ONDERWIJS

   't Is nu al weer enkele jaren geleden, dat vanuit de kringen van de Gereformeerde Bond herhaaldelijk bij het Hoofdbestuur werd aangedrongen om zijn taak niet te beperken tot het verbreiden en verdedigen van de Waarheid in onze Hervormde Kerk, maar zijn arbeid óok uit te strekken over de school. In zoverre dan dat de opleiding van Hervormd (Gereformeerde) leerkrachten zou ter hand genomen worden. Niet ten onrechte was men overtuigd van het grote belang, dat daarmede gemoeid is. Hoe voortreffelijk ook de schoolorganisatie in 't algemeen zou mogen zijn, hoe prachtig ook de regeling aan een bepaalde school, 't blijft altijd waar, dat tenslotte zo geweldig veel afhangt van de man en de vrouw voor de klas. Niet, alsof er bedoeld werd dat reeds op de Lagere School bij de kinderen van 6—14 jaar propaganda zou gemaakt moeten worden voor de Gereformeerde Bond. Neen, daar ging het niet om en daar gaat het nóg niet om. Maar wèl, omdat het zo nodig is dat men ook op schoolgebied zich ernstig bezinne op de beginselen en dat men ook bij het onderwijs aan onze kinderen uitga van en zich richte naar Schrift en Belijdenis. We hebben daarbij dan het oog op de gemengde scholen, waar mannen van verschillende kerkformaties samenwerken. Daar heeft men ook Hervormde onderwijzers nodig van Gereformeerd principe. En nog sterker op onze Hervormde scholen. Dit zullen in de regel zijn scholen van C. V. O. Nu leert de practijk, dat daar de vraag naar leerkrachten, die tot de Gereformeerde Bond behoren, of die in elk geval van Gereformeerde Belijdenis zijn, niet zo bijzonder groot is. Voornamelijk echter hebben we het oog op die scholen, welke uitgaan van Hervormde Schoolverenigingen op Gereformeerde grondslag. Hier is het vooral toch dringend nodig, dat Bestuur en personeel homogeen zijn. Eén in liefde tot onze Hervormde Kerk, en dan vooral één in liefde tot Schrift en Belijdenis.
   De gemengde scholen op Gereformeerde grondslag zullen voornamelijk zijn de scholen van Christelijk Nationaal Schoolonderwijs. De zuiver Hervormde Scholen op Gereformeerde grondslag zullen in de regel niet bij een grotere organisatie zijn aangesloten, behalve bij de Schoolraad. Maar bij beide heeft men dringend behoefte aan leerkrachten van positieve belijdenis, behorende tot de Ned. Hervormde Kerk.
   't Was dan ook liefde tot het beginsel, dat de mannen van de Gereformeerde Bond drong om hun wensen tegenover het Hoofdbestuur uit te spreken. Liefde ook tot de Hervormde Kerk, waartoe men geslachten lang reeds behoord had.
   Het Hoofdbestuur heeft deze zaak ter overweging aanvaard. Meer nog, heeft er reeds een begin van uitvoering aan gegeven, 't Was de bedoeling om in Amersfoort met een voorlopige cursus te beginnen, waaruit dan geleidelijk na een paar jaar een Hervormde Kweekschool op Gereformeerde grondslag zou kunnen groeien. Er werd iemand gevonden, die de aanvankelijke regeling van een en ander zou ter hand nemen. Alles was, zou men kunnen zeggen, in beginsel voor elkaar. Helaas was het aantal gegadigden, dat als leerling zou kunnen worden ingeschreven, zó miniem, dat het Hoofdbestuur geen verdere stappen heeft kunnen doen. Het is er bij gebleven.
Nu zullen daar verschillende oorzaken voor geweest zijn. Niet het minst hierin gelegen, dat één op te richten Kweekschool voor het gehele land, zoveel eigenaardige moeilijkheden met zich mee brengt, bovenal ook van financiële aard, dat weinigen er aan kunnen denden van deze inrichting gebruik te maken. Dit zou nog wel gaan, als voldoende fondsen ter beschiklcing stonden. Maar zóveel weten we er allen wel van, dat daarvan helemaal geen sprake was. Zo is deze zaak niet doorgegaan. En toch is er vooral vraag naar Hervormd personeel van Gereformeerd principe. Er zullen misschien wel streken zijn, of gemeenten, waar men geen moeite heeft, maar onze ervaring is, dat men haast niet aan zulke leerkrachten komen kan. Vandaar dat men Herv. (Geref.) Scholen aantreft, waar onder de sollicitanten zich geen enkele Herv. Gereformeerde bevindt. En dat is niet van de laatste tijd, maar dat is al jaren zo. Zodat men op zulke scholen onderwijzers en onderwijzeressen in vaste dienst aantreft, die belijdend lid zijn van de Geref. of Chr. Gereform. Kerk. Niet, alsof deze leerkrachten als zodanig minder zouden zijn dan andere, daar gaat 't helemaal niet over. Maar zodoende wordt de hele loop der omstandigheden aan zulke scholen toch anders, dan bij de opzet was bedoeld
   Waar blijven de onderwijzers en onderwijzeressen, die we vóór alles nodig hebben? Over 't algemeen is er een tekort aan Hervormd personeel. Maar voor ons is de kwestie, dat we geen Hervormd Gereformeerd personeel in voldoende mate kunnen krijgen.
   Voelt men in Hervormde kringen zo weinig voor het onderwijs, of nader, voelt men in ónze kringen er zo weinig voor? Ziet men dan niet het uitermate hoge belang van schoolonderwijs, naar de eis van Schrift en Belijdenis? Ik heb zo'n idee, dat de toestand in de dorpen nogal gaat, maar zeker is het, dat in de centra der bevolking wij hierin ernstig met tekort hebben te kampen.
   Is er nog altijd, als een overblijfsel uit vroeger tijden, in onze kringen de gedachte, dat het onderwijzerschap toch eigenlijk een beetje — nu ja — een ietsje minderwaardig is? Daar moesten we nu toch zo langzamerhand wel overheen zijn. En toch lijkt het soms wel, alsof men daar nooit overheen komt. Men benijdt ons om de — zoals men meent — korte werktijden, en vooral om de 8 a 9 weken vacantie per jaar. Maar om zelf er in te stappen, daar voelen velen niet voor.
   Zeker, 't was vroeger geen erg lucratief „baantje". Als je als jongen van 13 jaar voor onderwijzer ging leren, dan was de scheldnaam van „kale schoolmeester" niet van de lucht, 't Was de tijd, toen een jong onderwijzer met een salaris begon van ƒ 500.— min ƒ 35.— = ƒ 465.— per jaar. Zegge per jaar.
   Dat is bijna ƒ 9.— per week!! Dat is nu toch wel heel wat veranderd. Thans begint men als men 21 jaar is met ƒ 243.— per maand. Een onderwijzer met niet meer dan de gewone onderwijsacte heeft bij ±: 15 dienstjaren per maand ƒ 361.—. Heeft hij Hoofdacte en 20 dienstjaren, dan is hij geklommen tot ƒ 457. per maand. Een onderwijzer met Hoofdacte, gehuwd en 5 kinderen, komt tot ƒ 548.— per maand.
Er blijft misschien financieel nog wel wat te wensen over, de Onderwijzersorganisaties streven altijd nog naar verbetering — bovendien zijn de tijden duur en tantièmes krijgen we niet aan het eind van het jaar, maar ik geloof toch niet, dat we nu nog kunnen spreken van een grote achterstand ten opzichte van andere gelijkwaardige bevolkingsgroepen.
   Bovendien staat bij voortgaande studie de weg open naar het V.G.L.O. of het U.L.O., waar de salarissen weer hoger zijn.
   Nu moet men niet zeggen: och, dat wordt me een beetje te materialistisch. Dat geld! Want niemand zal toch zonder kunnen en ongetwijfeld mag en moet met deze factor gerekend worden.
   Of zijn er andere motieven, dat we in onze kringen altijd personeel tekort komen? Ik weet het verder niet, maar ik zou toch wel willen, dat de ogen geopend werden voor het grote belang van deze zaak en dat straks ook een behoorlijke stroom van onze, jonge mensen voor onze scholen beschikbaar kwam. Mensen, die onderlegd zijn — ook, ja juist — principieel, en die van harte als personeel kunnen en willen samenwerken met Bestuur en ouders op dezelfde basis, van Schrift en Belijdenis. Goed-Hervormd en Goed-Gereformeerd. Die daarmee ook buiten de school, op sociaal economisch en vooral op kerkelijk gebied in de gemeenten invloed ten goede kunnen uitoefenen. Ook daar hebben we dringend meer, en beter onderlegd, kader nodig!

CV.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen