DE SLAGBOOM

   Op het gaanpad van ons leven tieren de doornen en distels, die wijzelf hebben opgeroepen als gevolg van onze val in het Paradijs. Wij gaan door het leven en we verwonden ons aan de distels en in ons hart leeft de klacht over de pijnen, die de doornen veroorzaken. Het is die dodelijke pijn, die ons zo vaak doet vergeten, dat God ons ook de bloemen schonk tussen de stekels op ons levenspad. Zelfs de distel bloeit! En dat is dan de algemene genade Gods, die wij nooit mogen veronachtzamen, daar wij anders zelf zullen verachteren.
   Tot die bloemen kunnen behoren de gezondheid, de oprechte liefde tussen man en vrouw, het bezit van kinderen en duizend andere zegeningen Gods. En zelfs kan tot die bloemen ook de kunst behoren. Het is goed, dat wij ons daar rekenschap van geven.
   Men mag over de romankunst in het algemeen denken zo men wil en het gaat er niet om, of men deze uitingsvorm welgezind is of niet, — maar een bijzondere roman, klein maar fijn, zouden wij toch allen moeten lezen, om daarna wellicht de ervaring te krijgen, dat wij er wonderlijk door gesterkt zijn geworden en dat ons vaak zo moedeloos hart tot daden bereid is gemaakt.
   Wij bedoelen de Franse roman van Marion Gilbert: La barrière; in Nederlandse vertaling onder de titel De Slagboom, bij Buyten en Schipperhein te Amsterdam verschenen. In deze roman wordt beschreven een kerkelijke strijd omstreeks 1870 tussen orthodoxe en moderne protestanten in Normandië.
   Het thema is uitzonderlijk en tóch eenvoudig. De waarde van het boek ligt vooral in de karakteruitbeelding en van de historie-gelrouwe schildering der toestanden op kerkelijk gebied in Frankrijk. En telkens bij het lezen beseffen wij, dat wij geconfronteerd worden met onze tijd en ónze strijd op het kerkelijk erf. Zo wordt — om een enkel voorbeeld te noemen — de jonge orthodoxe predikant al lezende een figuur, die men vandaag in Nederland zou kunnen wanen, zich gesteld ziende voor grote principiële beslissingen en strijdend tegen tegenstanders, zoals die ook voor de Hervormd-gereformeerden, helaas, maar al te bekend zijn. En hoe wordt ook in deze roman de vrijzinnige dominee, hoe sympathiek soms ook in zijn gedragingen, getekend als een man, wiens humanisme arm en schraal is, omdat zijn humanisme, vermomd als christendom, een leer zonder dogma en zonder wonder, een christendom zonder Christus als Verlosser wil brengen. De wijze, waarop de vrijzinnigen zich gedragen in de Normandische gemeente, om de orthodoxe groep achter zich te krijgen — wat uiteraard geheel mislukt, want in verdrukking groeit een palmboom en staal wordt gescherpt in het gebruik — is treffend weergegeven en doet ons herhaaldelijk, hoewel zonder vooropgezette bedoeling, een parallel trekken tussen de toestanden in Frankrijk omstreeks 1870 en de constellatie van onze kerk in de hedendaagse tijd. Daarbij komt dan nog het conflict van de liefde tussen een belijdenis-getrouwe jongeman en een vrijzinnig meisje. Een conflict, dat vooral in onze tijd de jongeren iets te zeggen heeft. De figuren in het boek laten tenslotte de beginselen spreken en zelfs een eerlijke liefde vindt óp haar weg de slagboom der verschillende geloofsovertuigingen. Hierdoor wordt in practijk gebracht, hetgeen onze vaderen reeds vermanend hebben gezegd: Men moet niet trouwen zover van huis ook niet van het kerkelijk huis.
   Iemands leven kan soms rustig, gemakkelijk en eenvoudig schijnen, terwijl het in werkelijkheid innerlijk aan verscheuring ten prooi is. De schrijfster heeft met de intelligentie en het medelijden van haar schoon talent de orthodoxie getekend in een strijd, die van alle tijden is. Deze roman kan ons tot bezinning brengen, of wij op kerkelijk terrein wel doen hetgeen onze hand vindt om te doen.
   Nogmaals — men kan de waarde van de romankunst in twijfel trekken; het is zelfs mogelijk, dat men zich nog nooit heeft afgevraagd, hoe onze houding is ten opzichte van de wonderlijke mensen-uitingen, die kunst genoemd worden. Maar de roman De Slagboom zal met name door ons. Hervormd-gereformeerden, moeten worden gelezen, omdat het ons tot bezinnig kan brengen over de eigentijdse kerkelijke moeilijkheden.
   Misschien zullen wij dan tevens ontdekken de genade van de bloemen tussen de doornen en distels, die ons pad overwoekeren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen