo hij zich aan het oordeel zijner medebroeders niet begeert te onderwerpen, zo behoort hij zo lang in zijn leerambt stil te staan tot zijn collega's, die zich aan de belijdenis der kerk houden, hem hebben verdragen of de zaak door een meerdere vergadering beoordeeld is, of hoever zijn gevoelen verdragelijk ware, niet strijdende tegen het fundament der belijdenis der kerken ; immers behoort men te weten, wat zijn gevoelen is, om te kunnen beoordelen, of hij daarin mag geduld worden en in hoe verre, want laat men dit toe, dat degene, die iets heeft tegen de belijdenis, evenwel niet gehouden zou zijn dit te openbaren, al heeft hij ook laten blijken, dat hij iets daartegen heeft, zo zal daar nimmer­ meer rust wezen in de kerk, want genoemde belijdenis wordt door de komende nationale synode geapprobeerd of zij wordt verbeterd, zo zou terstond daarna iemand kunnen opstaan, die wat nieuws zal hebben en zal evenwel pretenderen ongehouden te zijn zich voor de navolgende synode te openbaren.
   Tenslotte worden in het vervolg nog enige belangrijke opmerkingen gemaakt over de behandeling der confessie op vorige synodes. Gomarus c.s. zeggen :
   En alhoewel dat zulk herlezen en overzien in enige voorgaande nationale synoden dezer landen geschied is, zo is het nochtans onzeker, of het in allen geschied is, ofschoon het in enige geschied is, zo is het geschied ten aanzien van de verbetering der drukfouten en niet der leer, en nooit in zulker voege gelijk het nu wordt voorgeslagen, dat namelijk degenen, die gesteld zullen worden om dezelve te overzien, ontslagen zullen worden van de verbintenis aan deze belijdenis, en dat men daarvan zou maken een punt van beschrijving of een clausule van acte de hoge overheid, waarmede het consent om zulk een synode te houden beperkt wordt, zodanig dat deze synode daardoor verplicht wordt de belijdenis te overzien, eensdeels uit last der hoge overheid, anderdeels door eigen beweging van haar kerken, waarmee dan openlijk de confessie en de catechismus verdacht gemaakt en in twijfel gesteld worden, als revisie nodig hebbende.
    Hiermede heb ik het belangrijkste uit het stuk van de commissie van voorbereiding weergegeven. We zullen een volgende maal dit vraagstuk van revisie der belijdenis nader moeten bezien.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen